Đã đến lúc nhìn nhau như đối tác thương mại lý tưởng

Nửa thế kỷ thiết lập quan hệ ngoại giao, Việt Nam và Philippines vẫn chưa khai thác hết tiềm năng của nhau. 

Khi thương mại song phương đạt 8,33 tỉ USD và còn nhiều dư địa, đã đến lúc Manila và Hà Nội thực sự nhìn nhau như những đối tác thương mại lý tưởng.

Nửa thế kỷ kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao, Việt Nam và Philippines đã chứng minh hai nền kinh tế của mình bổ trợ cho nhau nhiều hơn là cạnh tranh. 

Máy móc điện và linh kiện từ Philippines đến các nhà máy Việt Nam, gạo và ngũ cốc từ Việt Nam bảo đảm an ninh lương thực cho Philippines. Một mối quan hệ cùng có lợi đang chờ được đẩy lên tầm cao mới.

Sự gắn kết giữa hai nền kinh tế thể hiện rõ ở nhiều chiều. Trong hệ sinh thái chuỗi cung ứng toàn cầu, năm 2024 riêng kim ngạch xuất khẩu máy móc điện và linh kiện của Philippines sang Việt Nam đã đạt hơn 500 triệu USD - nguồn đầu vào quan trọng cho các sản phẩm Việt Nam bán ra thế giới. 

Ở chiều ngược lại, Việt Nam là nhà cung cấp gạo và ngũ cốc chủ lực cho Philippines, vừa bảo đảm an ninh lương thực cho Philippines, vừa mang lại nguồn thu bền vững cho nông dân Việt Nam. Cơ chế cùng có lợi ấy cho phép cả hai bên tạo thêm việc làm cho người lao động của mình.

Sự bổ trợ còn mở rộng sang dịch vụ. Khi thương hiệu Việt tiếp tục vươn ra toàn cầu, năng lực của Philippines - với đội ngũ nhân sự thông thạo tiếng Anh phục vụ nhiều tập đoàn hàng đầu thế giới - có thể trở thành chỗ dựa cho khâu chăm sóc khách hàng quốc tế. Đó chính là tinh thần đang định hình quan hệ kinh tế hai nước hôm nay: cùng lớn mạnh nhờ biết tận dụng thế mạnh của nhau.

Kim ngạch thương mại song phương đã tăng từ 4,91 tỉ USD năm 2019 lên 8,33 tỉ USD năm 2025. Hai bên đang nỗ lực vượt mốc 10 tỉ USD. Song con số này vẫn còn khiêm tốn so với tiềm năng thực sự của cả hai nền kinh tế. 

Lâu nay, phần lớn nỗ lực xúc tiến thương mại của cả Philippines lẫn Việt Nam đều hướng tới những thị trường khác. Đã đến lúc Manila và Hà Nội chủ động nhìn nhận nhau như những đối tác lý tưởng - nhất là khi cả hai đều cho thấy sức chống chịu và mức tăng trưởng kinh tế ấn tượng trong những năm gần đây.

Trong chuyến thăm Philippines của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, hai nước sẽ ký một loạt thỏa thuận trên các lĩnh vực thương mại và đầu tư, hàng không, nông nghiệp, du lịch, quốc phòng, giáo dục, hợp tác biển và nghề cá. 

Những thỏa thuận này bảo đảm hợp tác giữa hai chính phủ diễn ra có mục tiêu và có cấu trúc. Vấn đề còn lại là cách hai bên khai thác nền tảng đó.

Việt Nam đang trong giai đoạn mở rộng hạ tầng và hiện đại hóa dịch vụ - lĩnh vực mà Philippines có kinh nghiệm đáng chia sẻ. Với cơ chế khuyến khích phù hợp, doanh nghiệp Philippines có thể đầu tư vào đường bộ, cấp nước, năng lượng tái tạo và vận hành cảng quốc tế tại Việt Nam. 

Ở chiều ngược lại, dù đã có một số tập đoàn lớn của Philippines hiện diện tại Việt Nam, doanh nghiệp Việt vẫn còn nhiều cơ hội đầu tư sang Philippines, đặc biệt trong lĩnh vực viễn thông và sản xuất xe điện.

Ngoài vốn và hàng hóa, hợp tác nguồn nhân lực cũng là hướng đi tiềm năng. Nhiều người Philippines quan tâm đến các vị trí trong hệ thống giáo dục Việt Nam, qua đó góp phần nâng cao kỹ năng tiếng Anh cho người Việt - hành trang ngày càng quan trọng khi Việt Nam hội nhập sâu rộng hơn.

Những lĩnh vực hứa hẹn nhất vẫn còn ở phía trước: năng lượng tái tạo, trí tuệ nhân tạo và kinh tế biển xanh. Đặc biệt, kinh tế biển là điểm hợp tác tự nhiên nhất bởi người dân hai nước từ lâu đã gắn bó với biển. 

Phát triển lĩnh vực này sẽ thúc đẩy giao lưu nhân dân qua du lịch, bảo đảm an ninh lương thực và giúp quản lý bền vững nguồn tài nguyên biển. Việc cùng chia sẻ kinh nghiệm - chẳng hạn quản lý rừng ngập mặn ven biển để giảm tác động của thiên tai - sẽ bảo vệ các cộng đồng ven biển của cả hai nước. 

Tôi hy vọng những chuyến thăm sắp tới giữa lãnh đạo hai nước sẽ tiếp thêm động lực để doanh nghiệp Việt Nam và Philippines cùng bước vào các lĩnh vực hợp tác mới.