Luôn miệng nói tục, thói quen xấu của một bộ phận thanh thiếu niên - Minh họa: AI
Thói quen nói tục, chửi thề của không ít người kéo dài nhiều năm, bắt đầu từ khi họ còn là học sinh trung học, thậm chí tiểu học.
Oang oang chửi thề nơi công cộng
Đây là chuyện dễ thấy hằng ngày ở các nhóm thanh niên, từ quán xá đến trường học, từ tiệc tùng họp mặt đến cả những nơi nhất định phải nghiêm chỉnh ngôn phong như ở công ty, nơi làm việc.
Bất kể đi chơi hay đi làm, họ vẫn thuận miệng phun nhả những câu từ tục tĩu khó nghe với âm lượng hết cỡ.
Mỗi câu đều đệm cụm từ "xúc phạm mẫu thân". Người nói không ngượng, người nghe cũng không phản ứng gì!
Đây không phải là lời nói thiếu kiểm soát mà là kiểu thể hiện bản thân, kéo dài hàng năm, thậm chí hàng chục năm. Các kiểu nói tục, nói đệm, chửi thề biến tấu theo độ tuổi và "tăng đô" theo sự thuận miệng.
Nhiều phụ huynh đã sốc khi vô tình lạc vào nhóm chat của con và các bạn, đứa con ngoan ở nhà đã trở thành "người lạ" với các kiểu nói tục chửi thề kinh hoàng, dày đặc.
Các bạn của con cũng vậy.
Thầy cô giáo cũng không thể quản được chuyện này khi học sinh có một thế giới riêng trên mạng xã hội. Ở trường, từ những lời thì thầm ở góc sân trường cho đến những câu chửi thề trong giờ ra chơi, những câu nói thô tục đã dần trở thành một phần trong ngôn ngữ giao tiếp của nhiều em.
Mạng xã hội góp phần phổ biến các kiểu ngôn ngữ thô tục. Trẻ em dễ dàng bắt chước khi chưa kịp hiểu tác hại của việc này.
Trong trường đại học, sinh viên đến từ nhiều nơi khác nhau mang theo những câu nói tục, những từ đệm, lóng lạ tai nên hay học lẫn nhau rất nhanh. Nhưng góp ý nhau lại sợ động chạm, mếch lòng, thậm chí chẳng quan tâm mấy đến chuyện nói lời xấu xí.
Từ nói tục, chửi thề đến chuyện bạo lực
Thanh thiếu niên nói tục, chửi thề là những chuyện đáng báo động trong văn hóa giao tiếp và thể hiện bản thân ở giới trẻ. Câu chuyện 2 sinh viên ngành y chửi thề khi lên sóng livestream tại bệnh viện (nơi các sinh viên đang thực tập) một ví dụ điển hình.
Thói quen lệch chuẩn đã dẫn đến hậu quả lớn cho chính những người trong cuộc.
Đừng để hậu quả đến mới nghĩ về việc đã làm. Người lớn ngoài là tấm gương còn phải nghiêm khắc hơn nếu phát hiện con em mình có thói quen "nói bậy". Giúp con cai nói tục chửi thề, dù khó cũng đừng bỏ cuộc vì nói bậy càng để lâu thì càng khó từ bỏ.
Có bao giờ phụ huynh nghiêm mặt hỏi con lý do vì sao con nói tục chửi thề?
Con có hiểu hết nghĩa xấu xí từ những lời con nói và sự khó chịu, thậm chí tổn thương con gây ra với người phải nghe?
Thiếu niên phải học sự tôn trọng người khác, trước hết từ lời nói trong sáng và tử tế mỗi ngày.
Nhà trường cần tăng cường các giải pháp ngăn ngừa và xử lý việc học sinh nói tục chửi thề. Cần có những chương trình giáo dục mới giúp học sinh nhận thức rõ hơn về giá trị của ngôn ngữ trong giao tiếp trong việc xây dựng một cộng đồng văn minh.
Những lời nói tục tĩu không phải là "nói chơi" cho vui, mà chính là một góc xấu trong thế giới người trẻ. Từ lời lẽ xúc phạm nhau có thể dẫn đến những hậu quả có hơi hướng bạo lực trong học đường.
Từ việc nói tục sẽ dẫn đến những sai lệch về cách giao tiếp và ứng xử, dẫn đến sự mất cân bằng trong mối quan hệ giữa các cá nhân và xã hội.
Chịu đựng hay cùng ngăn chặn nạn nói tục chửi thề?
Việc bỏ nói tục gần như phụ thuộc nhiều vào sự giúp đỡ của người khác. Nếu bạn ai đó nói tục hay chửi thề, chỉ cần giả như không nghe và nhẹ nhàng hỏi lại họ "vừa nói gì?". Lảng sang chuyện khác, im lặng, nhướng mày... cũng là cách để nhắc nhau không nói tục.
"Bệnh" nói tục, chửi bậy ở học sinh, sinh viên được cần nhìn nhận là vấn đề đáng quan tâm. Nhưng giải quyết là một việc không đơn giản khi ai cũng ngại đụng chạm.
Tại sao mọi người phải chịu đựng trước những lời nói khó nghe mà lại ngại cùng nhau kiên quyết chặn những lời đó?
