Lễ trao Quả Bóng Vàng 2026 lần đầu diễn ra tại London hôm nay 26/10, đánh dấu 70 năm ra đời giải thưởng cá nhân danh giá nhất bóng đá thế giới, với cuộc cạnh tranh giữa nhiều ngôi sao hàng đầu.
Giải thưởng Quả Bóng Vàng ở lễ trao giải tại Theater du Chatelet, Paris, Pháp ngày 29/11/2021. Ảnh: Reuters
Lễ trao giải diễn ra tại nhà hát London Palladium, khu Soho, London, lúc 20h ngày 26/10, tức 3h thứ Ba 27/10 theo giờ Hà Nội. Trước đó, từ 23h ngày 26/10, ban tổ chức bắt đầu công bố thứ bậc từ 30 đến 11 của các ứng viên nam và nữ. Hoạt động thảm đỏ diễn ra từ 1h đến 2h40, trước khi các danh hiệu được trao trong buổi lễ chính. Những cầu thủ chiến thắng dự kiến dự họp báo từ 5h30.
Đây là lần đầu thủ đô nước Anh đăng cai sự kiện do tạp chí France Football tổ chức, với sự hợp tác của Liên đoàn Bóng đá châu Âu (UEFA). Việc chọn London làm địa điểm tổ chức mang ý nghĩa đặc biệt. Cách đây 70 năm, huyền thoại bóng đá Anh Stanley Matthews trở thành cầu thủ đầu tiên giành Quả Bóng Vàng, khi giải thưởng được France Football sáng lập năm 1956. Ban đầu, danh hiệu chỉ dành cho cầu thủ châu Âu, trước khi mở rộng cho những cầu thủ ngoài châu lục thi đấu tại đây từ năm 1995, rồi trở thành giải thưởng toàn cầu năm 2007.
Đến năm 2018, Quả Bóng Vàng nữ lần đầu được trao, với chiến thắng thuộc về tiền đạo người Na Uy Ada Hegerberg, khi đó thi đấu cho Lyon. Từ năm 2024, UEFA tham gia đồng tổ chức lễ trao giải, còn France Football tiếp tục phụ trách quá trình bình chọn.
Khác với những năm trước, lễ trao giải năm nay được tổ chức như một chương trình giải trí kết hợp vinh danh các ngôi sao bóng đá. Ca sĩ người Anh Jorja Smith sẽ mở màn bằng ca khúc Blue Lights, trong khi rapper gốc Morocco French Montana mang đến một tiết mục đặc biệt. Ban tổ chức còn hứa hẹn những bất ngờ khác nhân kỷ niệm 70 năm ra đời Quả Bóng Vàng.
Cuộc cạnh tranh danh hiệu nam năm nay chứng kiến sự thay đổi đáng kể về vị thế các ứng viên. Lamine Yamal, tài năng trẻ của Barca và đội tuyển Tây Ban Nha, từng được các nhà cái đánh giá cao nhất. Tuy nhiên, Harry Kane đã vươn lên dẫn đầu trong giai đoạn cuối trước lễ trao giải. Theo tỷ lệ cược được Bet365 cập nhật ngày 24/10, Kane đứng đầu với tỷ lệ 2/5, tiếp đến là Kylian Mbappe (5/2) và Yamal (5/1).
Kane nổi bật nhờ khả năng ghi bàn và thành tích tập thể. Tiền đạo 33 tuổi ghi 61 bàn trong 51 trận cho Bayern Munich mùa 2025-2026, góp công vào cú đúp danh hiệu quốc nội. Anh còn ghi sáu bàn cho tuyển Anh tại World Cup 2026. Nếu chiến thắng, Kane sẽ trở thành cầu thủ Anh đầu tiên giành Quả Bóng Vàng nam kể từ Michael Owen năm 2001.
Lamine Yamal cầm chiếc Cup World Cup 2026. Ảnh: FIFA
Trong khi đó, Yamal có lợi thế từ chức vô địch World Cup 2026 cùng Tây Ban Nha, bên cạnh danh hiệu La Liga với Barca. Cầu thủ trẻ này ghi 24 bàn và kiến tạo 18 lần trong mùa giải cấp CLB vừa qua. Những thành tích ấy giúp anh trở thành đối thủ đáng gờm của Kane, dù tỷ lệ cược đã giảm trong những tuần gần đây.
Mbappe cũng có tên trong nhóm ứng viên hàng đầu, bên cạnh Lionel Messi, Erling Haaland, Rodri, Michael Olise hay Khvicha Kvaratskhelia. Đương kim chủ nhân Quả Bóng Vàng Ousmane Dembele tiếp tục được đề cử, nhưng không còn giữ vị thế áp đảo như khi giành giải năm 2025.
Ở hạng mục nữ, Alexia Putellas, ngôi sao Tây Ban Nha hiện khoác áo London City Lionesses, được các nhà cái đánh giá cao nhất. Tiền đạo Ewa Pajor của Barca cũng nằm trong nhóm cạnh tranh.
Thể thức bầu chọn và cách tính điểm
Không giống các giải thưởng do người hâm mộ bình chọn, Quả Bóng Vàng được quyết định bởi hội đồng nhà báo thể thao quốc tế. Năm nay, ban tổ chức lựa chọn một nhà báo đại diện cho mỗi quốc gia trong Top 100 bảng thứ bậc FIFA ở hạng mục nam và Top 50 ở hạng mục nữ, căn cứ bảng thứ bậc công bố ngày 8/9/2026.
Các cầu thủ được đánh giá dựa trên thành tích từ ngày 3/8/2025 đến 19/7/2026, bao gồm cả World Cup 2026. Ba tiêu chí được xét theo thứ tự ưu tiên là màn trình diễn cá nhân và khả năng tạo khác biệt; thành tích tập thể và danh hiệu giành được; cuối cùng là phong cách thi đấu và tinh thần fair-play.
Mỗi nhà báo lựa chọn 10 cầu thủ từ danh sách 30 ứng viên, rồi xếp theo thứ tự từ cao xuống thấp. Người đứng đầu nhận 15 điểm, các vị trí tiếp theo lần lượt được 12, 10, 8, 7, 5, 4, 3, 2 và 1 điểm. Cầu thủ có tổng điểm cao nhất sẽ giành Quả Bóng Vàng.
Nếu hai ứng viên bằng điểm, ban tổ chức xét số phiếu bầu ở vị trí thứ nhất. Trường hợp vẫn hòa, lần lượt xét số phiếu ở vị trí thứ hai, thứ ba và tiếp tục cho đến khi xác định được người chiến thắng. Mọi tranh chấp liên quan kết quả bầu chọn do tổng biên tập France Football quyết định.
Danh sách 30 ứng viên được xây dựng bởi ban biên tập France Football, các thành viên của báo L'Equipe, ít nhất một nhà báo từng tham gia bình chọn mùa trước và các đại sứ UEFA. Luis Figo và Fabio Capello tham gia đề cử ở hạng mục nam, còn cựu tuyển thủ Đức Nadine Kessler đảm nhiệm vai trò tương tự ở hạng mục nữ.
Lionel Messi giành Quả Bóng Vàng thứ tám vào năm 2023. Ảnh: AP
Messi vẫn giữ kỷ lục 8 Quả Bóng Vàng
Sau 70 năm, Lionel Messi vẫn là cầu thủ thành công nhất lịch sử giải thưởng, với tám lần chiến thắng vào các năm 2009, 2010, 2011, 2012, 2015, 2019, 2021 và 2023. Cristiano Ronaldo đứng thứ hai với năm danh hiệu, vào các năm 2008, 2013, 2014, 2016 và 2017.
Trong 10 năm liên tiếp từ 2008 đến 2017, Messi và Ronaldo thay nhau giành Quả Bóng Vàng, tạo nên thời kỳ thống trị chưa từng có. Luka Modric chấm dứt thế độc tôn này năm 2018. Sau đó, Karim Benzema chiến thắng năm 2022, Rodri năm 2024 và Ousmane Dembele năm 2025.
Xếp sau Messi và Ronaldo là ba huyền thoại cùng có ba danh hiệu, gồm Michel Platini, Johan Cruyff và Marco van Basten. Platini đặc biệt nổi bật khi ba lần đăng quang liên tiếp từ 1983 đến 1985.
Nhóm hai lần chiến thắng có Alfredo Di Stefano, Franz Beckenbauer, Kevin Keegan, Karl-Heinz Rummenigge và Ronaldo Nazario. Trong đó, Keegan là một trong những cầu thủ Anh thành công nhất lịch sử Quả Bóng Vàng, với hai lần đăng quang liên tiếp vào năm 1978 và 1979.
Ở hạng mục nữ, Aitana Bonmati đang là người giữ danh hiệu, sau ba lần liên tiếp chiến thắng từ 2023 đến 2025. Alexia Putellas cũng từng hai lần đăng quang, vào năm 2021 và 2022.
Ngoài hai Quả Bóng Vàng dành cho cầu thủ nam và nữ xuất sắc nhất, buổi lễ tại London còn vinh danh những cá nhân, tập thể nổi bật ở nhiều hạng mục khác.
Giải Cầu thủ trẻ xuất sắc, trước đây mang tên Kopa, dành cho những tài năng dưới 21 tuổi. Khác với Quả Bóng Vàng, hội đồng bình chọn hạng mục này gồm các cựu chủ nhân Quả Bóng Vàng, mỗi người lựa chọn ba ứng viên và cho điểm lần lượt 5, 3 và 1.
Danh hiệu Thủ môn xuất sắc, từng mang tên Lev Yashin, được trao cho những người gác đền có màn trình diễn nổi bật nhất. Yashin, huyền thoại Liên Xô, đến nay vẫn là thủ môn duy nhất từng giành Quả Bóng Vàng, vào năm 1963.
Bên cạnh đó là các giải HLV xuất sắc, Tiền đạo xuất sắc và CLB xuất sắc, đều có hạng mục riêng cho nam và nữ. Giải Tiền đạo xuất sắc trước đây mang tên Gerd Muller, nhằm tôn vinh huyền thoại ghi bàn người Đức. Trong khi đó, giải CLB xuất sắc xét đến thành tích tập thể, lối chơi, khả năng vượt kỳ vọng và các danh hiệu giành được.
Giải Socrates là hạng mục khác biệt, khi không đánh giá màn trình diễn trên sân mà tôn vinh những đóng góp xã hội, hoạt động từ thiện và sáng kiến nhân đạo của các cầu thủ. Tổng cộng, lễ trao giải năm nay có 11 hạng mục, gồm năm cặp giải nam - nữ và một giải Socrates.
Với lần đầu được tổ chức tại London, lễ trao Quả Bóng Vàng 2026 không chỉ đánh dấu cột mốc 70 năm của giải thưởng, mà còn có thể mở ra chương mới cho bóng đá Anh. Nếu vượt qua Yamal, Mbappe và các đối thủ khác, Kane sẽ chấm dứt 25 năm chờ đợi của bóng đá Anh ở danh hiệu cá nhân danh giá này.
Hồng Duy
