Từ vài đơn cua bán qua mạng khi còn là sinh viên, Trương Ngọc Ánh xây dựng cơ sở đặc sản doanh thu 20 tỷ đồng mỗi năm, xuất khẩu chính ngạch sang Mỹ.
Trong xưởng sản xuất rộng khoảng 400 m2 tại ấp Thuận Lợi, xã Tân Thuận, công nhân tất bật sơ chế tôm, đóng hũ mắm, đóng gói bánh phồng cùng nhiều đặc sản để phục vụ thị trường trong nước và xuất sang Mỹ.
Đi dọc dây chuyền, Trương Ngọc Ánh, 32 tuổi, kiểm tra từng mẻ nguyên liệu trước khi chế biến. Theo cô, chỉ một sản phẩm không đạt yêu cầu cũng có thể ảnh hưởng uy tín gây dựng nhiều năm.
Ít ai biết chủ cơ sở đặc sản này bắt đầu kinh doanh bằng vài bài đăng bán cua Cà Mau trên mạng xã hội khi còn là sinh viên ngành báo chí.
Trương Ngọc Ánh kiểm tra lại lô hành mắm tôm chua Cà Mau chuẩn bị xuất khẩu. Ảnh: Chúc Ly
Sinh ra ở vùng đất cuối cùng phía Nam Tổ quốc, Ánh sớm quen với những vuông tôm, cua và các sản vật đặc trưng của vùng nước mặn. Năm 2015, khi học tại Trường Cao đẳng Phát thanh - Truyền hình II, cô đăng bán cua Cà Mau để kiếm thêm tiền trang trải việc học.
Ban đầu, mỗi ngày cô chỉ nhận vài đơn hàng. Công việc giúp nữ sinh học cách tiếp cận khách, đóng gói và vận chuyển thủy sản tươi sống đến nhiều tỉnh, thành.
"Lời lãi không nhiều, nhưng tôi nhận ra khách hàng ở nhiều nơi muốn mua đặc sản Cà Mau nếu sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng", Ánh kể.
Sau khi tốt nghiệp, cô làm việc gần 4 năm trong lĩnh vực truyền thông. Cuối năm 2019, Ánh nghỉ việc, bắt đầu theo đuổi con đường kinh doanh riêng.
Thay vì mở cửa hàng ngay, cô lập kênh YouTube, ghi lại cuộc sống, văn hóa và ẩm thực các vùng miền. Video đầu tiên thu hút hơn 100.000 lượt xem sau một đêm, khiến Ánh quyết định đầu tư nhiều hơn cho việc sáng tạo nội dung.
Cô thường xuyên về Cà Mau quay cảnh người dân bắt cua, thu hoạch tôm, làm mắm và chế biến các món ăn địa phương. Những video này dần thu hút người xem, tạo nguồn khách cho thương hiệu đặc sản sau đó. Hiện kênh YouTube của Ánh có hơn 270.000 người theo dõi.
Các nhân công sơ chế tôm bạc chuẩn bị làm mắm. Ảnh: Chúc Ly
Khi lượng khách tăng, cô mở cửa hàng tại TP HCM. Do chưa có xưởng riêng, Ánh phải đặt nhiều cơ sở ở Cà Mau gia công. Một số mẻ hàng bị cô loại bỏ trước khi bán vì không đáp ứng yêu cầu về nguyên liệu và cách chế biến.
Điều này khiến Ánh quyết định đầu tư xưởng tại quê nhà, đồng thời phát triển sản phẩm mắm tôm chua theo công thức của mẹ. "Tôi chấp nhận làm chậm, không bán sản phẩm mình chưa hài lòng", cô nói.
Hiện cơ sở liên kết với khoảng 10 hộ dân, hợp tác xã và đơn vị sản xuất tại Cà Mau để đáp ứng các đơn hàng lớn. Các đối tác phải tuân thủ quy trình về lựa chọn nguyên liệu, chế biến và đóng gói do doanh nghiệp đưa ra.
Theo Ánh, tôm làm mắm phải là tôm đất hoặc tôm bạc còn tươi, khai thác tại Cà Mau. Nguyên liệu sau khi thu mua được phân loại, sơ chế ngay nhằm giữ độ ngọt. Cơ sở không làm số lượng quá lớn trong một đợt để rút ngắn thời gian lưu kho.
Mỗi hũ mắm tôm chua 600 gram được bán với giá 205.000-235.000 đồng, tùy làm từ tôm bạc hay tôm đất. Mức này cao hơn nhiều sản phẩm cùng loại, song Ánh xác định nhóm khách hàng mục tiêu là những người ưu tiên nguồn gốc, chất lượng nguyên liệu và quy trình chế biến.
Tháng 7/2025, sau hơn 6 tháng hoàn thiện bao bì, quy cách đóng gói, kiểm nghiệm và các thủ tục liên quan, lô hàng đầu tiên của cơ sở được xuất khẩu chính ngạch sang Mỹ.
Lô hàng hơn 10 tấn gồm mắm tôm chua, bánh phồng tôm, bánh phồng cua, khô cá sặc và một số sản phẩm khác. Đây là lần đầu đặc sản OCOP của Cà Mau được xuất khẩu chính ngạch vào thị trường này.
Sau chuyến hàng đầu tiên, cơ sở tiếp tục đưa khoảng 10 lô sang Mỹ, chủ yếu phục vụ người Việt tại California và Texas.
Theo số liệu do Ánh cung cấp, các sản phẩm đặc sản Cà Mau mang lại doanh thu khoảng 20 tỷ đồng mỗi năm, biên lợi nhuận 20-30%. Ngoài ra, cơ sở còn phân phối nhiều mặt hàng của các địa phương khác.
Xưởng hiện tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 30 lao động, tăng thêm vào mùa cao điểm. Khó khăn lớn nhất, theo Ánh, là nguyên liệu phụ thuộc mùa vụ nên có thời điểm cơ sở không thể đáp ứng những đơn hàng lớn.
Nhìn những chuyến hàng rời xưởng, Ánh nói điều cô coi trọng không chỉ là doanh thu, mà còn là việc ngày càng nhiều người biết đến sản vật Cà Mau qua những món ăn mang hương vị quê nhà.
Chúc Ly
