Đối mặt đợt nắng nóng chưa từng có, các bệnh viện Pháp buộc phải kích hoạt kế hoạch khẩn cấp, hoãn mổ phiên và gồng mình điều trị cho hàng loạt ca tăng thân nhiệt trong phòng bệnh trên 30°C.
Sau một tuần liên tục hứng chịu cái nóng cực đoan, hệ thống cấp cứu tại Pháp chính thức bị đẩy quá ngưỡng chịu đựng. Tình trạng chuyển biến xấu diễn ra chỉ trong vòng một đêm, từ thứ tư ngày 24/6 đến thứ năm ngày 25/6, Le Monde đưa.
Tại Bệnh viện Argenteuil, vùng phụ cận Paris, bác sĩ Catherine Legall, Trưởng khoa Cấp cứu, kể: "Chúng tôi ghi nhận tới 6 ca tử vong liên tiếp, đây là một sự tăng vọt quá đột ngột". Bà giải thích các nạn nhân đều là người cao tuổi. Ban đầu, cơ thể họ vẫn còn sức đề kháng nhưng sau một tuần liền bị bủa vây bởi mức nhiệt quá cao cả ngày lẫn đêm, trái tim họ đã hoàn toàn kiệt sức. Bình thường, khoa cấp cứu của bà hiếm khi có người tử vong trong một ca trực ngắn như vậy.
Sau cuộc họp khẩn của ban chỉ đạo khủng hoảng, các bác sĩ trực chiến cho biết đã tiếp nhận rất nhiều ca tăng thân nhiệt (hyperthermia) nghiêm trọng. Nhiều cụ già nhập viện khi sốt cao tới 41°C. Những bệnh nhân suy tim, suy hô hấp hay có tiền sử động kinh bỗng chốc đổ bệnh nặng.
Các y tá chăm sóc bệnh nhân tại Bệnh viện Tư nhân Manhes ở Fleury-Mérogis gần Paris, trong đợt nắng nóng gay gắt ảnh hưởng đến phần lớn nước Pháp, ngày 25/6. Ảnh: Reuters/Abdul Saboor
Trong vòng 24 giờ, số lượt khám tại đây tăng lên 226 ca (vượt mức bình thường là 180-200 ca). Tuy nhiên, điều đáng báo động chính là tình trạng nguy kịch của bệnh nhân. "Chúng tôi đang phải căng mình điều trị cho những người có sức khỏe rất mong manh. Tình trạng của họ nặng đến mức không thể cho xuất viện", bác sĩ Legall nói. Đáng chú ý, làn sóng này còn kéo theo cả những người trẻ tuổi phải đưa vào phòng hồi sức tích cực (ICU) chỉ vì tâm lý chủ quan trước thời tiết.
Theo số liệu từ Cơ quan Y tế Công cộng Pháp, trên phạm vi toàn quốc, số lượt khám cấp cứu do nắng nóng đã tăng gấp 4 lần. Bộ Y tế Pháp xác nhận các khoa cấp cứu đang phải chịu áp lực nặng nề, không chỉ ở Paris mà còn tại các vùng Nouvelle Aquitaine và Grand Est.
Trước tình hình trên, chính phủ Pháp đã có động thái quyết liệt và khẩn cấp hơn. Thủ tướng Sébastien Lecornu sáng 25/6 tuyên bố kích hoạt cấp độ 3, cấp độ khẩn cấp của kế hoạch ORSAN (Kế hoạch Tổ chức Hệ thống Y tế ứng phó với các Tình huống Y tế Công cộng Bất thường). Sắc lệnh này ra đời nhằm trao quyền tối cao cho các bệnh viện tự cải tổ nội bộ ngay lập tức, giúp họ linh hoạt thay đổi công năng các khoa phòng, tạm hoãn ca mổ phiên không gấp và lập tức hủy phép, gọi nhân viên quay trở lại làm việc. Trước đó hai ngày, kế hoạch nâng cảnh báo lên cấp độ 2 cũng đã huy động lực lượng y tế dự bị và sinh viên ngành y hỗ trợ phân loại bệnh nhân tại tổng đài cấp cứu SAMU để hệ thống có thể "chống chọi lâu dài".
Dấu hiệu khủng hoảng hiện hữu rõ nhất khi Bộ Y tế lần đầu tiên công bố số liệu về tỷ lệ tử vong vượt mức. Văn phòng của Bộ trưởng Y tế Stéphanie Rist cho biết Paris ghi nhận 25 ca ngừng tim trong vòng 24 giờ, cao gấp hơn hai lần ngày bình thường.
"Đúng như chúng tôi dự đoán, những ca tử vong đầu tiên đã xuất hiện. Tuy nhiên, hiện tại, chúng tôi vẫn chưa có các phân tích chuyên sâu để khẳng định nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tử vong", nguồn tin thân cận với Bộ trưởng Rist cho biết. Hậu quả này gợi nhớ về những thảm kịch trong quá khứ khi đợt nắng nóng lịch sử năm 2003 cướp đi sinh mạng của hơn 15.000 người và mùa hè năm 2025 vừa qua cũng ghi nhận 5.700 ca tử vong vượt mức do nhiệt.
Thủ đô Paris hiện là tâm điểm chú ý. Giám đốc Cơ quan Cảnh sát Patrice Faure tuyên bố hệ thống bệnh viện toàn thủ đô và vùng phụ cận đã "quá tải", đồng thời ra lệnh nghiêm cấm mua bán, tiêu thụ đồ uống có cồn trên đường phố và không gian công cộng từ trưa 26/6 để hạn chế rủi ro sức khỏe cộng đồng.
Từ thực tế cơ sở, bác sĩ Yann Penverne, Chủ tịch Công đoàn Cấp cứu Pháp (SAMU-Urgences de France) kiêm bác sĩ cấp cứu ở Nantes, nhận định hệ thống đã chạm "ngưỡng giới hạn". Ông chia sẻ: "Tần suất hoạt động của tổng đài SAMU đã tăng từ mức 20% lên 40%. Tại một số nơi như Nantes, áp lực bùng phát đến mức đỉnh điểm vốn chỉ xuất hiện trong đại dịch Covid-19, với 3.000 cuộc gọi mỗi ngày". Hiện tại, các kíp trực phải chủ động tăng cường lực lượng tiếp viện cho hai ngày cuối tuần, giai đoạn được dự báo là "còn nguy kịch hơn".
Tại Bệnh viện Đại học Bordeaux, Trưởng khoa cấp cứu Thomas Mesnier cho biết tổng đài tại đây nhận tới 3.200 cuộc gọi (tăng 60%), các đội cấp cứu lưu động SMUR tăng 50% khối lượng công việc. Để ứng phó, bệnh viện đã phải tái kích hoạt "phòng chỉ huy khủng hoảng", huy động thêm sinh viên y khoa và bác sĩ gia đình tại địa phương. Khoa cấp cứu đã khẩn trương thiết lập một "khu hạ sốt chuyên dụng" được trang bị các loại cáng tắm nước đá, quạt mát và máy làm đá để sẵn sàng đón dòng bệnh nhân.
Ở vùng Grand Est (Đông Bắc Pháp), cựu Bộ trưởng Y tế François Braun, hiện là bác sĩ cấp cứu tại bệnh viện Metz-Thionville, thừa nhận: "Chúng tôi hoàn toàn ở trong chế độ khủng hoảng. Hệ thống phải ngắt điều hòa ở tất cả khu hành chính để tránh sập nguồn toàn hệ thống". Tại đây, 60 bệnh nhân chờ nhập viện nhưng chỉ còn đúng 10 giường trống.
Cảnh báo đáng ngại tương tự cũng phát ra từ các khoa nhi. Bác sĩ Noël Boussard, Trưởng khoa Hồi sức tích cực nhi ở Bệnh viện Nancy, cho hay: "Chúng tôi đang bước vào giai đoạn khốc liệt khi phải đối mặt với một đợt nắng nóng có cường độ và thời gian kéo dài chưa từng thấy". Theo ông, khoa đang phải xoay xở bằng những gì sẵn có, từ quạt mát, bù nước cho bệnh nhân, đến việc bố trí các quãng nghỉ hạ nhiệt cho nhân viên. "Khoa đã ghi nhận một vài ca mất nước. Hiện tại phòng hồi sức tích cực đã kín chỗ; nếu phải đón thêm một làn sóng bệnh nhân đổ về ồ ạt, chúng tôi sẽ vỡ trận", ông nói thêm.
Khu vực lối vào khoa cấp cứu tại Bệnh viện Đại học Pellegrin ở Bordeaux, ngày 23/6. Ảnh: Philippe Lopez/AFP
Theo các chuyên gia y tế, môi trường bệnh viện lúc này lại trở thành thách thức lớn nhất. Bác sĩ Jean-Michel Constantin, trưởng khoa chăm sóc tích cực ở Bệnh viện Pitié Salpêtrière, Paris, cho biết hệ quả của nắng nóng tác động rõ rệt đến khoa ICU khi nhiều ca sốt cao, số khác trở nặng do bệnh nền mạn tính hoặc bị mất nước nghiêm trọng do thuốc điều trị suy tim, suy thận phản ứng tiêu cực với thời tiết. Ông cũng thừa nhận việc chăm sóc bệnh nhân vô cùng khó khăn khi nhiệt độ phòng bệnh tăng vọt. "Dù đã rất nỗ lực, trong điều kiện này, bệnh viện lại có thể là nơi tồi tệ nhất", ông nói, cho biết việc hoãn các ca phẫu thuật đã lên lịch bắt đầu diễn ra, gây tâm lý lo ngại cho nhân viên y tế.
Cách đó vài cây số, bác sĩ cấp cứu Mathias Wargon, Bệnh viện Delafontaine, ngoại ô Paris, bày tỏ lo ngại: "Chúng tôi không đón một làn sóng ồ ạt, mà là đón những bệnh nhân nhập viện trong tình trạng cực kỳ nguy kịch. Cứu hỏa liên tục chuyển đến những cụ già bị tăng thân nhiệt khi người nóng ran, tim đập nhanh, đau đầu, nôn mửa, thậm chí co giật. Bệnh viện sẽ xoay xở thế nào khi phòng bệnh đều trên 30°C?".
Là người điều phối y tế khu vực Paris, ông Wargon cho hay nhiều bệnh viện đã bắt đầu giải phóng giường bệnh, đặc biệt là trưng dụng các phòng mổ, phòng ngoại khoa vốn có điều hòa mát mẻ để làm nơi điều trị. Ông hy vọng tình hình tổ chức sẽ dễ thở hơn nếu thời tiết dịu bớt từ tuần tới.
Bình Minh (Theo Le Monde, AFP)
