Đề xuất 5 đối tượng được ưu tiên ghép tạng

Ngày 3-8, tại hội nghị đẩy mạnh thông tin về hiến ghép mô tạng, TS Nguyễn Hoàng Phúc - Phó giám đốc Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia - cho biết Bộ Y tế đang xây dựng dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác.

Ông Phúc cho hay trong 3 năm trở lại đây, số ca hiến tạng từ người chết não tại Việt Nam ghi nhận nhiều thay đổi tích cực.

"Năm 2024 có 41 ca hiến tạng từ người chết não, đến năm 2025, con số này đã tăng lên 66 ca. Tính đến đầu tháng 8 năm nay, cả nước đã ghi nhận 46 ca hiến tạng từ người chết não. Điều này cho thấy số lượng người hiến tạng từ nguồn chết não đang có xu hướng tăng lên rõ rệt", ông Phúc cho hay.

Mặc dù đã có nhiều khởi sắc, số lượng người hiến tạng từ người chết não vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu thực tiễn. Một trong những rào cản hiện nay là các quy định của pháp luật và chính sách liên quan đến hiến, ghép mô, tạng.

Vì vậy, Bộ Y tế đang xây dựng dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác với nhiều nội dung cụ thể.

Đến thời điểm hiện tại, Bộ Y tế đã trình Chính phủ 8 chính sách sửa đổi liên quan đến Luật Hiến, ghép mô, tạng. Sau khi được Chính phủ thông qua, các chính sách này sẽ được cụ thể hóa thành các quy định trong dự án Luật sửa đổi, bổ sung.

"8 chính sách sửa đổi sẽ là nền tảng để hoàn thiện hệ thống pháp luật về hiến, ghép mô, tạng. Trong đó có những nội dung sẽ được quy định trong luật, một số nội dung sẽ được cụ thể hóa bằng nghị định hoặc thông tư của Bộ Y tế", ông Phúc cho biết.

Một trong 8 chính sách sửa đổi là quản lý, sử dụng mô, bộ phận cơ thể người. Trong đó, thứ tự ưu tiên ghép mô, bộ phận cơ thể người được đề xuất theo thứ tự: trường hợp cấp cứu; trẻ em; người đã hiến mô, tạng khi có chỉ định ghép; người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của người đã hiến tạng và người có thời gian chờ ghép lâu nhất trong danh sách chờ ghép quốc gia.

Nguyên tắc điều phối ghép tạng phải đảm bảo hòa hợp giữa người hiến và người được ghép, công bằng, minh bạch, khách quan. Ưu tiên theo mức độ khẩn cấp, mức độ tương thích khoa học và hiệu quả điều trị. Đồng thời tuân thủ danh sách chờ ghép quốc gia và quy trình điều phối quốc gia.

Việc điều phối cũng phải bảo đảm hài hòa giữa hiệu quả điều phối quốc gia và việc khuyến khích cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phát hiện, vận động, hồi sức và duy trì người hiến sau chết não, chết tuần hoàn.

Theo ông Phúc, việc sửa đổi các quy định này được kỳ vọng sẽ tháo gỡ nhiều rào cản đang tồn tại, đặc biệt là các đề xuất liên quan đến độ tuổi người hiến tạng, điều kiện hiến tạng từ người chết não, quản lý, sử dụng mô tạng và bổ sung quy định về hiến tạng từ người chết tuần hoàn (còn gọi chết tim).