Báo cáo của Liên hợp quốc cho rằng AI ngày càng tự chủ hơn, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ mất kiểm soát - Ảnh minh họa: REUTERS
Theo Hãng tin Reuters ngày 1-7 dẫn báo cáo sơ bộ của Hội đồng Khoa học quốc tế độc lập về trí tuệ nhân tạo của Liên hợp quốc cho biết các nhà hoạch định chính sách đang đối mặt với một bài toán khó: cần có bằng chứng khoa học để xây dựng quy định quản lý AI, nhưng những bằng chứng này không theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ.
AI tiến hóa liên tục
Ông Yoshua Bengio, đồng Chủ tịch hội đồng gồm 40 chuyên gia đến từ nhiều khu vực trên thế giới, nhận định năng lực AI đang phát triển nhanh hơn hiểu biết khoa học và khả năng thích ứng của các nước.
Theo ông Yoshua, ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy AI có thể xuất hiện hành vi mang tính đánh lừa. Khoa học hiện chưa thể bảo đảm rằng khi năng lực AI tiếp tục tăng lên, công nghệ này sẽ không gây ra thảm họa, dù tự nó gây ra hay bị những người có ý đồ xấu lợi dụng.
Báo cáo dự báo trong ngắn hạn AI sẽ chuyển dần sang các hệ thống có khả năng tự thực hiện các nhiệm vụ trong thế giới thực, dù tốc độ phát triển có thể bị hạn chế bởi nhu cầu năng lượng và thiếu dữ liệu chất lượng cao.
Về lâu dài, AI có khả năng tự cải thiện sẽ được tích hợp sâu hơn vào nền kinh tế và kết hợp với các công nghệ như điện toán lượng tử và công nghệ sinh học.
Hiện AI đã thể hiện năng lực suy luận ở trình độ chuyên gia trong toán học và khoa học, đồng thời góp phần thúc đẩy phát triển thuốc và vắc xin. Mức độ phức tạp của các nhiệm vụ AI có thể xử lý đang tăng gấp đôi sau mỗi 4-7 tháng, mở ra khả năng hoàn thành những công việc vốn cần con người mất nhiều ngày hoặc nhiều tuần.
Vượt tầm quản lý của các quốc gia
Dù vậy, hội đồng cho rằng vẫn chưa rõ các lợi ích về năng suất từ AI có chuyển thành tăng trưởng kinh tế trên diện rộng hay tác động như thế nào đến việc làm.
Báo cáo cũng nêu nhiều lo ngại về an toàn, trong đó có nguy cơ con người mất khả năng kiểm soát các hệ thống AI khi chúng ngày càng tự chủ và có thể xuất hiện hành vi "đánh lừa".
AI cũng đã được sử dụng để tạo thông tin sai lệch và các nội dung có hại, đồng thời có thể bị lợi dụng để lừa đảo, tấn công mạng hoặc phục vụ các hoạt động gây nguy hiểm trong lĩnh vực sinh học.
Việc quản trị AI trên thế giới hiện còn phân mảnh. Nhiều quốc gia chưa có đủ năng lực để đánh giá hoặc định hình các hệ thống AI tiên tiến, khiến họ phải phụ thuộc vào những công nghệ mà họ chưa thể hiểu hoặc kiểm soát đầy đủ. Các công cụ bảo đảm an toàn hiện nay cũng chủ yếu dựa trên lượng dữ liệu thử nghiệm hạn chế do các công ty công bố.
Tổng thư ký Liên hợp quốc António Guterres kêu gọi các chính phủ hành động nhanh chóng.
"Thế giới không thể quản lý những gì mà họ không thể hiểu", ông Guterres nêu trong tuyên bố.
Ông nhấn mạnh AI có tiềm năng rất lớn, nhưng các rủi ro là có thật và cái giá của việc chậm hành động đang ngày càng tăng.
Được mô tả là bản đánh giá độc lập đầu tiên ở quy mô toàn cầu về rủi ro và cơ hội của AI, báo cáo nhằm cung cấp các đánh giá khoa học cập nhật để hỗ trợ quá trình ra quyết định của các chính phủ trong bối cảnh AI phát triển nhanh chóng.
