Hormone tăng trưởng, tuyến giáp và sinh dục ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển xương, nên khi thiếu hụt hoặc rối loạn, trẻ có thể chậm tăng chiều cao.
Hormone tuyến giáp
Theo Cleveland Clinic, tuyến giáp đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển xương, não bộ. Nếu trẻ bị thiếu hormone tuyến giáp, hormorme tăng trưởng (GH) không hoạt động hiệu quả, dẫn đến chậm lớn, lùn, chậm phát triển trí tuệ. Trường hợp dư thừa (cường giáp) thường làm tăng tốc độ chuyển hóa, khiến cơ thể sử dụng cạn kiệt năng lượng, có thể ảnh hưởng đến sự phát triển bình thường của xương.
Nếu phụ huynh nhận thấy con thấp so với bạn cùng tuổi, chiều cao lệch chuẩn so với chuẩn Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nên đưa trẻ đến khám. Bác sĩ đo chiều cao, cân nặng đánh giá tuổi xương và chỉ định các xét nghiệm cần thiết để xác định nguyên nhân.
Testosterone
Sự tăng trưởng và phát triển chiều cao của trẻ liên quan đến hormone testosterone theo từng giai đoạn. Trước dậy thì, testosterone ở mức thấp, chiều cao của trẻ chủ yếu được chi phối bởi hormone tăng trưởng (GH) do tuyến yên sản xuất.
Ở giai đoạn dậy thì, testosterone tăng nhanh, kích thích tăng nồng độ GH, giúp xương và cơ bắp phát triển nhanh chóng.
Kiểm tra chiều cao của trẻ thường xuyên giúp đánh giá quá trình phát triển thể chất của trẻ. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Estrogen
Khi bước vào tuổi dậy thì, hormone tăng trưởng (GH) và hormone sinh dục giúp trẻ tăng chiều cao nhanh chóng. Tuy nhiên, estrogen ở cả bé trai và bé gái cũng thúc đẩy quá trình trưởng thành của xương và làm các sụn tăng trưởng dần khép lại. Khi các sụn này đóng hoàn toàn, chiều cao hầu như không thể tăng thêm.
Cortisol
Căng thẳng kéo dài làm cơ thể tiết ra nhiều hormone cortisol - cản trở hoạt động của tuyến yên, từ đó làm giảm sản sinh và ức chế hiệu quả của hormone tăng trưởng (GH). Điều này khiến trẻ bị suy giảm tốc độ phát triển chiều cao, theo Times of India.
Khi hormone căng thẳng tăng cao, trẻ thường ăn kém hoặc gặp vấn đề tiêu hóa, làm tăng nguy cơ thiếu các dưỡng chất cần thiết cho sự phát triển của xương như canxi và vitamin D.
Để tăng cao tối ưu, trẻ cần ngủ đủ, sâu vào ban đêm vì đây là lúc hormone tăng trưởng tiết mạnh. Chế độ ăn cần đủ protein, canxi, vitamin D, kẽm và iốt để hỗ trợ tuyến giáp và phát triển xương. Vận động thường xuyên như chạy, bơi, nhảy sẽ kích thích tiết GH tự nhiên. Bé hạn chế căng thẳng, tránh sử dụng thiết bị điện tử quá nhiều vì có thể làm rối loạn nội tiết.
Lê Nguyễn (Tổng hợp)
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh trẻ em tại đây để được bác sĩ giải đáp
