Rối loạn tiêu hóa, nước tiểu sẫm màu, mệt mỏi, chán ăn là biểu hiện cho thấy men gan tăng do cơ quan này tổn thương.
Men gan là các enzyme có chủ yếu trong tế bào gan gồm 4 loại chính là ALT, AST, GGT và ALP. Ở người khỏe mạnh, các enzyme này chỉ xuất hiện trong máu với lượng rất nhỏ. Khi tế bào gan bị tổn thương, men gan sẽ thoát ra khỏi tế bào và đi vào máu, làm nồng độ các enzyme này tăng cao.
Thạc sĩ, bác sĩ Hồ Thị Hà Phương, khoa Tiêu hóa - Gan mật - Tụy, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết tăng men gan không phải bệnh mà là dấu hiệu cho thấy gan đang bị tổn thương. Các yếu tố khiến gan tổn thương như viêm gan virus (viêm gan virus B, C và các loại viêm gan do virus khác), uống nhiều rượu bia, tác dụng phụ của một số thuốc hoặc bệnh lý chuyển hóa...
Bác sĩ chỉ ra một số dấu hiệu cho thấy men gan cao gồm:
Mệt mỏi kéo dài, chán ăn
Người bệnh có thể cảm thấy uể oải, giảm sức làm việc, ăn không ngon miệng hoặc nhanh no do gan tổn thương, không đảm nhận được chức năng thải độc, chuyển hóa dinh dưỡng. Các triệu chứng này không đặc hiệu nên dễ nhầm với nhiều bệnh lý khác. Nếu mệt mỏi và chán ăn kéo dài, người bệnh nên đi khám để được kiểm tra chức năng gan.
Rối loạn tiêu hóa
Gan đóng vai trò sản xuất dịch mật giúp tiêu hóa chất béo. Khi chức năng gan hoặc đường mật bị ảnh hưởng, người bệnh thường bị đầy bụng, đầy hơi, khó tiêu, buồn nôn, cảm giác nặng bụng sau ăn. Rối loạn tiêu hóa kéo dài, nhất là ở người mắc bệnh gan mạn tính, làm tăng nguy cơ suy dinh dưỡng.
Xét nghiệm máu kiểm tra men gan. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Vàng da, vàng mắt và ngứa da
Triệu chứng này xảy ra khi bilirubin - sắc tố màu vàng được tạo ra trong quá trình phân hủy hồng cầu - tích tụ trong máu do gan không xử lý được hoặc bài tiết kém hiệu quả. Các tình trạng này thường có liên quan ứ mật ở người mắc bệnh gan mạn tính.
Tổn thương gan gây ngứa da kéo dài, ngứa nhiều về đêm và ít đáp ứng với thuốc chống dị ứng thường đi kèm men gan cao.
Nước tiểu sẫm màu, phân bạc màu
Bình thường dịch mật được gan tiết xuống ruột sẽ tạo màu nâu đặc trưng cho phân. Khi dòng chảy của mật bị cản trở hoặc chức năng gan suy giảm, phân có thể chuyển sang màu vàng nhạt hoặc bạc màu. Đồng thời, bilirubin được đào thải qua thận nhiều hơn khiến nước tiểu có màu vàng sẫm hoặc nâu. Đây là những dấu hiệu cảnh báo bệnh lý gan hoặc tắc mật gây tăng men gan, cần được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Đau hoặc cảm giác nặng vùng hạ sườn phải
Gan nằm ở vùng hạ sườn phải. Khi gan bị viêm, sưng hoặc bao gan bị căng, người bệnh có thể cảm thấy tức, nặng hoặc đau âm ỉ ở khu vực này. Tuy nhiên, không phải ai bị tăng men gan cũng có triệu chứng đau.
Bác sĩ Phương cho hay phần lớn trường hợp tăng men gan được phát hiện qua xét nghiệm máu và không có triệu chứng. Một số trường hợp chỉ tăng nhẹ, thoáng qua và có thể trở về bình thường sau khi loại bỏ nguyên nhân.
Người bệnh nên đến cơ sở y tế nếu có các dấu hiệu bất thường trên hoặc thuộc nhóm yếu tố nguy cơ như viêm gan virus B, viêm gan virus C, gan nhiễm mỡ, thừa cân béo phì, đái tháo đường, thường xuyên uống nhiều rượu bia... Bác sĩ có thể chỉ định các xét nghiệm đánh giá chức năng gan, siêu âm gan mật hoặc các xét nghiệm chuyên sâu để xác định nguyên nhân, đưa ra hướng điều trị phù hợp.
Mỗi người nên duy trì cân nặng hợp lý, hạn chế rượu bia, tiêm phòng viêm gan virus B, ăn uống lành mạnh, tập luyện thường xuyên, góp phần bảo vệ lá gan, giảm nguy cơ mắc bệnh lý gan.
Ly Nguyễn
Độc giả đặt câu hỏi về bệnh tiêu hóa tại đây để bác sĩ giải đáp
