Tôi 35 tuổi, bị lật cổ chân khi chơi pickleball, bác sĩ chẩn đoán phù tủy xương sên. Xin hỏi tình trạng này bao lâu thì hồi phục? Có cần phẫu thuật không? (Anh Ngọc, Hà Nội)
Trả lời:
Xương sên là một trong những xương quan trọng nhất của cổ chân, nằm giữa xương cẳng chân và xương gót, chịu phần lớn trọng lượng cơ thể khi đứng, đi và chạy.
Phù tủy xương sên sau lật cổ chân là tình trạng khá thường gặp. Khi cổ chân bị vặn xoắn hoặc chịu lực đột ngột, xương sên có thể xuất hiện các vi tổn thương bên trong, kèm hiện tượng chảy máu vi thể và tích tụ dịch trong tủy xương. Đây là phản ứng của xương trước chấn thương, không đồng nghĩa với gãy xương hay hoại tử xương.
Nếu phù tủy xương đơn thuần, không kèm gãy xương, tổn thương sụn khớp, đứt dây chằng nặng hoặc mất vững cổ chân, bạn không cần phẫu thuật. Phần lớn trường hợp đáp ứng tốt với điều trị bảo tồn và có thể hồi phục hoàn toàn. Thời gian hồi phục phụ thuộc vào mức độ tổn thương và khả năng lành xương của từng người. Thông thường, triệu chứng đau cải thiện dần sau khoảng 6-12 tuần nếu điều trị đúng cách.
Bác sĩ Nguyễn Ngọc Hân khám cho bệnh nhân bị chấn thương khi chơi thể thao. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Giai đoạn đầu, bạn nên giảm tải cho cổ chân bị tổn thương, hạn chế chạy, nhảy, leo cầu thang nhiều hoặc chơi thể thao cường độ cao. Tùy mức độ đau, bác sĩ có thể chỉ định mang nẹp hoặc giày hỗ trợ, kết hợp thuốc giảm đau khi cần.
Khi triệu chứng giảm, bạn nên tập phục hồi chức năng theo hướng dẫn để lấy lại tầm vận động, tăng sức mạnh cơ quanh cổ chân và cải thiện khả năng giữ thăng bằng. Việc tập luyện đúng thời điểm và đúng phương pháp có vai trò quan trọng, giúp giảm nguy cơ tái lật cổ chân và trở lại vận động an toàn.
Người bệnh không nên nóng vội quay lại chơi thể thao ngay khi vừa hết đau. Xương và các mô quanh khớp cần thêm thời gian để hồi phục hoàn toàn. Việc vận động quá sớm hoặc chịu lực quá mức có thể khiến tổn thương kéo dài, làm chậm quá trình lành xương hoặc tăng nguy cơ tái chấn thương.
Phẫu thuật chỉ được cân nhắc khi kết quả khám và chẩn đoán hình ảnh phát hiện các tổn thương cần can thiệp như gãy xương, tổn thương sụn xương, đứt dây chằng gây mất vững cổ chân hoặc hoại tử vô mạch xương sên. Do đó, quyết định điều trị không chỉ dựa vào kết quả MRI mà còn phụ thuộc vào triệu chứng lâm sàng và mức độ ảnh hưởng đến chức năng vận động.
Nếu sau khoảng 2-3 tháng điều trị bảo tồn, bạn vẫn đau nhiều, cổ chân thường xuyên sưng hoặc đau tái phát khi sinh hoạt bình thường thì nên tái khám. Bác sĩ sẽ đánh giá lại và loại trừ các tổn thương phối hợp có thể bị bỏ sót sau chấn thương ban đầu.
ThS.BS Nguyễn Ngọc Hân
Khoa Chấn thương chỉnh hình
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh cơ xương khớp tại đây để bác sĩ giải đáp
