Hơn 70% các trường hợp mù lòa tại Việt Nam xuất phát từ đục thủy tinh thể - căn bệnh phổ biến ở người cao tuổi nhưng hoàn toàn có thể điều trị nếu được phát hiện sớm.
"Việt Nam hiện có khoảng 2 triệu người mù lòa, trong đó phần lớn các ca mù lòa rơi vào nhóm người cao tuổi, ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng sinh hoạt, lao động và chất lượng cuộc sống", ông Nguyễn Thanh Bình, Phó Chủ tịch Ủy ban Quốc gia về Người cao tuổi, Chủ tịch Hội Người cao tuổi Việt Nam, nói tại lễ triển khai Chương trình nhân đạo Mắt sáng cho người cao tuổi giai đoạn 2025-2028 hôm 2/6.
Đục thủy tinh thể là tình trạng protein trong thủy tinh thể bị biến tính và kết tụ theo thời gian, làm cho thể thủy tinh mờ đục dần, ảnh hưởng đến đường truyền ánh sáng, gây suy giảm thị lực. Bệnh tiến triển chậm nên nhiều người không nhận ra hoặc có tâm lý ngại can thiệp nên ngày càng nặng. Tuổi càng cao, nguy cơ đục thủy tinh thể tăng rõ rệt do quá trình lão hóa tự nhiên làm biến tính protein trong thủy tinh thể, giảm độ trong suốt.
Việt Nam là một trong những quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh nhất châu Á. Hiện cả nước có khoảng 16,1 triệu người cao tuổi, chiếm hơn 16% dân số. Dự báo trong khoảng 20 năm, tỷ lệ này sẽ tăng lên 20%. Những con số cho thấy gánh nặng bệnh tật ở người cao tuổi rất lớn, đòi hỏi sự quan tâm đặc biệt từ hệ thống y tế cũng như gia đình và cộng đồng với mục tiêu không chỉ sống lâu mà cần hướng tới sống khỏe.
Bác sĩ khám mắt cho người cao tuổi tại chương trình. Ảnh: Quỳnh Hoa
Ông Bình cho hay trong bối cảnh tốc độ già hóa dân số ngày càng nhanh, việc chăm sóc sức khỏe mắt cho người cao tuổi trở thành nhu cầu cấp thiết. Chương trình nhân đạo Mắt sáng cho người cao tuổi giai đoạn 2025 - 2028 do Bộ Y tế, Hội Người cao tuổi phối hợp cùng các đơn vị triển khai nhằm bảo vệ thị lực, không chỉ giúp người cao tuổi sống khỏe, sống độc lập mà còn giảm gánh nặng cho gia đình và xã hội.
Chương trình đặt mục tiêu khám, sàng lọc bệnh lý mắt cho trên 90% người cao tuổi; hỗ trợ điều trị kịp thời 100% trường hợp phát hiện đục thủy tinh thể có chỉ định phẫu thuật. Chương trình ưu tiên triển khai ở vùng sâu, vùng xa, miền núi, hải đảo ngay từ năm đầu tiên, rồi nhân rộng ra cả nước. Ngày 2/6, tại Hà Tĩnh, khoảng 200 người cao tuổi được khám, tư vấn miễn phí các bệnh về mắt. Đặc biệt, 50 ca sẽ được hỗ trợ phẫu thuật thay thủy tinh thể miễn phí.
Tại chương trình, ông Lý Minh Tuấn, đại diện Quỹ Thiện Tâm, cho hay từ năm 2019 đến nay, nơi này phối hợp với các bệnh viện chuyên khoa mắt tổ chức khám sàng lọc và phẫu thuật đục thủy tinh thể miễn phí cho người cao tuổi, người nghèo và người có hoàn cảnh khó khăn. Đến hết năm 2025, chương trình hỗ trợ thành công 25.000 ca phẫu thuật. Năm nay, Quỹ tiếp tục tài trợ 20 tỷ đồng cho chương trình trên phạm vi toàn quốc.
Các bệnh viện tham gia cũng như kỳ vọng chương trình sẽ giúp hàng chục nghìn người cao tuổi được phát hiện sớm bệnh lý mắt, tiếp cận điều trị kịp thời và tránh nguy cơ mù lòa có thể phòng ngừa được. BS Trương Tuấn Thịnh, Giám Đốc cấp cao về Phaco, Tập đoàn Y Khoa Sài Gòn, cho hay đội ngũ y bác sĩ chuyên khoa mắt và tình nguyện viên tham gia khám lưu động tại các địa điểm theo kế hoạch, đồng thời giáo dục sức khỏe về phòng ngừa, phát hiện sớm và điều trị các bệnh lý về mắt.
Các bác sĩ khuyến cáo người cao tuổi không nên chủ quan khi thị lực giảm kéo dài. Khám mắt định kỳ giúp phát hiện sớm đục thủy tinh thể, đánh giá mức độ ảnh hưởng và điều trị phù hợp, từ đó hạn chế biến chứng.
Lê Nga
