Nhờ đơn hàng bùng nổ từ làn sóng AI, ASML vốn hóa gần 700 tỷ USD, được kỳ vọng thành doanh nghiệp nghìn tỷ USD đầu tiên của châu Âu.
ASML (Hà Lan) hiện là doanh nghiệp duy nhất trên thế giới sản xuất máy quang khắc cực tím bước sóng cực ngắn (EUV), thiết bị không thể thiếu để sản xuất các dòng chip bán dẫn tiên tiến nhất.
Nhờ làn sóng bùng nổ trí tuệ nhân tạo (AI), cổ phiếu ASML tăng 60% từ đầu năm đến nay, đưa vốn hóa tiến sát mốc 700 tỷ USD. Hiện đây là công ty giá trị nhất trên thị trường chứng khoán châu Âu, ngày càng bỏ xa các ông lớn kỳ cựu như Roche, LVMH, Novo Nordisk, AstraZeneca hay SAP.
Các công ty đại chúng có vốn hóa hàng đầu châu Âu (tỷ euro). Đồ họa: Reuters
Vào quý II, ASML công bố kết quả kinh doanh vượt dự báo thị trường, với doanh thu thuần và lợi nhuận ròng lần lượt đạt 9,3 tỷ euro và 2,9 tỷ euro. Tổng giám đốc Christophe Fouquet cho biết lượng đơn hàng trong nửa đầu năm "cực kỳ mạnh".
Động lực này giúp công ty đặt mục tiêu tăng thêm 30% công suất sản xuất máy EUV công nghệ NA thấp và nâng 30% công suất sản xuất máy quang khắc DUV nhúng. Trước diễn biến này, giới đầu tư và các nhà phân tích đặt ra câu hỏi từng bị xem là viển vông, rằng liệu ASML có thể trở thành công ty đầu tiên của châu Âu đạt giá trị vốn hóa 1.000 tỷ USD?
Chuyên gia Marc Hesselink của ngân hàng ING (Hà Lan) trả lời rằng "hoàn toàn có thể". Bà Carolyn Bell, Giám đốc đầu tư của Stonehage Fleming Global Best Ideas đồng quan điểm, dù không biết khi nào. "Tôi nghĩ ASML có cơ hội rất lớn để trở thành công ty đầu tiên của châu Âu đạt vốn hóa 1.000 tỷ USD", bà nói. ASML chiếm khoảng 8% danh mục đầu tư của quỹ này.
Nhiều tổ chức tài chính cũng nâng khuyến nghị sau kết quả kinh doanh quý II, cho thấy dự báo nghìn tỷ USD không còn viển vông. Barclays, Susquehanna và Bernstein đều đặt giá mục tiêu 12 tháng tới trên 2.600 USD mỗi cổ phiếu, cao hơn khoảng 49% so với hiện tại và tương ứng ngưỡng vốn hóa khoảng 1.000 tỷ USD.
Giá mục tiêu mỗi cổ phiếu ASML (USD) của các tổ chức tài chính. Đồ họa: Reuters
John Lamb, chuyên gia của Capital Group - quỹ hiện nắm khoảng 5% cổ phần ASML, xem đây là khoản đầu tư dài hạn nhờ "những tài sản độc nhất và lợi thế cạnh tranh rất sâu rộng". "Nền tảng của toàn ngành bán dẫn hiện mạnh hơn bao giờ hết và ASML đang nắm giữ vị trí mang tính then chốt", ông nói.
Quý trước, ASML đã nâng dự báo kinh doanh nhờ nhu cầu tiếp tục tăng đối với các hệ thống EUV cao cấp nhất. Xu hướng này dự báo vẫn duy trì nhờ các hãng sản xuất chip mở rộng công suất để đáp ứng làn sóng AI.
"Khách hàng của chúng tôi tiếp tục đẩy nhanh kế hoạch mở rộng công suất", Tổng giám đốc Christophe Fouquet, cho biết.
Nhận định với CNBC, Javier Correonero, chuyên gia phân tích cổ phiếu cấp cao của Morningstar, nói ASML đang làm rất tốt việc mở rộng công suất. Theo ông, hãng thiết bị chip này đang tăng sản lượng bằng cách tối ưu hóa không gian phòng sạch tại nhà máy ở Veldhoven - nơi sản xuất cả máy DUV và EUV.
Đầu tuần trước, TSMC, một trong những khách hàng lớn nhất của ASML, cho biết doanh thu tháng 6 tăng 68% so với cùng kỳ 2025, nhờ nhu cầu mạnh đối với chip AI. TSMC đang lên kế hoạch xây dựng thêm hai nhà máy đóng gói chip tiên tiến tại Khu khoa học Gia Nghĩa ở miền nam Đài Loan (Trung Quốc).
Các nhà sản xuất chip nhớ AI như SK Hynix, Samsung và Micron cũng đang chuyển dần từ các quy trình sản xuất sử dụng thiết bị DUV thế hệ cũ sang các hệ thống EUV mới. Đây là một chu kỳ nâng cấp có biên lợi nhuận hấp dẫn dành cho ASML, theo chuyên gia Kinngai Chan của Summit Insights Group.
Theo nhóm phân tích của UBS, việc mở rộng các nhà máy sản xuất bán dẫn cùng nhu cầu sản xuất chip tiên tiến sẽ giúp ASML có nửa cuối năm khả quan. Về dài hạn, nhà máy Terafab mà Elon Musk dự kiến xây dựng tại Texas để cung cấp chip cho SpaceX và Tesla triển vọng mở ra nguồn thu mới.
Trung tâm Trải nghiệm ASM, nơi trưng bày các công nghệ bán dẫn tiên tiến, tại Veldhoven, (Hà Lan) ngày 11/6. Ảnh: Reuters
Nhưng vẫn còn vài rủi ro nhất định với tương lai ASML. Ông Correonero tại Morningstar, cho rằng cổ phiếu công ty đang được "định giá hơi cao", với P/E khoảng 50 lần . "Chúng tôi cho rằng P/E hợp lý là 35-40 lần", ông nói.
Ông Trent Masters, chuyên gia của Alphinity Investment Management, quỹ phân bổ khoảng 3% danh mục đầu tư vào ASML, cảnh báo rằng "bất kỳ sự hạ nhiệt nào của xu hướng AI cũng sẽ tác động trực tiếp đến lợi nhuận của ASML".
Vấn đề khác là khả năng quản lý chuỗi cung ứng và các yếu tố địa chính trị. Tại Mỹ, các nghị sĩ đã đề xuất Đạo luật MATCH, có thể hạn chế hoạt động bán và bảo trì thiết bị của ASML tại Trung Quốc.
ASML cho biết vẫn kỳ vọng thị trường này đóng góp khoảng 20% doanh thu thuần cả năm. Tuy nhiên, tỷ trọng doanh thu từ đây đã giảm từ 19% trong quý I xuống còn 14% trong quý II.
Trong khi, Hàn Quốc tiếp tục là thị trường lớn nhất của công ty, chiếm 43% doanh thu. "Thị trường Trung Quốc đang cùng nhịp với xu hướng chung mà chúng tôi quan sát trên toàn cầu", Giám đốc tài chính ASML Roger Dassen, nhận định.
Ông Antoine Hucher, chuyên gia của Aviva Investors, cho rằng nếu công ty Hà Lan có chiến lược tốt và nhu cầu AI duy trì, họ sẽ còn tăng trưởng, dù không chắc chắn. "ASML hoàn toàn có thể trở thành công ty đầu tiên của châu Âu đạt vốn hóa 1.000 tỷ USD. Tuy nhiên, biến động mạnh của nhóm cổ phiếu AI trong vài tuần gần đây cho thấy hành trình đạt được cột mốc này sẽ không diễn ra theo đường thẳng", ông nhận định.
Phiên An (theo Reuters, CNBC)
