Chưa đồng thuận dùng ngân sách hỗ trợ lắp điện mặt trời mái nhà: Thị trường có kém sôi động?

Xác nhận với Tuổi Trẻ về nội dung này, ông Bùi Quốc Hùng - Phó cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương) - cho biết Bộ Công Thương được Chính phủ giao xây dựng quyết định ban hành cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà.

Chưa chờ chính sách hỗ trợ, thị trường vẫn sôi động

Theo dự thảo, chính sách gồm hai nhóm hỗ trợ là hỗ trợ một phần kinh phí đầu tư từ ngân sách nhà nước và tạo điều kiện để các hộ dân vay vốn ưu đãi.

Tuy nhiên, sau khi lấy ý kiến các bộ, ngành liên quan, Bộ Tài chính cho biết hiện chưa bố trí được nguồn ngân sách để thực hiện chính sách hỗ trợ, trong khi cơ chế tín dụng vẫn còn ý kiến khác nhau về đơn vị cho vay. Vì vậy, quyết định này đến nay chưa được ban hành.

Ông Hùng thông tin thêm là vừa qua Chính phủ đã ban hành Nghị định số 243, bổ sung nhiều cơ chế khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà. Đó là việc cho phép bán tới 50% sản lượng điện phát lên lưới quốc gia và mở rộng tối đa trên 50% khi hệ thống đảm bảo khả năng tiếp nhận, vận hành an toàn. 

Là đơn vị cung ứng dịch vụ này, ông Huy Vũ - Giám đốc Công ty An Nhung Solar - cho biết thị trường lắp đặt điện mặt trời mái nhà thời gian qua tiếp tục bùng nổ. 

Đặc biệt giai đoạn nắng nóng cao điểm trong quý 2, doanh nghiệp liên tục nhận được đề nghị lắp đặt với các đơn hàng được sắp xếp "kín lịch" tới vài tháng.

Bởi vậy, ông Huy Vũ cho rằng nếu chính sách hỗ trợ ngân sách được đưa ra sẽ càng giúp khuyến khích hơn và thúc đẩy nhu cầu lắp đặt điện mặt trời mái nhà của người dân. 

Tuy nhiên, thực tế cho thấy ngay cả khi chưa có chính sách này, nhu cầu lắp đặt điện mặt trời áp mái vẫn rất lớn, mặc dù chi phí cho mỗi hệ thống là không nhỏ. 

Thực tế tại hộ gia đình bà Mai Thanh Lan (Nam Từ Liêm, Hà Nội) cho hay chờ đợi cả năm nay chưa có chính sách, nên vừa lắp đặt một hệ 6kWp có lưu trữ. 

Với lượng điện tiêu thụ bình quân khoảng trên dưới 700kWh, chi phí tiền điện mỗi tháng khoảng 2 triệu đồng, bà cho rằng việc lắp đặt điện áp mái sẽ giúp giảm chi phí và chủ động nguồn điện hơn. 

Tuy nhiên, chi phí lắp đặt cũng không nhỏ, lên tới hàng trăm triệu đồng, nên bà Lan đã phải cân đối các nguồn, trích một phần từ khoản tiết kiệm. Bà hy vọng với cơ chế mua bán điện mặt trời vừa ban hành, cho phép người dân có thể bán lên lưới điện quốc gia tối đa 50% sản lượng, sẽ giúp bù đắp chi phí đầu tư ban đầu. 

Kỳ vọng từ việc mở rộng sản lượng điện được bán lên lưới 

Tương tự, gia đình bà Trần Thị Nga (xã An Khánh, Hà Nội) có một số phòng trọ cho thuê cũng dự định lắp đặt hệ thống điện mái nhà. Mong chờ chính sách hỗ trợ ngân sách của Nhà nước để có thêm kinh phí lắp đặt, cộng với khoản vay 50% từ ngân hàng với gói lãi suất ưu đãi, bà Nga tính toán khoản hỗ trợ sẽ giúp bù đắp tiền lãi vay nên cũng đỡ gánh nặng chi phí. 

"Nếu chính sách hỗ trợ từ ngân sách cho hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời mái nhà không được triển khai, tôi sẽ phải tính lại việc vay vốn do lo ngại gánh nặng lãi vay. Dù vậy, kế hoạch lắp điện mặt trời mái nhà không thay đổi vì vừa qua Chính phủ ban hành chính sách cho phép bán điện lên lưới tới 50%, nên cũng sẽ tối ưu được hệ thống và bù đắp phần nào gánh nặng chi phí đầu tư" - bà Nga chia sẻ.

Theo các doanh nghiệp, thời gian qua khi nhu cầu tăng, chi phí lắp đặt điện mặt trời mái nhà có xu hướng tăng khoảng 15%. Mức giá trung bình khi lắp đặt là từ 7-9 triệu đồng/kWp với hệ không có lưu trữ và từ 11 - 16 triệu đồng/kWp tùy theo dung lượng lưu trữ đối với phân khúc thiết bị phổ thông. 

Như vậy, với mỗi hộ gia đình có chi phí tiền điện mỗi tháng 2-3 triệu đồng, mức lắp đặt tối thiểu cũng phải từ 5-6kWp, tương đương khoảng 80-120 triệu đồng với hệ có lưu trữ (tùy loại chất lượng thiết bị). 

Theo ông Bùi Quốc Hùng, mặc dù cơ chế hỗ trợ ngân sách trên chưa được sự đồng thuận, song tại Luật Điện lực đã quy định rõ việc HĐND tỉnh có thể bố trí, sử dụng ngân sách hỗ trợ người dân, đơn vị hành chính sự nghiệp lắp đặt điện mặt trời mái nhà. Vì vậy, tùy từng địa phương, căn cứ vào nhu cầu, khả năng bố trí ngân sách để thực hiện các hỗ trợ lắp đặt điện mặt trời mái nhà. 

Cùng đó, ông Hùng cho rằng với quy định được bán 50% lên lưới cũng sẽ khuyến khích hộ dân, đơn vị sản xuất trong khu công nghiệp lắp đặt để vừa sản xuất, tiêu thụ, vừa bán một phần lên lưới. Do đó nhu cầu lắp đặt điện mặt trời mái nhà được kỳ vọng sẽ gia tăng hơn trong thời gian tới.