CEO Việt học gì từ Alibaba trong kỷ nguyên AI?

Ngày học thứ hai của Alibaba Study Tour do VPBank SME tài trợ không còn dừng ở câu hỏi AI sẽ thay đổi doanh nghiệp như thế nào, mà đi xa hơn: AI đang tái định hình cách doanh nghiệp được tổ chức, cách người lãnh đạo ra quyết định và cách tạo ra lợi thế cạnh tranh.

Qua các phiên học về quản trị trong kỷ nguyên AI và mô hình New Retail của Hema, 28 CEO Việt Nam không chỉ cập nhật xu hướng mới mà còn quan sát cách Alibaba hiện thực hóa những xu hướng đó trong thực tiễn.

AI tái định hình doanh nghiệp

Nếu ngày đầu tiên tập trung vào tác động của AI đối với chiến lược, thì ngày thứ hai mở rộng sang cách AI tái cấu trúc hoạt động doanh nghiệp.

Ông Ray Weng - đồng sáng lập Viện Nghiên cứu Weishi - giới thiệu mô hình tổ chức mới, nơi sơ đồ tổ chức, bản mô tả công việc hay quy trình quản trị truyền thống dần được thay thế bằng những cấu trúc linh hoạt, vận hành dựa trên dữ liệu và năng lực theo thời gian thực.

Theo ông, AI không đơn thuần thay thế con người mà buộc doanh nghiệp thay đổi tư duy quản trị. Khi công nghệ đảm nhiệm ngày càng nhiều công việc phân tích và thực thi, người lãnh đạo cần tập trung nhiều hơn vào việc xác định đúng vấn đề, xây dựng bối cảnh và đưa ra phán đoán chiến lược.

Một thông điệp được các diễn giả nhấn mạnh là chuyển đổi AI không bắt đầu từ việc đầu tư công nghệ, mà từ việc xác định đúng bài toán kinh doanh. AI chỉ tạo ra giá trị khi trở thành một phần trong văn hóa vận hành, thay vì là một dự án công nghệ độc lập.

Con người vẫn là lợi thế cạnh tranh

Nếu ông Ray Weng nói về cách doanh nghiệp thay đổi, thì bà Jane Chen - cựu Phó chủ tịch nhân sự Alibaba Group, hiện là giám đốc điều hành Trung tâm Doanh nghiệp Toàn cầu về AI tại Lyon Business School - chia sẻ điều giúp một doanh nghiệp duy trì sức mạnh trong nhiều thập kỷ.

Qua hành trình phát triển của Alibaba, bà cho rằng tầm nhìn, sứ mệnh và giá trị cốt lõi chỉ có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành các tiêu chuẩn quản trị cụ thể. Tại Alibaba, văn hóa được đưa trực tiếp vào hệ thống đánh giá nhân sự; hiệu quả công việc không phải yếu tố duy nhất quyết định sự phát triển của mỗi cá nhân, mà cách tạo ra kết quả cũng quan trọng không kém.

Theo bà, công nghệ có thể học hỏi, quy trình có thể sao chép, nhưng văn hóa và con người mới là lợi thế cạnh tranh bền vững. Càng nhiều quyết định được AI hỗ trợ, doanh nghiệp càng cần những nhà lãnh đạo đủ năng lực định hướng và giữ cho tổ chức phát triển trên cùng một hệ giá trị.

Hema và bài học về New Retail

Câu chuyện của bà Summer Xia - nguyên giám đốc điều hành Freshippo (Hema) - và ông Chandee Zhuang - cố vấn cấp cao eWTP, đồng sáng lập Alibaba Global Initiatives - giúp các CEO hình dung cách AI được triển khai trong thực tế.

Freshippo (Hema) là mô hình siêu thị công nghệ cao kết hợp trung tâm hoàn tất đơn hàng. Khách hàng mua sắm qua ứng dụng, quét mã sản phẩm và có thể nhận hàng trong khoảng 30 phút nếu địa điểm giao nằm trong bán kính 3 km.

Điểm khác biệt của Hema không nằm ở việc ứng dụng nhiều công nghệ hơn mà ở cách công nghệ được tích hợp xuyên suốt chuỗi vận hành. Cửa hàng vừa là điểm bán vừa là trung tâm xử lý đơn hàng; AI hỗ trợ dự báo nhu cầu, tối ưu tồn kho, phân tích hành vi khách hàng và nâng cao hiệu quả logistics. Mọi mắt xích đều hướng tới mục tiêu rút ngắn thời gian phục vụ và nâng cao trải nghiệm khách hàng.

Các diễn giả cũng chia sẻ cả những lần thử nghiệm chưa đạt kỳ vọng và quá trình điều chỉnh mô hình. Qua đó, nhiều CEO nhận ra đổi mới không phải là một bước nhảy vọt mà là quá trình liên tục thử nghiệm, học hỏi và thích nghi.

Từ lớp học đến thực tiễn

Khép lại ngày học thứ hai, điều đọng lại không chỉ là kiến thức về AI hay quản trị, mà còn là sự kết nối giữa tư duy chiến lược với cách một doanh nghiệp công nghệ hàng đầu vận hành trong thực tế.

Ông Trần Mạnh Hưng, Công ty CP Kim khí Quốc tế Việt Nhật, cho biết chương trình không chỉ mang lại kiến thức mà còn tạo cơ hội kết nối giữa các doanh nghiệp ở nhiều lĩnh vực khác nhau. Theo ông, những mối quan hệ được hình thành trong chuyến đi sẽ mở ra nhiều cơ hội hợp tác trong thời gian tới.

Trong khi đó, ông Đặng Thành Tuân, Công ty CP Dịch vụ EPAY, đánh giá cao hình thức trao đổi hai chiều với các chuyên gia Alibaba. Theo ông, nhiều kinh nghiệm phù hợp với bối cảnh Việt Nam, trong khi những bài học từ Trung Quốc cũng là cơ sở để doanh nghiệp nghiên cứu, chọn lọc và áp dụng.

Trong ngày cuối của Alibaba Study Tour, đoàn sẽ tham quan Cainiao Logistics - đơn vị logistics thông minh của Alibaba - và Ant Group nhằm tìm hiểu thêm về hệ sinh thái công nghệ cũng như mô hình quản trị của tập đoàn.