Thay vì gãi mạnh gây tổn thương da, mẹo xoa nhẹ ngón tay do giáo sư y khoa Trisha Pasricha ở trường Y Harvard chia sẻ là giải pháp khoa học giúp đánh lừa bộ não và làm dịu cơn ngứa muỗi đốt tức thì.
Mỗi khi hè đến, những vết muỗi đốt gây ngứa ngáy dữ dội luôn là nỗi ám ảnh của nhiều người. Theo thói quen, nhiều người thường dùng lực gãi mạnh, song điều này thực chất chỉ làm tổn thương làn da. Trong một video trên mạng xã hội mới đây, giáo sư Pasricha, bác sĩ chuyên khoa thần kinh tiêu hóa, chia sẻ một mẹo hiệu quả. Bà giải thích khi muỗi đốt vào da, các sợi thần kinh sẽ truyền tín hiệu ngứa về não bộ. Do kích thích ngứa tập trung ở mật độ cao, não bộ phản ứng quá mức khiến người bị đốt không thể ngừng gãi.
Tuy nhiên, dù việc gãi mang lại cảm giác dễ chịu tức thì, hành động này lại dễ gây tổn thương da, thậm chí dẫn đến nhiễm trùng. Thay vào đó, chuyên gia đề xuất giải pháp dùng hai ngón tay chạm nhẹ hoặc xoa nhẹ quanh vết cắn nhằm tạo ra một kích thích xúc giác hoàn toàn mới. Phương pháp này giúp che lấp hiệu quả các tín hiệu ngứa và làm giảm phản ứng của não bộ đối với cảm giác ngứa ngáy, mang lại sự dễ chịu mà không cần gãi mạnh.
Giải thích nguyên lý khoa học đằng sau phương pháp này, bác sĩ da liễu Zhao Zhaoming ở Đài Loan (Trung Quốc) cho hay cảm giác đau và ngứa được dẫn truyền qua cùng một con đường thần kinh. Khi thay vì gãi, người bị đốt thực hiện các động tác ấn, xoa hoặc bóp nhẹ lên vết cắn, kích thích xúc giác này sẽ tương tác với cảm giác đau, từ đó làm giảm quá trình dẫn truyền tín hiệu ngứa lên trung ương thần kinh.
Giáo sư, bác sĩ Trisha Pasricha hướng dẫn cách giảm ngứa do mỗi đốt chỉ bằng động tác xoa hai ngón tay. Video: Tiktok Dr Trisha Pasricha
Chuyên gia phân tích hành động gãi chỉ kích thích da giải phóng nhiều histamine và các chất gây dị ứng khác, khiến cảm giác ngứa ngáy càng thêm dữ dội. Ngược lại, việc vỗ nhẹ hoặc xoa vùng da bị tổn thương có thể làm giảm đáng kể tốc độ dẫn truyền tín hiệu ngứa, từ đó làm dịu cảm giác khó chịu. Bác sĩ Zhao cũng cho biết mẹo dân gian bấm hình chữ thập lên vết cắn, đốt cũng hoạt động dựa trên nguyên lý tương tự là dùng cảm giác đau để ức chế cơn ngứa. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh các phương pháp này chỉ có tác dụng đối với tình trạng sưng tấy nhẹ. Trong trường hợp vết cắn chứa dị nguyên mạnh gây rát đỏ diện rộng, sưng nề nghiêm trọng và nổi bọng nước, những mẹo trên hoàn toàn không mang lại hiệu quả.
Ảnh minh họa: Terminix
Bác sĩ cho hay thời gian gần đây, các phòng khám ngoại khoa ghi nhận xu hướng gia tăng các trường hợp phản ứng dị ứng nghiêm trọng do muỗi đốt. Điển hình là một nam bệnh nhân 36 tuổi làm nghề điện nước. Sau khi thi công hệ thống tại một ngôi nhà cổ, người này đã bị nổi dày đặc các nốt ban đỏ kèm bọng nước nhỏ ở hai chi dưới và những vùng da có quần áo che phủ, gây ngứa ngáy dữ dội. Dù trước đây thường xuyên làm việc trong môi trường ô nhiễm nhưng bệnh nhân chưa từng gặp phản ứng nặng như vậy.
Lý giải về điều này, chuyên gia cho hay nguyên nhân có thể do dị nguyên từ muỗi đã thay đổi, bệnh nhân bị các loài muỗi khác nhau tấn công hoặc cơ thể thiếu kháng thể đối kháng với kháng nguyên của loài muỗi tại khu vực đó, dẫn đến phản ứng bộc phát mạnh mẽ hơn. Bác sĩ cũng lưu ý ngay cả khi đã rời khỏi môi trường có muỗi, dị nguyên vẫn có thể theo hệ tuần hoàn và hệ bạch huyết di chuyển khắp cơ thể, khiến các nốt ban mới tiếp tục xuất hiện vào ngày hôm sau.
Đối với các trường hợp nổi ban nghiêm trọng, bác sĩ Zhao cho biết người bệnh cần phối hợp cả thuốc uống và thuốc bôi ngoài da, kết hợp thuốc kháng histamine đường uống nhằm chặn đứng chuỗi giải phóng dị nguyên. Một liệu trình điều trị thông thường sẽ kéo dài từ 7 đến 10 ngày. Chuyên gia cũng khuyến cáo người dân tuyệt đối không dùng nước quá nóng để tắm rửa vùng da tổn thương mà nên thay bằng nước đá lạnh để làm dịu da.
Để phòng ngừa, biện pháp căn bản nhất là hạn chế đến những nơi nhiều muỗi, rậm rạp cây cối hoặc các khu vực thiếu ánh sáng như đường mòn, công viên, bờ sông vào ban đêm. Thực tế, việc mặc áo dài tay hay quần dài chỉ mang lại hiệu quả bảo vệ hạn chế do vòi của muỗi vẫn có khả năng xuyên qua các lỗ sợi vải để tiếp cận làn da. Tương tự, các sản phẩm như xịt, miếng dán chống muỗi, dầu cù là hay kem bôi ngoài da đều có công dụng giới hạn chứ không thể tạo ra lớp màng bảo vệ tuyệt đối. Chuyên gia cũng đính chính các phương pháp như thay đổi chế độ ăn uống hay cố gắng kiềm hóa cơ thể hoàn toàn không có tác dụng phòng chống muỗi. Cách tốt nhất vẫn là chủ động tránh xa những môi trường có mật độ muỗi cao.
Giáo sư, bác sĩ Trisha Pasricha. Ảnh: Niles Singer
Bình Minh (Theo TVBS)
