TP HCMSau ba tuần sốt âm ỉ, bà Minh, 60 tuổi, bị đột quỵ do khối sùi ở tim di chuyển lên não gây tắc mạch máu.
ThS.BS.CKII Nguyễn Thị Ngọc, khoa Nội tim mạch, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, tiếp nhận bệnh nhân trong trạng thái liệt nửa người phải, mất ngôn ngữ vùng Broca (một rối loạn ngôn ngữ làm giảm khả năng nói lưu loát). Kết quả chụp CT não cho thấy bệnh nhân bị nhồi máu não bán cầu não trái ngày thứ nhất.
Siêu âm tim qua thực quản bệnh nhân ghi nhận có tổ chức sùi trên van động mạch chủ, gây hở van nặng. Kết quả cấy máu 5 mẫu dương tính liên cầu khuẩn streptococcus suis. Vi khuẩn tấn công trên van động mạch chủ tạo thành hai khối sùi kích thước 7.8x10.5 mm và 12.6x9.6 mm, bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân bị viêm nội tâm mạc nhiễm trùng.
Viêm nội tâm mạc (còn gọi viêm nội tâm mạc nhiễm trùng) là tình trạng nhiễm trùng ở van tim do vi khuẩn xâm nhập. Người bệnh có thể bị nhiễm trùng ở một bộ phận khác của cơ thể, vi khuẩn từ đó di chuyển theo dòng máu đến tim. Vi khuẩn cũng xâm nhập vào cơ thể qua da hoặc miệng, sau đó đi vào máu tới tim.
Bà Minh không có bệnh nền, làm nghề bán thịt heo. Streptococcus suis là loại vi khuẩn thường gặp ở heo, có thể lây sang người. Bác sĩ Ngọc cho rằng đây là tác nhân quan trọng gây viêm màng não, nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm khuẩn, viêm nội tâm mạc.
Vi khuẩn streptococcus suis tồn tại chủ yếu ở đường hô hấp trên, đường tiêu hóa, sinh dục, máu và mô của heo bệnh. Nhiều con heo khỏe mạnh có thể mang vi khuẩn mà không biểu hiện bệnh. Người nhiễm vi khuẩn này qua tiếp xúc với heo bệnh hoặc thịt heo sống, có vết trầy xước ở tay, giết mổ.
Theo bác sĩ Ngọc, khả năng bà Minh tiếp xúc trực tiếp với tác nhân gây bệnh nên bị lây nhiễm vi khuẩn, gây viêm tại lá van tạo ra tổ chức khối sùi. Khối sùi bong ra và di chuyển lên não theo dòng máu, lấp mạch máu não dẫn đến đột quỵ. Đây là biến chứng của viêm nội tâm mạc.
Bác sĩ Ngọc hỏi thăm sức khỏe bệnh nhân trước lúc xuất viện. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Bệnh nhân điều trị bằng thuốc kháng sinh theo phác đồ 28 ngày, kết hợp thuốc kháng kết tập tiểu cầu và hạ mỡ máu. Bà tỉnh táo, không sốt, huyết động ổn định, được xuất viện. Dự kiến sau 4-6 tháng, bệnh nhân được siêu âm tim đánh giá lại để cân nhắc phẫu thuật nếu có chỉ định.
Bất kỳ ai cũng có nguy cơ bị viêm nội tâm mạc. Nguy cơ tăng lên ở những người sử dụng thuốc tiêm tĩnh mạch, đặc biệt là chất gây nghiện; người từng thay van tim nhân tạo hoặc có các vấn đề về van tim, bao gồm cả bất thường van bẩm sinh; người mắc các bệnh lý tim mạch.
Khi viêm nội tâm mạc không được điều trị đúng cách, bệnh nhân đối mặt với biến chứng như tổn thương van, hở van hai lá, block nhĩ thất, viêm cơ tim, viêm màng ngoài tim, suy tim, thuyên tắc ngoại biên (não, thận, lách, phổi...), nhiễm trùng, suy thận cấp...
Sốt, ớn lạnh là triệu chứng điển hình của bệnh nhân bị viêm nội tâm mạc nhiễm trùng. Nếu bệnh gây ra các vấn đề ở tim hoặc các cơ quan khác, người bệnh sẽ gặp những dấu hiệu gồm khó thở, sưng phù ở chân hoặc bàn chân (nếu suy tim); nước tiểu màu đỏ hoặc nâu (nếu tổn thương thận), nói khó...
Để phòng bệnh, bác sĩ khuyến cáo mỗi người nên duy trì vệ sinh răng miệng đúng cách, hạn chế xỏ khuyên trên cơ thể hoặc xăm mình để phòng tránh vi khuẩn xâm nhập, điều trị kịp thời bệnh tim, tránh sử dụng thuốc tiêm tĩnh mạch, có chế độ dinh dưỡng và lối sống khoa học. Những người làm công việc tiếp xúc thường xuyên với heo sống như gia đình bà Minh, cần đeo đồ bảo hộ (khẩu trang, bao tay) trong lúc làm việc, tránh tiếp xúc với heo sống khi có vết thương ngoài da.
Thu Hà
*Tên bệnh nhân đã được thay đổi
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh tim mạch tại đây để bác sĩ giải đáp
