Bác sĩ thăm khám sức khỏe bệnh nhân quốc tịch Campuchia tại Bệnh viện Ung bướu TP.HCM - Ảnh: DUYÊN PHAN
Theo một thống kê chưa đầy đủ, mỗi năm có khoảng 300.000 người nước ngoài chọn Việt Nam để điều trị bệnh. Số này bao gồm Việt kiều, người nước ngoài đang làm việc tại Việt Nam, công dân các quốc gia lân cận, và đáng chú ý đã có những bệnh nhân quốc tế lựa chọn Việt Nam không phải vì khoảng cách địa lý, mà vì chất lượng điều trị.
Hơn 10 năm trước, có thể rất ít người tin sẽ đến lúc có bệnh nhân ở quốc gia phát triển đến chữa bệnh, bởi so với nhu cầu khám chữa bệnh của trên 100 triệu người dân, thì số cơ sở y tế trong nước và tỉ lệ bác sĩ/vạn dân ở Việt Nam vẫn chưa thực sự cao, nhưng đến nay đang có những lĩnh vực Việt Nam thực sự mạnh và đang được lựa chọn vì nhiều tiêu chí.
Nha khoa, thẩm mỹ, y học cổ truyền... sẽ đứng đầu bảng thu hút bệnh nhân quốc tế
Tại hội thảo "Phát triển du lịch y tế Hà Nội - từ chính sách đến thực tiễn" vừa diễn ra ở Hà Nội ngày 3-7, Phó cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế) Dương Huy Lương cho hay quy mô thị trường du lịch y tế toàn cầu khoảng 100-180 tỉ USD/năm, với 14-16 triệu lượt khách hàng, mức tăng trưởng hằng năm 10-12%.
Việt Nam có thể làm gì ở mảng này? "Ở khu vực châu Á, trước đây người dân các nước phát triển từng đến sử dụng dịch vụ ở Thái Lan, Singapore, Malaysia, giờ đây có thêm Việt Nam, với các chuyên khoa mũi nhọn như nha khoa, hỗ trợ sinh sản, hồi sức tích cực, y học cổ truyền, thẩm mỹ..." - ông Lương nói.
Để nhận định được các chuyên khoa kể trên là mũi nhọn, các chuyên gia y tế đã đánh giá có những điểm "được" có thể hút khách quốc tế như chất lượng chuyên môn, thiết bị, số lượng y bác sĩ..., và đáng chú ý nhất là về giá cả và thời gian từ lúc bệnh nhân đăng ký đến lúc được bác sĩ chẩn đoán, điều trị.
Theo đại diện Sở Y tế Hà Nội, cùng dịch vụ implant nha khoa, chi phí ở Việt Nam chỉ bằng 1/4 so với các nước phát triển nhưng chất lượng tương đương. Nhiều phòng nha trong nước đã đầu tư những ghế răng tiền tỉ, thiết bị chụp chiếu, chẩn đoán không thua kém nước ngoài.
Tuy nhiên đang có những vướng mắc để ngành du lịch thu hút thêm khách đến Việt Nam từ nhóm khách hàng đến chữa bệnh, đó là sự kết hợp với các hãng bảo hiểm quốc tế, là sự có mặt, quảng bá và đa dạng của các gói du lịch kết hợp chữa bệnh...
Bên cạnh đó với các cơ sở y tế trong nước, hiện đã có 10 cơ sở y tế ở Việt Nam (bao gồm cả bệnh viện công) đạt tiêu chuẩn JCI, đây là bộ tiêu chuẩn với 1.200 tiêu chí về chất lượng và an toàn người bệnh, trong khi tại Thái Lan, con số này là 65 cơ sở.
Có ý kiến cho rằng với quy mô, diện tích cơ sở y tế ở Việt Nam thì theo đuổi để đạt các tiêu chuẩn như JCI là tốn kém, tuy nhiên nếu muốn các hãng bảo hiểm quốc tế nhập cuộc và chi trả cho bệnh nhân ngoại quốc, bệnh viện rất cần phải đạt các chứng nhận tiêu chuẩn quốc tế.
Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 vừa đi vào hoạt động ở Ninh Bình - Ảnh: NAM TRẦN
Tăng tốc để hút khách
Trong tình huống nhiều bệnh viện còn lơ là, cho rằng bệnh nhân nội còn đông, còn quá tải, chưa có gì phải vội vàng, thì đã có những nơi tăng tốc. Trong số này, Hà Nội đã chọn cấu hình để đầu tư hệ thống proton trị ung thư, với dự tính sẽ chọn mua loại mới nhất, đồng thời đầu tư cơ sở 2 bệnh viện ung bướu. Nếu hoàn thành dự án sớm, đây sẽ là nơi đầu tiên ở Việt Nam có máy proton.
Tại khu vực lân cận Hà Nội, cơ sở 2 Bệnh viện Việt Đức và Bệnh viện Bạch Mai vừa mới hoàn thành (trong đó Bạch Mai 2 đã đưa vào sử dụng từ 26-6, còn Việt Đức 2 dự kiến sẽ chạy chính thức từ 9-7 này) cũng được đầu tư mạnh, phòng ốc và thiết bị không thua kém bệnh viện quốc tế.
Tại khu vực TP.HCM, hiện có Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM, Bệnh viện Chợ Rẫy... hoàn toàn có thể là những "điểm đến" của bệnh nhân quốc tế.
Ở khối bệnh viện tư, Vinmec vừa đầu tư hệ thống Trung tâm phẫu thuật robot với nhiều thiết bị robot ngoại khoa như Da Vinci XI, Rosa, Cori, Hugo RAS..., Bệnh viện Tâm Anh cũng đã công bố đầu tư nhiều thiết bị chẩn đoán và điều trị hiện đại.
Theo ông Hà Anh Đức - Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh, Bộ Y tế, riêng tại TP.HCM các phòng nha đã thu cả ngàn tỉ đồng từ bệnh nhân ngoại trong năm qua. Việt Nam vốn được biết đến là nơi có lực lượng y bác sĩ giỏi nghề, cùng với những đầu tư mạnh thời gian qua về thiết bị và cơ sở vật chất, cơ hội thu hút bệnh nhân quốc tế là hiện hữu.
Tuy nhiên có điểm cần lưu ý là dù thu hút nguồn lực ngoại cũng cần chú ý đến bệnh nhân nội, nhất là năm 2026 này bắt đầu thực hiện chính sách khám sàng lọc miễn phí. Riêng tại Hà Nội dự kiến có đến 5 triệu người được khám với nguồn tài chính từ ngân sách thành phố là khoảng 1.800 tỉ đồng, nhu cầu khám chữa bệnh chung vì vậy sẽ tăng, áp lực lên hệ thống cung cấp dịch vụ.
Bên cạnh đó, cần chú ý đến yêu cầu đào tạo liên tục cho thầy thuốc. Y bác sĩ Việt Nam giỏi tay nghề, nhưng làm sao để Việt Nam còn là điểm đến về khoa học trong y khoa, dẫn đầu về xu hướng điều trị chứ không chỉ là "làm nhiều nên quen tay", trở thành những "thợ phẫu thuật".
Thời gian qua đã có nhiều bác sĩ ngoại đến Việt Nam học phẫu thuật nội soi tuyến giáp, điều trị tim mạch, IVF, nhưng nếu mở rộng thêm, Việt Nam thực sự sẽ là địa chỉ quan trọng trong bản đồ y khoa quốc tế.
