TP.HCM tăng cường hợp tác với Mỹ trong việc tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ

Sáng 18-6, Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ TP.HCM (Ban Chỉ đạo 515 TP.HCM) tổ chức gặp gỡ nhóm chuyên gia nghiên cứu dự án sáng kiến tìm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh thuộc Đại học Công nghệ Texas (Mỹ), nhằm trao đổi thông tin, tư liệu, phục vụ việc tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại TP.HCM.

Về phía Ban Chỉ đạo 515 TP.HCM có Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung - Chính ủy Bộ Tư lệnh TP.HCM, Phó trưởng ban thường trực Ban Chỉ đạo 515 TP.HCM; Đại tá Nguyễn Đình Chuẩn - Phó chính ủy Bộ Tư lệnh TP.HCM, Phó trưởng Ban Chỉ đạo 515 TP.HCM.

Về phía nhóm chuyên gia Đại học Công nghệ Texas có TS Stephen F. Maxner - Giám đốc Trung tâm Việt Nam và lưu trữ Việt Nam; PGS.TS Alex Thai Dinh Vo và luật sư Tạ Thu Phong - đại diện dự án tại Việt Nam.

Mở rộng tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại TP.HCM

Tại buổi gặp gỡ, Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung cho biết TP.HCM đang nỗ lực đẩy mạnh việc tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ theo Chiến dịch "500 ngày đêm" tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin.

Sau sáp nhập, việc tìm kiếm hài cốt liệt sĩ được mở rộng trên toàn TP.HCM, bao gồm khu vực Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu cũ. Nhắc lại nhiều trận chiến trong quá khứ, ông Trung cho biết đã thấy hài cốt liệt sĩ dựa trên các tài liệu do nhiều đơn vị cung cấp.

Tuy nhiên, theo ông Trung, vẫn còn rất nhiều khu mộ, hố chôn tập thể chưa được tìm thấy sau các trận chiến trên toàn TP.HCM sau sáp nhập.

Thời gian qua, Bộ Tư lệnh TP.HCM tập trung rà soát, tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại công viên Lê Thị Riêng (trước đây là nghĩa địa Chí Hòa - Chợ Quán - PV), nhận được sự quan tâm, hỗ trợ rất lớn của lãnh đạo thành phố, các sở ban ngành, người dân…

Hiện nay TP.HCM thành lập đội quy tập hài cốt liệt sĩ gồm 37 người, tập hợp những người tâm huyết trong việc tìm kiếm quy tập liệt sĩ. Tuy nhiên, hiện số lượng nhân chứng còn rất ít, đã lớn tuổi nên việc xác định thông tin, dữ liệu còn nhiều khó khăn.

Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung nhận định nhóm nghiên cứu có rất nhiều tài liệu về chiến tranh ở Việt Nam, trong đó có những dữ liệu liên quan tới TP.HCM.

"Qua buổi làm việc, tôi rất mong nhận được sự hỗ trợ về tư liệu, phương pháp tìm kiếm của nhóm nghiên cứu, nhằm mang lại hiệu quả cao nhất.

Đặc biệt là truy xuất dữ liệu của Việt Nam Cộng hòa, các cựu binh của Hoa Kỳ, Úc… để tìm thêm dữ liệu, đặc biệt là các vị trí chôn cất mộ tập thể. Đây là cơ sở quan trọng để chúng tôi đẩy nhanh tìm kiếm hài cốt liệt sĩ theo chỉ đạo của Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà", ông Trung nói.

Nhiều trang tài liệu qu‎‎ý về nơi chôn cất liệt sĩ

Trao đổi tại buổi gặp gỡ, TS Stephen F. Maxner - Giám đốc Trung tâm Việt Nam và lưu trữ Việt Nam - cho biết sẵn sàng giúp đỡ Việt Nam, TP.HCM trong việc tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Theo ông Maxner, hiện nay trung tâm đang thực hiện nhiều nghiên cứu diện rộng, tập trung vào từng địa l‎ý cụ thể tại Việt Nam, phục vụ việc tìm kiếm hài cốt liệt sĩ.

"Chúng tôi có nhiều thông tin tư liệu từ những trung tâm lưu trữ của Việt Nam, Hoa Kỳ, không ảnh, ảnh vệ tinh… Ngoài ra, chúng tôi cũng có nhiều tư liệu từ chiến trường do quân đội Hoa Kỳ, Úc, Việt Nam Cộng hòa thu giữ rồi gửi về Sài Gòn trong chiến tranh.

Bên cạnh đó, chúng tôi cũng sử dụng nhiều báo cáo công tác chiến, báo cáo hằng ngày của quân đội Hoa Kỳ để tham chiếu, đảm bảo thông tin từ nhiều nguồn để xây dựng thành một báo cáo hoàn chỉnh", TS Maxner cho biết.

Trong khi đó, luật sư Tạ Thu Phong, đại diện dự án tại Việt Nam, chia sẻ về những tài liệu, hồ sơ mà dự án đã thu thập.

Theo ông Phong, hiện dự án đang sở hữu nhiều tập hồ sơ chiến trường. Đó là những hồ sơ được thu giữ trên chiến trường, từ thi thể quân nhân tử trận. Những hồ sơ này có giá trị cho việc tìm kiếm hài cốt liệt sĩ.

"Đó là hồ sơ chỉ dẫn mộ chôn cất với mô tả địa điểm chôn cất cụ thể, ví dụ như vị trí mộ ở phía nào, cách đường đi, cách suối… bao nhiêu xa.

Quyển hồ sơ thứ hai bao gồm danh tính cụ thể của quân nhân hy sinh, mất tích, gồm cả nơi hy sinh nhưng chưa xác định được địa điểm chôn cất cụ thể. Hồ sơ này bao gồm danh sách với nhiều thông tin cụ thể tên tuổi, quê quán, ngày hy sinh…

Quyển hồ sơ thứ ba lưu trữ nhiều kỷ vật của các liệt sĩ, bao gồm giấy khen, thư tay… mang giá trị tinh thần to lớn khi được trao trả cho gia đình. Trên những lá thư tay kỷ vật đó hiện vẫn còn những vết máu, vết đạn bắn thủng… rất xúc động", ông Phong cho biết.

Cũng tại cuộc gặp, TS Alex Thai Dinh Vo đề nghị cần phải thành lập cơ chế làm việc giữa 2 bên cũng như danh sách địa điểm TP.HCM quan tâm cần tìm kiếm hài cốt liệt sĩ để việc trao đổi được thống nhất, thuận lợi. Trên cơ sở đó, Đại học Texas sẽ huy động chuyên gia tập trung hỗ trợ thành phố.

Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung đánh giá cao tâm huyết cũng như những tài liệu quý báu mà dự án đang sở hữu, sẽ phục vụ rất lớn cho việc tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.

Hai bên thống nhất thời gian tới sẽ tổ chức một hội thảo để thảo luận kỹ hơn về tư liệu, phương pháp tìm kiếm… với sự tham gia của lãnh đạo TP.HCM, Ban Chỉ đạo 515 TP.HCM và đại diện nhóm chuyên gia nghiên cứu dự án sáng kiến tìm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh thuộc Đại học Công nghệ Texas.