Iran thu được gì từ đầu đạn tên lửa hành trình tàng hình Mỹ

Iran dường như thu được đầu đạn nguyên vẹn của tên lửa hành trình AGM-158, có thể giúp cải thiện năng lực đối phó loại vũ khí này.

Hình ảnh xuất hiện trên mạng xã hội và được chuyên trang quân sự Defence Security Asia phân tích tuần trước cho thấy binh sĩ Iran tại tỉnh Kurdistan đang xử lý vật thể hình trụ cỡ lớn, được cho là đầu đạn xuyên phá WDU-42/B của tên lửa hành trình tàng hình AGM-158 JASSM do Mỹ sản xuất.

Đầu đạn vẫn giữ được kết cấu, dù đã bị hư hại do va đập. Điều này phù hợp với nguyên lý kỹ thuật của WDU-42/B, do nó được thiết kế để chống chịu các va chạm mạnh trong quá trình xuyên phá trước khi kích nổ.

Dữ liệu thống kê nguồn mở cho thấy Iran đã thu được ít nhất 3 đầu đạn nguyên vẹn của tên lửa JASSM. Theo truyền thông nhà nước Iran và giới bình luận quân sự có liên hệ với chính quyền nước này, đây là bằng chứng cho thấy vũ khí tàng hình tiên tiến của phương Tây vẫn có thể bị đánh chặn, vô hiệu hóa hoặc chịu tác động đến mức không thể hoàn thành nhiệm vụ.

Trong khi đó, các nhà phân tích phương Tây tỏ ra thận trọng, cho rằng hình ảnh này chưa thể giúp xác định tên lửa đã bị phòng không Iran đánh chặn, gặp sự cố kỹ thuật, bị lỗi ở hệ thống dẫn đường hay đầu đạn không phát nổ sau khi lao xuống mục tiêu.

Dù vậy, các chuyên gia vẫn nhận định thu được đầu đạn WDU-42/B sẽ mang lại nhiều lợi ích cho quân đội Iran, khi đây là một trong những dòng tên lửa mới nhất và thường được Mỹ sử dụng trong các đòn tấn công phủ đầu.

AGM-158 JASSM là tên lửa hành trình tầm xa phóng từ máy bay, ứng dụng công nghệ giảm diện tích phản xạ radar do Lockheed Martin phát triển cho không quân Mỹ. Chương trình khởi đầu từ năm 1995, nhưng hàng loạt vấn đề trong quá trình thử nghiệm khiến tên lửa bị chê là "đầy lỗi" và Lầu Năm Góc suýt hủy nó.

Biến thể JASSM nguyên bản có tầm bắn 370 km và giá xuất xưởng 850.000 USD mỗi quả, trong khi bản tăng tầm AGM-158B JASSM-ER có tầm bắn đến hơn 900 km và chi phí lên tới 1,4 triệu USD.

Đầu đạn WDU-42/B của JASSM nặng khoảng 490 kg, trong đó chứa 115 kg thuốc nổ AFX-757. Nó được thiết kế với vỏ bằng kim loại đặc, hoặc sử dụng khối kim loại đặc ở đầu để tăng khả năng xuyên phá.

Ngòi nổ thông minh FMU-156/B của JASSM là bộ phận đặc biệt nhạy cảm về mặt tình báo, được cho là có khả năng phân biệt giữa đất, đá, bê tông và các cấu trúc nhiều lớp, từ đó tính toán thời điểm kích nổ phù hợp nhằm tối ưu hóa hiệu quả sát thương.

Mô hình tên lửa JASSM chuẩn bị lắp cho oanh tạc cơ B-52 tại căn cứ Andersen hồi năm 2023. Ảnh: USAF

Tên lửa JASSM có thể triển khai từ nhiều loại máy bay, trong đó có oanh tạc cơ B-52, B-1B, B-2 và tiêm kích F-15E, F-16, F-35, giúp nó trở thành yếu tố trung tâm trong năng lực răn đe phi hạt nhân và học thuyết triển khai sức mạnh tấn công chính xác trên phạm vi toàn cầu của Washington.

"Năng lực tàng hình, hệ thống dẫn đường ảnh hồng ngoại ở pha cuối và khả năng xuyên phá của JASSM là nền tảng trong chiến lược của Mỹ nhằm chế áp những hệ thống phòng không đa tầng của các đối thủ ngang hàng hoặc gần ngang hàng", Defence Security Asia cho hay.

Theo chuyên trang này, đầu đạn và ngòi nổ còn nguyên vẹn của JASSM sẽ mang lại những thông tin kỹ thuật quý giá như phương pháp phân biệt mục tiêu, năng lực xuyên phá và trình tự tấn công trong giai đoạn cuối hành trình.

Liên tục thu được xác tên lửa cũng giúp giới chuyên gia Iran có thêm dữ liệu để đánh giá khả năng chịu đựng của quả đạn khi bị đánh chặn. Phần đầu đạn còn sót lại có thể tiết lộ giới hạn chịu lực, phương pháp gia cường vật liệu và quy luật hư hỏng của khung thân tên lửa.

"Nếu các kỹ sư Iran khai thác thành công dữ liệu ngòi nổ và đặc tính vật liệu của đầu đạn, họ có thể cải tiến hệ thống phòng không và thiết kế những công trình kiên cố theo hướng làm giảm hiệu quả của tên lửa JASSM, từ đó khiến NATO và đồng minh gặp nhiều khó khăn hơn khi lên kế hoạch tập kích mục tiêu có mức độ bảo vệ tương tự trong tương lai", Defence Security Asia cho hay.

Ngoài ra, Iran có thể chia sẻ thông tin tình báo thu thập được từ JASSM cho các quốc gia thân thiện như Nga và Trung Quốc, cũng như các nhóm vũ trang được Tehran ủng hộ trong khu vực, giúp đồng minh tự cải tiến và phát triển phương pháp đối phó vũ khí tiên tiến của Mỹ.

Trong bối cảnh bị cấm vận kéo dài, Iran từ lâu đã ưu tiên tận dụng mọi cơ hội để sao chép công nghệ phương Tây bằng kỹ thuật đảo ngược. Máy bay không người lái, thiết bị điện tử hay mảnh vỡ vũ khí dẫn đường chính xác mà nước này thu hồi thành công thường được khai thác triệt để, thúc đẩy các chương trình phát triển vũ khí nội địa.

Iran từng sao chép thành công hàng loạt khí tài hiện đại của Mỹ và đồng minh, trong đó có UAV vũ trang MQ-9 Reaper và trinh sát cơ tàng hình RQ-170 Sentinel, tên lửa phòng không SM-2 và tên lửa chống tăng dẫn đường Spike.

Hình ảnh xuất hiện hồi tháng 4 cho thấy đầu dò tương đối nguyên vẹn của tên lửa đánh chặn thuộc Hệ thống Phòng thủ Tầm cao Giai đoạn cuối (THAAD) của Mỹ rơi xuống Syria, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ rò rỉ công nghệ.

"Các nhà hoạch định quốc phòng Mỹ từ lâu đã nhận thức được rủi ro bị khai thác công nghệ trên chiến trường. Dù vậy, tần suất sử dụng tên lửa trong chiến dịch tấn công Iran có thể đã làm tăng xác suất xảy ra sự cố kỹ thuật hay bị đánh chặn, khiến các công nghệ tiên tiến rơi vào tay đối phương", Defence Security Asia cho hay.

Phạm Giang (Theo Defence Security Asia, War Zone)