Sân cỏ nhân tạo - Ảnh: ASTROTURF.COM
Nghiên cứu làm dấy lên cuộc tranh luận mới về mức độ an toàn của các sân cỏ nhân tạo vốn được sử dụng rộng rãi trên khắp thế giới, theo LiveScience ngày 11-6.
Tuy nhiên câu hỏi quan trọng nhất vẫn chưa có lời giải dứt khoát: liệu những hóa chất này có thực sự gây hại cho con người trong điều kiện sử dụng thực tế hay không?
Vật liệu đệm từ cao su
Cỏ nhân tạo xuất hiện từ thập niên 1960 và từng được xem là một thành tựu công nghệ mang tính cách mạng. Qua nhiều lần cải tiến, các thế hệ cỏ nhân tạo hiện đại đã trở nên mềm hơn, bền hơn và có khả năng giảm chấn thương tốt hơn.
Phần lớn các sân hiện nay sử dụng lớp hạt cao su nghiền từ lốp xe cũ để làm vật liệu đệm. Chính lớp hạt cao su này là nguồn gốc của nhiều lo ngại về môi trường và sức khỏe.
Theo các chuyên gia, lốp xe chứa hàng trăm hợp chất hóa học được bổ sung trong quá trình sản xuất nhằm tăng độ bền và chống phân hủy.
Khi được nghiền nhỏ và sử dụng trên sân cỏ nhân tạo, các chất này có thể phát tán ra môi trường hoặc tiếp xúc với cơ thể con người thông qua da, đường hô hấp hoặc vô tình nuốt phải.
Nghiên cứu của Cơ quan Đánh giá nguy cơ sức khỏe môi trường California đã phát hiện sự hiện diện của nhiều kim loại như chì, cadmium, mangan và kẽm trong cỏ nhân tạo.
Ngoài ra còn có các hợp chất đáng chú ý như benzen - chất có liên quan đến một số dạng bệnh bạch cầu, toluen - chất có thể gây ảnh hưởng đến hệ thần kinh, gan và thận, cùng nhiều hydrocarbon thơm đa vòng từng được liên hệ với nguy cơ ung thư trong các nghiên cứu trên động vật.
Một mối quan tâm khác là vi nhựa. Liên minh châu Âu đã xác định lớp hạt độn trong cỏ nhân tạo là một trong những nguồn phát thải vi nhựa lớn nhất ra môi trường và đã quyết định cấm các sản phẩm chứa vi nhựa bổ sung có chủ đích từ năm 2031.
Nguy cơ ở mức rất thấp song vẫn còn tranh cãi
Các nghiên cứu gần đây cho thấy vi nhựa có thể xâm nhập vào cơ thể qua đường hô hấp, tiêu hóa hoặc tiếp xúc qua da, dù tác động lâu dài đối với sức khỏe vẫn đang được nghiên cứu.
Tuy vậy kết quả đánh giá của nhóm nghiên cứu California lại cho thấy nguy cơ đối với người sử dụng sân cỏ nhân tạo ở mức rất thấp.
Sau khi mô phỏng mức độ phơi nhiễm của cầu thủ, trọng tài và khán giả, các nhà khoa học kết luận không có nguy cơ cấp tính đáng kể và rủi ro lâu dài như ung thư hay ảnh hưởng sinh sản được đánh giá là không đáng kể.
Dù vậy nhiều chuyên gia môi trường cho rằng kết luận này chưa thể khép lại cuộc tranh luận.
Họ cho rằng việc đánh giá cần dựa trên các mẫu sinh học thu thập trực tiếp từ người sử dụng thay vì chỉ mô phỏng trong phòng thí nghiệm.
Ngoài ra các nghiên cứu hiện nay cũng chưa xem xét đầy đủ tác động của hóa chất rò rỉ vào đất và nguồn nước xung quanh.
Trong bối cảnh đó, các nhà khoa học và doanh nghiệp đang tìm kiếm những giải pháp thay thế an toàn hơn.
Một trong những hướng đi đáng chú ý là sân cỏ lai, kết hợp giữa cỏ tự nhiên và sợi gia cường nhân tạo, giúp duy trì độ bền mà vẫn giảm đáng kể lượng vật liệu tổng hợp.
Song song đó, các giống cỏ tự nhiên mới có khả năng chịu nhiệt, chịu bóng râm và chống mài mòn tốt hơn cũng đang được phát triển nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng ngày càng cao của các sân thể thao hiện đại.
