Cặp song sinh dính liền phần đầu hồi phục hoàn toàn sau ca phẫu thuật tách rời nhờ hơn 60 chuyên gia từ 4 quốc gia phối hợp ứng dụng AI.
Mercy và Goodness, cặp chị em song sinh dính liền phần đầu, được phẫu thuật tách rời thành công nhờ áp dụng các kỹ thuật tiên tiến mang tính tiên phong của trí tuệ nhân tạo (AI), theo People ngày 19/6. Hai bé chào đời tại bang Ekiti, Nigeria, vào tháng 6/2023 với tình trạng hộp sọ bị dính liền, chung mô não và các mạch máu. Khi 6 tháng tuổi, hai chị em được chuyển tới Gemini Untwined, một tổ chức từ thiện của Anh chuyên hỗ trợ các ca song sinh dính liền đầu (craniopagus twins).
Song sinh dính liền đầu là một dị tật cực kỳ hiếm gặp, chiếm khoảng 5% trong tổng số các ca song sinh dính liền. Theo đại diện Bệnh viện Great Ormond Street ở London, Anh, tỷ lệ xuất hiện dị tật này là một trên 2,5 triệu ca sinh. Trong đó, khoảng 40% trường hợp thai nhi chết lưu hoặc tử vong trong quá trình chuyển dạ, một phần ba trường hợp tử vong trong vòng 24 giờ đầu sau khi sinh.
Hai bé Mercy và Goodness bên cha mẹ sau ca phẫu thuật tách rời thành công. Ảnh: Gemini Untwined
Theo Gemini Untwined, năm 2025, Mercy và Goodness được đưa tới Abu Dhabi thuộc Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Tại đây, hai bé đã trải qua nhiều giai đoạn can thiệp y tế tại khu phức hợp Thành phố y tế SEHA Sheikh Khalifa. Sau quá trình lập kế hoạch chi tiết và đánh giá lâm sàng diện rộng, đội ngũ y tế thực hiện một chuỗi ca can thiệp theo từng giai đoạn trong suốt 4 tháng, riêng ca phẫu thuật cuối cùng mất 12 tiếng.
Đây là ca phẫu thuật tách rời song sinh dính liền đầu thành công thứ 9 của tổ chức Gemini Untwined. Chiến dịch này quy tụ hơn 60 chuyên gia y tế đến từ 4 quốc gia gồm Anh, UAE, Brazil và Nigeria, với các đội ngũ phối hợp chặt chẽ trong từng giai đoạn của quy trình. Cặp song sinh được phẫu thuật khi tròn 19 tháng tuổi, hiện đã hồi phục hoàn toàn và trở về quê nhà Nigeria.
Cuộc phẫu thuật ứng dụng nhiều kỹ thuật mới và cải tiến có sự tham gia của trí tuệ nhân tạo. Theo BBC, các bác sĩ đã dùng ứng dụng quét để xây dựng hình ảnh mô phỏng chi tiết bộ não của hai bé, từ đó cho phép các phẫu thuật viên thực hành diễn tập trước ca mổ trong môi trường thực tế hỗn hợp.
Đội ngũ phẫu thuật chụp ảnh cùng hai bé Mercy và Goodness. Ảnh: Gemini Untwined
Bên cạnh đó, các chuyên gia y tế cũng áp dụng phương pháp "Mở sách" (Open Book), kỹ thuật tận dụng trọng lực để nâng đỡ bộ não nhằm giảm thiểu tối đa áp lực, đồng thời hạn chế nguy cơ tổn thương mô não so với việc sử dụng các dụng cụ banh vết mổ bằng thép truyền thống.
Theo The Times, công nghệ AI còn hỗ trợ tính toán để đặt các túi giãn da bằng silicone vào đầu hai bé sớm hơn so với các ca mổ trước đây. Phương pháp này giúp da đầu phát triển đủ lớn để bao phủ hộp sọ mới, loại bỏ hoàn toàn nhu cầu phải ghép da sau phẫu thuật.
Giáo sư Noor ul Owase Jeelani, đồng sáng lập tổ chức Gemini Untwined kiêm phẫu thuật viên thần kinh nhi khoa trưởng của ca mổ, nhận định: "Các kỹ thuật mà chúng tôi phát triển trong những ca bệnh này không ngừng được cải tiến, giúp các cuộc phẫu thuật trở nên an toàn và hiệu quả hơn". Ông nói thêm rằng theo thời gian những nỗ lực này không chỉ cải thiện kết quả điều trị cho các cặp song sinh dính liền hộp sọ mà còn góp phần thúc đẩy những tiến bộ rộng hơn trong lĩnh vực phẫu thuật nhi khoa.
Ông mô tả đây là một ca tách rời mang tính "cột mốc", được "lập kế hoạch và thực hiện với độ chính xác chưa từng có trước đây". "Kế thừa kinh nghiệm từ 8 ca trước đó, kết hợp với các kỹ thuật và chiến lược mới, chúng tôi đã có thể trao cho hai cô bé này cùng gia đình một tương lai mới, nơi các em có thể tận hưởng tuổi thơ như những cá thể độc lập nhưng vẹn toàn", giáo sư nói.
Mercy và Goodness song sinh dính liền đầu. Ảnh: Gemini Untwined
Bình Minh (Theo Gemini Untwined, People, BBC)
