Sơ đồ mô hình trí tuệ nhân tạo trên máy tính của giáo sư Papernot, cho thấy cách nguyên mẫu "sâu máy tính" có thể nhanh chóng lan rộng trên mạng
Báo New York Times đưa tin các nhà nghiên cứu tại Đại học Toronto (Canada) vừa tìm ra cách sử dụng công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) để tạo ra một loại "sâu máy tính" có khả năng nhắm vào bất kỳ lỗ hổng nào trên máy tính và nhanh chóng lây lan khắp Internet mà không cần sự can thiệp của con người.
Trong bài báo công bố hôm 2-6, nhóm nghiên cứu do giáo sư kỹ thuật máy tính Nicolas Papernot dẫn đầu xác nhận đã thử nghiệm thành công một mẫu thử nghiệm trong mạng nội bộ cách ly. Mẫu sâu này có thể chạy trên cả hệ điều hành Windows lẫn Linux.
Tuy đòi hỏi một máy cấu hình mạnh để vận hành do tính phức tạp, nó vẫn có thể tấn công các thiết bị yếu hơn trong cùng mạng như laptop, máy in và máy ảnh.
Điểm vượt trội của biến thể sâu AI này so với các mã độc như SQL Slammer, WannaCry là khả năng tự "tư duy" để đưa ra chiến lược phù hợp cho từng máy tính mà nó chạm trán.
Giáo sư Papernot cảnh báo: "Điều này khiến việc ngăn chặn mã độc trở nên khó khăn hơn đáng kể. Không còn một bản vá phần mềm duy nhất nào có thể áp dụng cho mọi thiết bị để bảo vệ máy tính khỏi con sâu này".
Công nghệ AI vận hành con sâu này là mã nguồn mở (open source) được chia sẻ tự do trên Internet, đồng nghĩa với việc không ai có thể hạn chế cách nó được sử dụng. Nhóm tác giả đã tăng cường một hệ thống mã nguồn mở sẵn có để tối ưu hóa sức mạnh của nó, song không tiết lộ cụ thể tên hệ thống này.
Trước đó, nhiều chuyên gia nhận định các mô hình nguồn mở chưa đủ mạnh để vận hành sâu tự nhân bản. Sản phẩm của các hệ thống AI hàng đầu như Anthropic hay OpenAI dù rất mạnh nhưng không phải là mã nguồn mở và có dung lượng quá lớn để nén thành sâu máy tính.
Vào tháng 4-2026, Anthropic từng giới hạn quyền tiếp cận mô hình Claude Mythos của mình cho khoảng 40 tổ chức có cơ sở hạ tầng máy tính trọng yếu. OpenAI sau đó một tuần cũng có động thái hạn chế tương tự với công nghệ của mình.
Một số chuyên gia độc lập nhận định mối đe dọa trước mắt có thể bị giới hạn do các hệ thống AI vẫn hay mắc lỗi. Tuy nhiên, giáo sư khoa học máy tính David Lie tại Đại học Toronto nhận định: "Người ta có thể sửa đổi con sâu này để nó tự vá các lỗ hổng mà nó tìm thấy. Sức mạnh của công nghệ hoàn toàn phụ thuộc vào cách bạn sử dụng nó".
