Đảng Cộng hòa chia rẽ về ngân sách 95 tỉ USD cho chiến sự Iran và cải tổ bầu cử

Tranh cãi không chỉ xoay quanh khoản chi hàng chục tỉ USD cho cuộc chiến ở Iran, mà còn liên quan đến dự luật siết quy định bầu cử được Tổng thống Donald Trump coi là ưu tiên lập pháp hàng đầu trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

Chia rẽ quanh khoản chi cho chiến sự Iran

Theo tờ New York Times, Ủy ban Ngân sách Hạ viện Mỹ do Đảng Cộng hòa kiểm soát đã thông qua nghị quyết ngân sách, mở đường cho toàn thể Hạ viện xem xét ngay trong tuần tới.

Theo kế hoạch, gói ngân sách trị giá 95 tỉ USD sẽ phân bổ 60 tỉ USD cho quốc phòng, 13 tỉ USD cho các cơ quan tình báo, 12 tỉ USD hỗ trợ nông nghiệp và 10 tỉ USD để triển khai Dự luật SAVE America nhằm cải tổ quy định bầu cử.

Ngân sách quốc phòng sẽ được chia cho các hạng mục: tài trợ chiến dịch quân sự của Mỹ tại Iran, bổ sung kho dự trữ vũ khí đã bị tiêu hao sau xung đột ở Trung Đông và nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu của quân đội Mỹ.

Thế nhưng ngay cả trước khi được đưa ra bỏ phiếu, dự luật đã bộc lộ những bất đồng sâu sắc trong nội bộ Đảng Cộng hòa.

Tại Thượng viện, nhiều nghị sĩ cho rằng khoản chi quân sự trong dự luật vẫn thấp hơn nhiều so với đề xuất ban đầu của Nhà Trắng.

Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Thượng viện Roger Wicker cho biết ông phản đối kế hoạch này vì muốn Quốc hội thông qua toàn bộ gói chi tiêu quốc phòng trị giá 1.500 tỉ USD mà ông Trump đề xuất cho năm tài khóa tới.

Trong khi đó ở cả Hạ viện và Thượng viện, các nghị sĩ theo đường lối bảo thủ về tài khóa lại phản đối việc tăng thêm 95 tỉ USD chi tiêu mà không đi kèm các khoản cắt giảm ngân sách để bù đắp. Ít nhất bốn thượng nghị sĩ Cộng hòa tuyên bố muốn dự luật phải đi kèm các khoản cắt giảm chi tiêu mới.

Nhiều nghị sĩ Cộng hòa khác tại Hạ viện đang chuẩn bị tái tranh cử cũng tỏ ra dè dặt trước việc phải bỏ phiếu cấp thêm hàng chục tỉ USD cho một cuộc chiến vốn đã không được lòng cử tri.

Lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện John Thune cũng cho rằng các nghị sĩ cần cân nhắc kỹ liệu việc thúc đẩy dự luật có "đáng với công sức bỏ ra" hay không.

Tranh cãi về quy định cải tổ bầu cử

Ngoài chi tiêu quốc phòng, một trong những nội dung gây tranh cãi nhất của dự luật là khoản 10 tỉ USD dành để triển khai Dự luật SAVE America - điều mà ông Trump nhiều lần gọi là ưu tiên lập pháp số một.

Nếu được thông qua, dự luật này sẽ yêu cầu người đăng ký bỏ phiếu phải chứng minh là công dân Mỹ, áp dụng thêm các quy định về xác minh danh tính khi bỏ phiếu và siết chặt hình thức bỏ phiếu qua thư.

Đảng Dân chủ phản đối mạnh mẽ các quy định này, cho rằng các yêu cầu mới về xác minh quốc tịch và danh tính cử tri sẽ khiến hàng triệu người Mỹ gặp khó khăn hơn trong việc đăng ký và tham gia bỏ phiếu.

Ngay trong nội bộ Đảng Cộng hòa cũng còn nhiều nghi ngờ về tính khả thi của kế hoạch. Ít nhất hai thượng nghị sĩ tuyên bố sẽ phản đối dự luật, trong khi một số nghị sĩ bảo thủ khác lo ngại khoản ngân sách 10 tỉ USD sẽ không đủ để triển khai quy định mới.

Trong bối cảnh đó, Phó tổng thống JD Vance đã tới Quốc hội để kêu gọi các nghị sĩ Cộng hòa đoàn kết. Ông nhấn mạnh ưu tiên lớn nhất của Nhà Trắng và chính quyền Trump là thông qua Dự luật SAVE America, trong khi Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson khẳng định không có nội dung nào trong dự luật mà các nghị sĩ Cộng hòa "không thể tự hào ủng hộ".

Dù triển vọng thông qua gói ngân sách vẫn còn nhiều bất định, lãnh đạo đảng vẫn kỳ vọng sẽ đưa dự luật ra bỏ phiếu ngay trong tuần tới.