Một con hổ Bengal nằm nghỉ bên trong Trung tâm cứu hộ South Khayar Bari tại Khu bảo tồn động vật hoang dã Jaldapara, Ấn Độ - Ảnh: REUTERS
Lần cuối cùng hổ được phát hiện ngoài tự nhiên ở Campuchia là vào năm 2007. Đến năm 2016, nước này tuyên bố hổ đã "tuyệt chủng về mặt chức năng" - tức tình trạng số lượng loài giảm đến mức không còn vai trò trong hệ sinh thái.
Campuchia chuẩn bị đón hổ từ Ấn Độ
Theo tờ Japan Times, Ấn Độ dự kiến chuyển giao một số con từ quần thể hơn 3.600 con hổ của nước này đến dãy Cardamom ở tây nam Campuchia.
Ban đầu hổ dự kiến được đưa tới Campuchia từ năm 2024. Tuy nhiên kế hoạch bị trì hoãn do lo ngại về chất lượng sinh cảnh, cũng như nguồn tài chính hỗ trợ chương trình bị đình chỉ.
Mới đây Bộ Môi trường Campuchia đã phê duyệt lộ trình mới. Theo AFP, hổ có thể bắt đầu được chuyển đến từ năm sau, dù nguồn kinh phí cho dự án vẫn đang trong quá trình đàm phán.
Trong giai đoạn đầu, hổ sẽ được nuôi trong một khu bán hoang dã rộng khoảng 40ha trước khi thả về tự nhiên. Theo dự thảo ngân sách, tổng kinh phí của chương trình ước tính gần 43 triệu USD.
Ông Jimmy Borah, chuyên gia của Tổ chức môi trường Aaranyak kiêm cố vấn Chính phủ Campuchia về chương trình tái thả hổ, cho rằng dự án không chỉ góp phần tăng cường bảo vệ hệ sinh thái và khôi phục loài săn mồi mang tính biểu tượng, mà còn có thể thúc đẩy du lịch.
Kế hoạch gây tranh cãi
Kế hoạch cũng vấp phải nhiều tranh cãi. Nạn săn bắt trái phép trong nhiều năm qua đã tàn phá nghiêm trọng quần thể động vật hoang dã ở Campuchia, làm dấy lên nghi ngờ liệu dãy Cardamom còn đủ nguồn thức ăn để duy trì quần thể hổ hay không.
Ngoài ra, tình trạng phá rừng, đặc biệt do các dự án thủy điện, khiến sinh cảnh dành cho hổ ngày càng bị thu hẹp.
"Tôi tin rằng chính sách 'ngoại giao hổ' trong suốt 10 năm qua, với ý tưởng đưa hổ từ Ấn Độ tới một nơi vẫn còn tình trạng săn bắt tràn lan như Campuchia, sẽ thất bại", nhà nghiên cứu Ullas Karanth nhận định.
Đa số người dân địa phương cho biết họ không phản đối nhưng cũng chưa thực sự ủng hộ dự án. Nhiều người lầm tưởng hổ sẽ được nuôi trong khu vực có hàng rào, trong khi kế hoạch thực tế là thả chúng về tự nhiên sau một thời gian thích nghi.
Một con hổ cái ngoạm con đi trong một vườn thú ở Guwahati, Ấn Độ - Ảnh: REUTERS
Dù vậy dự án vẫn được kỳ vọng mang lại những lợi ích lâu dài cho Campuchia. Theo chuyên gia Tom Gray, việc đưa hổ trở lại có thể góp phần kiềm chế tốc độ phát triển thiếu bền vững tại dãy Cardamom.
"Số lượng hổ được tái thả sẽ không đóng góp nhiều vào quần thể hổ toàn cầu. Nhưng nếu coi đây là một cơ chế để bảo vệ những cảnh quan thiên nhiên quý giá của Campuchia thì đó mới là mục tiêu", ông nói.
Ông Gray cũng cho rằng bài toán thiếu nguồn thức ăn có thể được giải quyết bằng cách tái thả bổ sung các loài con mồi, tương tự mô hình mà Thái Lan đang áp dụng.
Hiện khu vực dự kiến thả hổ hầu như không có nhiều khu dân cư. Theo chuyên gia Axel Moehrenschlager, nếu tiến hành dự án, Campuchia cần xây dựng hệ thống theo dõi và chuẩn bị sẵn các phương án can thiệp nếu hổ di chuyển tới khu vực có nguy cơ xảy ra xung đột với con người.
