TP.HCM chuyển 29 xã thành phường

7 giờ trước 13

Việc TP.HCM chuyển các xã thành phường đợt này là cơ hội để địa phương hoàn thiện mô hình quản lý đô thị, có thêm nhân sự và nguồn lực đầu tư cơ sở hạ tầng.

Trong 2 ngày 17 - 18.6, nhiều xã ở TP.HCM bắt đầu lấy ý kiến người dân về đề án thành lập phường mới trên cơ sở nguyên trạng diện tích, dân số của xã.

Trước đó, Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM thống nhất chủ trương thành lập đơn vị hành chính đô thị (thành lập phường) đối với 29 xã đạt đủ 9/9 tiêu chí theo quy định tại điều 5 Nghị quyết 112/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Toàn TP.HCM hiện có 168 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 113 phường, 54 xã và đặc khu Côn Đảo. Phần lớn xã đủ điều kiện thành lập phường tập trung ở khu vực TP.HCM (cũ) với 20 xã, kế đến là khu vực Bà Rịa-Vũng Tàu (cũ) với 7 xã, khu vực Bình Dương (cũ) có 2 xã.

Nghị quyết 112/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định hàng loạt tiêu chí để xã chuyển thành phường, như quy mô dân số từ 21.000 người trở lên, diện tích tối thiểu 5,5 km² và tỷ lệ dân số đô thị đạt từ 50%. Bên cạnh đó, thu ngân sách của xã phải bảo đảm cân đối chi, tỷ trọng công nghiệp - dịch vụ đạt từ 70%, tỷ lệ lao động phi nông nghiệp từ 70%, thu nhập bình quân đầu người cao hơn mức trung bình của TP.HCM trong 3 năm gần nhất…

CƠ HỘI MỚI CHO CÁC XÃ

Những năm gần đây, tốc độ đô thị hóa ở khu vực ngoại thành TP.HCM diễn ra ở mức độ cao, hạ tầng ngày càng được cải thiện, hình thành một số khu đô thị hiện đại. Sau sáp nhập, nhiều xã có dân số đông, quy mô tương đương một quận, huyện trước kia. Hiện TP.HCM có 2 xã trên 200.000 dân là xã Bà Điểm và xã Đông Thạnh, kế đến là xã Bình Hưng với gần 184.000 người. Dân số đông, địa bàn rộng, hoạt động xây dựng, thương mại sôi động nhưng các xã vẫn bị bó buộc trong khuôn khổ chính quyền nông thôn khiến bộ máy quá tải.

Ở khu vực phía nam, xã Hiệp Phước được thành lập trên cơ sở sáp nhập 3 xã Long Thới, Nhơn Đức và Hiệp Phước của H.Nhà Bè cũ, rộng hơn 63 km2, dân số hơn 75.000 người. Nơi đây là cửa ngõ kết nối trung tâm TP.HCM với các khu công nghiệp lớn và các cảng biển quốc tế đưa thành phố vươn ra biển lớn. Bà Lê Thị Anh Thư, Chủ tịch UBND xã Hiệp Phước, cho biết định hướng của xã phát triển ngành công nghiệp gắn với cảng biển, phát huy lợi thế tự nhiên. Khi chuyển thành phường, địa phương có thêm nguồn lực về nhân sự để phục vụ người dân tốt hơn.

Xã Bình Chánh hiện có diện tích tự nhiên 21,33 km², dân số hơn 80.000 người. Theo lãnh đạo xã, địa phương nhiều năm qua đã phát triển nhanh và từng bước hình thành không gian kinh tế - đô thị gắn kết với các hành lang phát triển của TP.HCM. Là cửa ngõ phía tây nam thành phố, kết nối trực tiếp với các tỉnh ĐBSCL, Bình Chánh giữ vai trò đầu mối giao thông, trung chuyển hàng hóa và phát triển các hoạt động thương mại, dịch vụ của khu vực.

Theo lãnh đạo xã Bình Chánh, trong 2 ngày tổ chức lấy ý kiến, đa số người dân bày tỏ đồng thuận cao với đề án chuyển xã thành phường. Đây cũng là kỳ vọng nhiều năm nay của người dân. "Trước đây H.Bình Chánh nhiều lần đề xuất phát triển thành quận hoặc thành phố. Hiện nay, xã Bình Chánh đã đáp ứng đầy đủ 9/9 tiêu chí theo quy định để thành lập phường nên người dân rất phấn khởi", vị lãnh đạo cho biết thêm.

Về công tác phục vụ người dân, lãnh đạo xã Bình Chánh đánh giá địa phương hiện cơ bản đáp ứng tốt nhu cầu giải quyết thủ tục hành chính. Tuy nhiên, khi trở thành phường, khối lượng và tính chất công việc sẽ cao hơn, đòi hỏi đội ngũ cán bộ, công chức phải tiếp tục nâng cao trình độ, năng lực chuyên môn để đáp ứng yêu cầu quản lý đô thị. Một lợi thế khác khi chuyển thành phường là bộ máy tổ chức được tăng cường. Nếu đơn vị hành chính cấp xã hiện được bố trí tối đa 50 biên chế thì phường có thể được bố trí đến 70 biên chế, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho công tác quản lý địa bàn và phục vụ người dân.

Trong định hướng phát triển thời gian tới, Bình Chánh xác định ưu tiên đầu tư hạ tầng giao thông nhằm thúc đẩy kết nối và tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Địa phương đang tập trung đề xuất mở rộng đường Lê Khả Phiêu cùng nhiều tuyến đường quan trọng khác, đồng thời kiến nghị điều chỉnh quy hoạch phù hợp với yêu cầu phát triển đô thị hiện đại.

PHÁT TRIỂN ĐỒNG ĐỀU

Ở khu vực Bà Rịa-Vũng Tàu cũ có 7 xã đủ tiêu chí trở thành phường. Ông Nguyễn Trọng Thụy, Chủ tịch UBND xã Long Sơn, cho biết xã giữ vị trí cửa ngõ chiến lược phía đông nam TP.HCM, là điểm kết nối giữa hệ thống cảng biển quốc tế, các khu công nghiệp trọng điểm, không gian sinh thái rừng ngập mặn đặc trưng và các trung tâm dịch vụ, du lịch chất lượng cao. Việc nâng cấp đơn vị hành chính tạo điều kiện huy động nguồn lực đầu tư, đẩy nhanh quá trình hoàn thiện hệ thống hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội theo định hướng đô thị hiện đại.

"Đây cũng là tiền đề để Long Sơn khai thác hiệu quả các dự án động lực hiện hữu như Tổ hợp Hóa dầu miền Nam, cảng biển quốc tế và thu hút các ngành công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp sạch, logistics thông minh, các loại hình dịch vụ có giá trị gia tăng cao, phát triển đô thị sinh thái", ông Thụy nói.

Ở khu vực Bình Dương cũ, ông Nguyễn Văn Thuận, Chủ tịch UBND xã Bắc Tân Uyên, cho biết kỳ vọng của địa phương là sau khi lên phường thì quy hoạch phải đi trước một bước. Thông qua đó, địa phương kiến tạo cấu trúc đô thị bền vững, đa trung tâm, sở hữu dư địa phát triển lâu dài, dành không gian cho thế hệ tương lai và bảo đảm cân bằng giữa tăng trưởng với bảo vệ môi trường, giữa hiện đại hóa với gìn giữ bản sắc văn hóa.

Nhiệm vụ trọng tâm của Bắc Tân Uyên là tận dụng quỹ đất nông nghiệp dự trữ lớn (chiếm 81,64% diện tích tự nhiên) làm "dải xanh cảnh quan" chiến lược, tránh hệ lụy đô thị hóa tự phát. Đồng thời, lập quy hoạch phân khu và chi tiết để tổ chức không gian bổ trợ chặt chẽ cho lõi hành chính Tân Thành, công nghiệp Đất Cuốc và đô thị sinh thái Tân Định.

"Chúng tôi ý thức rất rõ việc chuyển đổi mô hình quản trị từ nông thôn lên chính quyền đô thị cấp phường không phải là một chiếc "áo khoác mới" về danh xưng hành chính, mà là một nhu cầu khách quan, một đòi hỏi tự thân để giải phóng các nguồn lực và mở ra không gian phát triển hoàn toàn mới cho địa phương", ông Thuận cho hay.

Đọc toàn bộ bài viết