Thứ năm, 16/7/2026, 11:00 (GMT+7)
Tôi thiếu máu do thiếu sắt. Có nên ăn gan lợn, huyết lợn hoặc tiết canh để bổ sung sắt và ăn thế nào an toàn? (Khánh Linh, TP HCM)
Trả lời:
Nhiều người cho rằng ăn tiết canh, gan lợn giúp bổ máu. Tuy nhiên, quan niệm "ăn gì bổ nấy" không hoàn toàn đúng. Gan lợn và huyết lợn nấu chín có thể bổ sung sắt, hỗ trợ tạo máu. Riêng tiết canh không được khuyến khích vì nguy cơ nhiễm khuẩn, ký sinh trùng.
Tiết canh thực chất là máu lợn chưa qua xử lý nhiệt nên tiềm ẩn nguy cơ nhiễm vi sinh vật gây bệnh, đặc biệt là liên cầu khuẩn lợn (Streptococcus suis). Vi khuẩn có thể tồn tại trong đường hô hấp, máu hoặc các mô của lợn mà không biểu hiện rõ, khó nhận biết bằng mắt thường.
Ngoài đường ăn uống, vi khuẩn dễ lây sang người qua vết trầy xước trên da khi giết mổ, chế biến hoặc tiếp xúc với lợn mắc bệnh mà không có phương tiện bảo hộ.
Người nhiễm liên cầu khuẩn lợn có thể bị nhiễm trùng huyết, viêm màng não mủ, viêm phổi, viêm cơ tim hoặc viêm khớp. Một số trường hợp diễn tiến nhanh, nguy cơ sốc nhiễm khuẩn, suy đa cơ quan và tử vong. Người bệnh đối mặt với di chứng lâu dài về thính lực, thần kinh.
Giá trị dinh dưỡng của huyết lợn không nằm ở việc ăn sống dưới dạng tiết canh mà ở hàm lượng sắt và protein. Khi được nấu chín, huyết lợn vẫn cung cấp sắt và protein, góp phần bổ sung sắt cho người có nguy cơ thiếu máu như phụ nữ trong độ tuổi sinh sản và trẻ em. Việc nấu chín cũng giúp tiêu diệt phần lớn vi khuẩn và ký sinh trùng gây bệnh.
Chỉ nên ăn huyết lợn khi đã được nấu chín kỹ. Người trưởng thành có thể ăn khoảng 50-100 g mỗi lần, tối đa 1-2 bữa mỗi tuần, kết hợp rau xanh hoặc trái cây giàu vitamin C để hỗ trợ hấp thu sắt.
Tiết canh, gan lợn có thể gây hại cho sức khỏe nếu chế biến, ăn sai cách. Ảnh được tạo bởi AI
Trong khi đó, gan lợn khỏe mạnh, có nguồn gốc rõ ràng, được kiểm dịch và nấu chín kỹ vẫn giàu sắt, vitamin A, B12, folate và protein. Các chất này góp phần hỗ trợ quá trình tạo máu, đặc biệt ở người thiếu sắt hoặc có nguy cơ thiếu máu.
Tuy nhiên, gan lợn mắc bệnh, tiếp xúc với hóa chất hoặc không kiểm soát an toàn thực phẩm đúng quy định, có thể tồn dư chất độc hại. Thực phẩm chưa được nấu chín kỹ vẫn có nguy cơ chứa vi khuẩn hoặc ký sinh trùng gây bệnh.
Người dùng nên lựa chọn gan có nguồn gốc rõ ràng, màu đỏ nâu tự nhiên, bề mặt nhẵn, không có đốm trắng, tím sẫm, không có mùi lạ.
Người khỏe mạnh có thể ăn gan lợn khoảng 50-100 g gan lợn mỗi lần, khoảng 1-2 lần một tuần. Người mắc bệnh gout, tăng axit uric máu, rối loạn mỡ máu hoặc bệnh tim mạch nên hạn chế vì thực phẩm chứa hàm lượng cholesterol và purine cao. Nếu sử dụng, chỉ nên ăn với lượng nhỏ và không quá một lần một tuần, đồng thời tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi dùng.
Bạn lưu ý thực phẩm như gan lợn, huyết lớn đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm chỉ đóng vai trò hỗ trợ dinh dưỡng hàng ngày. Nếu bạn có các biểu hiện nghi ngờ thiếu máu như mệt mỏi kéo dài, da xanh xao, chóng mặt, hồi hộp, khó thở... nên đi khám.
Chuyên viên dinh dưỡng Trịnh Hà Nhật Quyên
Khoa Dinh dưỡng - Tiết chế
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TPHCM
Độc giả gửi câu hỏi về dinh dưỡng tại đây để bác sĩ giải đáp
