Đầy hơi, táo bón hoặc phục hồi chậm sau rối loạn tiêu hóa là những dấu hiệu cho thấy đường ruột đang lão hóa sớm.
ThS.BS Hoàng Nam, khoa Tiêu hóa - Gan mật - Tụy, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết lão hóa đường ruột thường xảy ra ở người lớn tuổi. Tuy nhiên, bệnh có xu hướng trẻ hóa do ảnh hưởng của lối sống không khoa học, chế độ ăn nhiều thực phẩm siêu chế biến, ít chất xơ, căng thẳng kéo dài, ít vận động.
Nhận biết sớm những thay đổi bất thường giúp điều chỉnh kịp thời, giảm nguy cơ mắc các bệnh tiêu hóa mạn tính.
Táo bón thường xuyên hơn
Lão hóa đường ruột làm nhu động ruột hoạt động chậm hơn, khiến phân lưu lại lâu trong đại tràng, dễ khô và cứng. Nếu phát hiện thói quen đi tiêu bất thường như thường xuyên phải rặn, cảm giác đi không hết hoặc chỉ đi ngoài vài lần mỗi tuần, người bệnh nên đi khám để kiểm tra nguyên nhân. Tình trạng kéo dài có thể làm tăng nguy cơ trĩ, nứt kẽ hậu môn, ảnh hưởng đến hệ vi sinh đường ruột.
Hay đầy bụng, chướng hơi dù ăn không nhiều
Lão hóa đường ruột khiến chức năng tiêu hóa suy giảm, khả năng phân giải thức ăn cũng giảm theo. Thức ăn lưu lại lâu trong đường tiêu hóa tạo điều kiện cho vi khuẩn lên men nhiều hơn, sinh ra lượng khí lớn gây đầy bụng, ợ hơi, chướng tức sau ăn.
Theo bác sĩ Nam, khi triệu chứng này xuất hiện thường xuyên dù khẩu phần ăn không thay đổi có thể là tín hiệu cho thấy hệ tiêu hóa đang hoạt động kém hiệu quả.
Bác sĩ Nam đang khám và tư vấn cho người bệnh trẻ tuổi có triệu chứng đầy bụng, chướng hơi. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Khó dung nạp một số thực phẩm
Lượng enzyme tiêu hóa giảm dần theo tuổi, lão hóa cũng kéo theo sự mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Các yếu tố này khiến khả năng xử lý thực phẩm suy giảm. Người bệnh nên đi khám nếu thường xuyên đau bụng, đầy hơi hoặc tiêu chảy khi ăn các món nhiều dầu mỡ hay giàu đạm, uống sữa, trong khi trước kia không gặp vấn đề.
Đại tiện thất thường
Đường ruột khỏe mạnh thường duy trì nhịp đại tiện tương đối ổn định. Khi quá trình lão hóa diễn ra, người bệnh có thể bị táo bón xen kẽ tiêu chảy, số lần đi ngoài thay đổi thất thường hoặc phân không đều về hình dạng.
Sự thay đổi kéo dài nhiều tuần, đặc biệt kèm đau bụng, sụt cân, đi ngoài ra máu hoặc thiếu máu cần được kiểm tra để loại trừ các bệnh lý đại trực tràng.
Hấp thu dinh dưỡng kém hơn
Đường ruột không chỉ tiêu hóa mà còn đảm nhiệm vai trò hấp thu phần lớn vitamin, khoáng chất và dưỡng chất cần thiết cho cơ thể. Khi niêm mạc ruột suy giảm chức năng hoặc hệ vi sinh mất cân bằng, khả năng hấp thu dinh dưỡng kém hơn. Người bệnh có thể xuất hiện tình trạng sụt cân ngoài ý muốn, thiếu vitamin, dễ mệt mỏi, tóc khô, móng giòn, thiếu máu dù chế độ ăn không thay đổi đáng kể.
Mất nhiều thời gian để hồi phục sau rối loạn tiêu hóa
Một người có đường ruột khỏe mạnh thường chỉ mất một đến vài ngày để phục hồi sau những đợt ăn uống không hợp vệ sinh hoặc rối loạn tiêu hóa nhẹ. Tuy nhiên, khi đường ruột lão hóa, thời gian hồi phục chậm hơn. Đây là dấu hiệu cho thấy hệ vi sinh đường ruột đã suy yếu, khả năng tái tạo niêm mạc ruột giảm dần.
Miễn dịch suy giảm, dễ mắc bệnh
Khoảng 70% tế bào miễn dịch của cơ thể tập trung tại đường tiêu hóa. Hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh góp phần tạo hàng rào bảo vệ trước vi khuẩn, virus và các tác nhân gây bệnh. Khi hệ vi sinh mất cân bằng, khả năng miễn dịch kém khiến người bệnh dễ nhiễm khuẩn, cảm cúm, viêm đường hô hấp.
Bác sĩ Nam cho biết lão hóa đường ruột là quá trình tự nhiên, song tốc độ diễn ra chịu tác động nhiều từ lối sống. Duy trì chế độ ăn giàu rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và thực phẩm lên men giúp bổ sung chất xơ cùng lợi khuẩn, tạo môi trường thuận lợi cho hệ vi sinh phát triển.
Song song đó, mỗi người cần uống đủ nước, vận động ít nhất 150 phút mỗi tuần, ngủ đủ giấc, kiểm soát căng thẳng, hạn chế thực phẩm siêu chế biến, rượu bia, thuốc lá. Không nên tự ý sử dụng kháng sinh hoặc các chế phẩm hỗ trợ tiêu hóa khi chưa có chỉ định của bác sĩ vì có thể làm mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột.
Nếu táo bón, tiêu chảy, đầy bụng, đau bụng hoặc thay đổi thói quen đại tiện kéo dài 2-4 tuần, tái diễn nhiều lần hoặc kèm sụt cân, đi ngoài ra máu, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được bác sĩ khám kịp thời.
Thanh Ba
Độc giả đặt câu hỏi về bệnh tiêu hóa tại đây để bác sĩ giải đáp
