
Nhà giáo nhân dân, GS.TS.BS Nguyễn Đình Hối đã qua đời lúc 2h sáng 29-6 - Ảnh: HUỲNH NHƯ
Nhà giáo nhân dân, GS.TS.BS Nguyễn Đình Hối - nguyên Hiệu trưởng Trường đại học Y Dược TP.HCM, nguyên Giám đốc đầu tiên của Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - không chỉ là người thầy của nhiều thế hệ bác sĩ mà còn là người đặt nền móng cho mô hình bệnh viện thực hành thuộc trường đại học, mở ra hướng phát triển mới cho đào tạo y khoa Việt Nam.
Từ phòng khám đa khoa có giường lưu đầu tiên của trường y
Mô hình kết hợp Trường - Viện, bệnh viện thực hành thuộc trường đại học hiện được nhiều trường y trên cả nước áp dụng, phát huy hiệu quả trong đào tạo, nghiên cứu khoa học và khám chữa bệnh.
Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM là bệnh viện đầu tiên trong cả nước được xây dựng theo mô hình trực thuộc trường đại học, cơ chế tự chủ tài chính. Để có được bệnh viện như hôm nay là cả quá trình nhiều năm nghiên cứu, vận động và vượt qua rào cản cơ chế, trong đó GS Nguyễn Đình Hối giữ vai trò quyết định.
GS.TS.BS Nguyễn Sào Trung - Phó chủ tịch Hội Y học TP.HCM - cho biết năm 1991, cố GS Trương Công Trung và GS Nguyễn Đình Hối đã quyết tâm thành lập một phòng khám đa khoa tại tòa nhà hiệu bộ của trường.
"Với uy tín và tâm huyết của mình, thầy Hối đã kiên trì thuyết phục Bộ Y tế, UBND TP.HCM, UBND quận 5 (cũ) cùng nhiều đơn vị, mạnh thường quân để đến năm 1994 mô hình bệnh viện thực hành đầu tiên được hình thành, phát triển thành Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM ngày nay", BS Sào Trung kể.
BS CKII Phan Bảo Khánh nhớ lại đầu những năm 1990, cán bộ, giảng viên và sinh viên trường đều mong muốn có một bệnh viện thực hành nhưng gặp rất nhiều khó khăn vì thiếu kinh phí và vướng cơ chế.
Trong bối cảnh việc xin thành lập bệnh viện gần như không khả thi, GS Nguyễn Đình Hối đã đề xuất mô hình "Phòng khám đa khoa Trường đại học Y Dược TP.HCM có giường lưu". Cách làm sáng tạo này vừa đáp ứng yêu cầu pháp lý, vừa tạo tiền đề để bệnh viện thực hành ra đời.

GS.TS.BS Nguyễn Đình Hối phát biểu tại lễ khai trương Phòng khám đa khoa Trường đại học Y Dược TP.HCM, một dấu mốc quan trọng trong quá trình hình thành Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM
Người thầy truyền cảm hứng
Nhắc đến GS Nguyễn Đình Hối, nhiều thế hệ học trò đều coi ông là người thầy lớn. Câu chuyện cậu học trò Nguyễn Đình Hối một mình đạp xe từ Tĩnh Gia (Thanh Hóa) ra Hà Nội dự thi đại học, những năm đầu học y phải đi bộ nhiều cây số mỗi ngày đến trường, rồi thực hiện ca mổ ruột thừa đầu tiên khi còn là sinh viên năm cuối đã trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều thế hệ sinh viên y khoa.
Ông từng chia sẻ bản thân yêu nghề sư phạm nhưng chọn học y theo mong muốn của mẹ để có thể chữa bệnh cho mẹ. Dù trở thành bác sĩ, tình yêu với nghề dạy học vẫn theo ông suốt cuộc đời.
Thuộc thế hệ học trò xuất sắc của GS Tôn Thất Tùng, ông tốt nghiệp Trường đại học Y Hà Nội năm 1960 và được giữ lại làm trợ giảng bộ môn giải phẫu. Trong thời gian tu nghiệp tại Pháp năm 1977, khả năng chẩn đoán lâm sàng chính xác của ông khiến nhiều giáo sư nước ngoài thán phục. Năm 1981 ông được điều động vào công tác tại Trường đại học Y Dược TP.HCM.
GS.TS.BS Đặng Vạn Phước - Chủ tịch Hội Tim mạch TP.HCM - nói GS Nguyễn Đình Hối là một nhà ngoại khoa uyên bác, người thầy mẫu mực và nhà quản lý tài ba.
Theo ông Phước, điều khiến nhiều học trò kính trọng GS Hối không chỉ là chuyên môn mà còn là trí nhớ đáng kinh ngạc cùng sự bao dung của người thầy luôn nhớ quê quán, hoàn cảnh của từng học trò, giảng viên và nhân viên để ứng xử đầy tình người.

GS.TS.BS Nguyễn Đình Hối (phải) cùng ê kíp trong một ca phẫu thuật
GS.TS.BS Trần Diệp Tuấn (Bí thư Đảng ủy Trường đại học Y Dược TP.HCM)
GS Nguyễn Đình Hối là một trong những gương mặt tiêu biểu của ngành y Việt Nam thời kỳ đổi mới, để lại nhiều dấu ấn sâu đậm. Trong đó không thể không nhắc đến việc xây dựng mô hình Trường - Viện mà sau này được nhiều trường đại học y trên cả nước tiếp nhận và phát triển.
Người thầy của nhiều thế hệ bác sĩ
Với PGS.TS.BS Nguyễn Hoàng Bắc - Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, GS Nguyễn Đình Hối không chỉ là người cha mà còn là người thầy lớn nhất trong cuộc đời. Ông kể tuổi thơ gắn liền với những lần theo cha trên xe cứu thương đến bệnh viện mổ cấp cứu cho bệnh nhân.
"Tôi vẫn nhớ phải chờ ngoài cửa phòng mổ. Bố tôi luôn xem việc giảng dạy lâm sàng là nhiệm vụ chính và là trách nhiệm với học trò. Mỗi buổi giao ban hay đi buồng bệnh ông không chỉ giảng bài, thực tế mà còn truyền cảm hứng và truyền dạy kinh nghiệm cho sinh viên. Dạy ở giảng đường, ở bệnh viện chưa đủ, bố còn đưa sinh viên về tận nhà để dạy thêm vào buổi tối", BS Bắc chia sẻ.
Sau này, khi ông Hoàng Bắc trở thành nhà quản lý bệnh viện, cha vẫn thường nhắc không được mải mê công việc hành chính mà quên nghiên cứu khoa học và nâng cao chuyên môn. Những lời dạy ấy trở thành hành trang theo ông trong suốt sự nghiệp.
GS Nguyễn Sào Trung còn cho biết một trong những điều đáng quý nhất ở GS Nguyễn Đình Hối là luôn tạo điều kiện để lớp kế cận trưởng thành và phát triển.
Ông đã mở đường cho nhiều bác sĩ học nghiên cứu sinh và sau này trở thành những giáo sư, chuyên gia đầu ngành.
GS Nguyễn Đình Hối đã dìu dắt hàng trăm bác sĩ nội trú, bác sĩ chuyên khoa I, bác sĩ chuyên khoa II, thạc sĩ và tiến sĩ. Nhiều người sau này trở thành các chuyên gia, nhà giáo và nhà quản lý y tế.
Nhiều lãnh đạo của trường qua các thời kỳ như PGS.TS Phan Chiến Thắng, PGS.TS Võ Tấn Sơn và nhiều thế hệ lãnh đạo Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM đều là học trò do ông trực tiếp đào tạo.
GS Nguyễn Đình Hối đã được trao tặng nhiều phần thưởng cao quý:
- Nhà giáo Ưu tú (năm 1990)
- Nhà giáo Nhân dân (năm 1996)
- Huân chương Lao động hạng nhì và ba
- Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng nhì
- Huy hiệu 55 năm tuổi Đảng
- Giải thưởng Ngoại khoa Tôn Thất Tùng (2004)
- Giải thưởng "Thành tựu trọn đời - Lifetime Achievement Award" năm 2025 do Hiệp hội Quản lý Bệnh viện châu Á trao tặng - ghi nhận quốc tế cho những đóng góp to lớn của ông với nền y học Việt Nam.







