Cơn khát chip AI lan sang linh kiện, vật liệu bán dẫn

Không chỉ đẩy giá GPU và chip nhớ lên cao, cơn sốt AI còn tạo ra "nút thắt cổ chai" mới khi tụ điện, tấm đồng hay vải thủy tinh trở nên khan hiếm.

Theo SCMP, trong khi cơn khát GPU và chip nhớ vẫn rất "nóng", thị trường bán dẫn tiếp tục đối mặt với việc tăng giá mới liên quan đến những linh kiện và vật liệu dùng trong sản xuất chip.

Trong đó, linh kiện như chip nguồn, tụ điện, hay các loại vật liệu như tấm đồng, vải thủy tinh tạo nên lớp nền trên bảng mạch in (PCB), gốm tinh khiết, khí công nghiệp sử dụng cho sản xuất bán dẫn đang có mức giá mới cao hơn nhiều so với hồi đầu năm. Các nhà cung cấp trong lĩnh vực này từng ít được chú ý, nhưng nay giành được lợi thế lớn khi khách hàng cạnh tranh gay gắt do nguồn cung hạn chế.

"Linh kiện như tụ điện hay vật liệu phục vụ sản xuất bán dẫn đều đang bước vào chu kỳ tăng giá", nhà phân tích Liu Gaochang của công ty dịch vụ tài chính và môi giới đầu tư Sinolink Securities cho biết. "Việc điều chỉnh giá bán lan rộng từ một số sản phẩm nhất định sang nhiều loại khác".

Công nhân bên trong một nhà máy của Infineon Technologies. Ảnh: Infineon Technologies

Tụ điện bị ảnh hưởng mạnh mẽ nhất, đặc biệt tụ gốm đa lớp (MLCC) hiện hết hàng trên nhiều hệ thống phân phối thứ cấp. Theo ALF Achemic, một máy chủ AI thế hệ mới thường sử dụng tới 28.000 tụ MLCC, gấp 10-15 lần so với máy chủ thông thường, khiến linh kiện này được săn lùng gắt gao.

Nhiều công ty hàng đầu về MLCC tăng giá sản phẩm, theo Shanghai Securities News. Chẳng hạn, tập đoàn Murata Manufacturing của Nhật Bản, nhà sản xuất MLCC lớn nhất thế giới, thông báo tăng 10-40% với những sản phẩm dùng trong máy chủ AI và thiết bị điện tử cho ôtô cao cấp bắt đầu từ tháng 7, đồng thời áp dụng chiến lược tương tự với tụ điện nhôm điện phân (hay tụ hóa), tụ điện màng (hay tụ film) và siêu tụ điện. Các đối thủ cũng không nằm ngoài xu hướng, như Taiyo Yuden, Nichicon, Nippon Chemi-Con và Jianghai Electronics tăng giá sản phẩm 10-30%.

Đối với doanh nghiệp sản xuất linh kiện bán dẫn công suất - nhóm linh kiện điện tử đảm nhận nhiệm vụ quản lý năng lượng như đóng/ngắt, chuyển đổi và điều khiển dòng điện, điện áp lớn trong hệ thống điện, việc tăng giá đã diễn ra vài tháng. Ở lĩnh vực này, Infineon Technologies (Đức), Texas Instruments (Mỹ) và Yangjie Technology (Trung Quốc) đang dẫn đầu.

Giữa tháng 6, Yangjie Technology thông báo tới khách hàng, toàn bộ dòng sản phẩm sẽ tăng giá 10-15% kể từ tháng 7 với lý do chi phí vật liệu đầu vào như tấm wafer, kim loại khối và vật liệu đóng gói tăng cao. Trên blog, công ty cho biết đã gần như nhận đủ đơn hàng.

"Quyền định giá của chuỗi cung ứng bán dẫn đang dịch chuyển về mặt cấu trúc, từ chip thành phẩm sang linh kiện và nguyên vật liệu", nhà phân tích Xu Guangtan của China Securities nói với SCMP. "Nhiều nhà cung cấp linh kiện bị hạn chế về nguồn cung và phải đối mặt chu kỳ mở rộng dài khiến giá cả tăng".

Áp lực còn lan đến lĩnh vực bảng mạch PCB - "khung xương" cố định và kết nối các linh kiện điện tử lại với nhau để tạo thành mạch điện hoàn chỉnh. Trong bối cảnh bộ xử lý AI và nền tảng chuyển mạch tốc độ cao và tổn hao tín hiệu thấp, PCB cần nhiều lớp vật liệu hơn, gồm lá đồng cao cấp, vải thủy tinh có hằng số điện môi thấp và prepreg - lớp cách điện được sử dụng trong liên kết bảng mạch. Theo China Daily, Kingboard Laminates, nhà cung cấp tấm laminate phủ đồng và vật liệu prepreg hàng đầu Trung Quốc, đã điều chỉnh giá nhiều lần trong năm nay với mỗi lần tăng đều trên 10%, gần nhất giữa tháng 6.

Báo cáo từ Nikkei Asia cũng cho thấy, Nippon Sanso (Nhật Bản) sẽ nâng giá khí heli lên hơn 30% từ tháng 7, với lý do nguồn cung toàn cầu khan hiếm và chi phí thu mua cao. Theo Carra Globe, heli siêu tinh khiết là loại khí công nghiệp quan trọng trong quy trình sản xuất bán dẫn, được sử dụng để làm mát thiết bị, hỗ trợ quá trình khắc wafer và duy trì môi trường ổn định trong công đoạn chế tạo chip. Dù ít được chú ý hơn silicon hay gallium, nguồn cung helium đang chịu áp lực do phụ thuộc một số khu vực. Giới chuyên gia cảnh báo, nếu nguồn cung tiếp tục gián đoạn, các nhà máy bán dẫn, nhất là sản xuất chip nhớ, có thể phải điều chỉnh công suất do thiếu khí đầu vào.

Hydrogen fluoride (HF) cấp điện tử - loại hóa chất dùng trong máy quang khắc và làm sạch bề mặt wafer - cũng ghi nhận tình trạng tăng giá do nguồn cung lưu huỳnh bị gián đoạn và Trung Quốc hạn chế xuất khẩu. Theo hãng nghiên cứu thị trường TrendForce, giá hydrogen fluoride tăng khoảng 40% từ đầu 2026, gây áp lực lên các nhà cung ứng vật liệu cho hai hãng chip nhớ là Samsung và SK Hynix.

Một số công ty chip bắt đầu cảm nhận sức nóng. Theo Economic Daily News, MediaTek cuối tháng 6 thông báo cho đối tác về "tình trạng thiếu linh kiện chưa từng có, năng lực sản xuất hạn chế, thời gian giao hàng kéo dài hơn và chi phí vật liệu và hậu cần cao hơn". Digitimes đánh giá, động thái này "báo hiệu làn sóng nâng giá chip đang lan rộng khắp thị trường bán dẫn và kỷ nguyên lạm phát chip đã đến".

Bảo Lâm tổng hợp