Lấy mẫu ADN tìm hai người con cho Mẹ Việt Nam anh hùng

Những ngày tháng 7, khi cả nước hướng về Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27-7), cán bộ Công an tỉnh Quảng Ngãi khẩn trương lấy mẫu ADN. Không khí lặng đi mỗi khi người mẹ già, người chị, người em của liệt sĩ chìa cánh tay để lấy vài giọt máu. Đó là "chìa khóa" hy vọng tìm lại người thân các liệt sĩ hi sinh vì tổ quốc.

Thu mẫu ADN tìm hai con cho Mẹ Việt Nam anh hùng

Gần 100 tuổi, Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Lựu (phường Nghĩa Lộ, tỉnh Quảng Ngãi) vẫn chưa nguôi nỗi đau mất hai con trai trên chiến trường.

Đôi mắt đã mờ theo năm tháng nhưng mẹ vẫn nhớ như in ngày các con lên đường nhập ngũ rồi mãi mãi không trở về.

Suốt hơn nửa thế kỷ, mẹ cùng người thân đi khắp các nghĩa trang, dò hỏi nhiều nơi với mong muốn tìm được phần mộ các con nhưng vẫn chưa có kết quả.

Khi cán bộ công an đến tận nhà lấy mẫu ADN, người mẹ già chỉ còn một mong mỏi. "Tôi chỉ mong trước khi nhắm mắt biết các con mình nằm ở đâu để được đón các con về", mẹ nghẹn ngào.

Ở xã Vạn Tường, cụ Bùi Thị Lan (94 tuổi) cũng bật khóc khi được thông báo sẽ lấy mẫu ADN để phục vụ xác định danh tính con trai đã hy sinh.

Đã nhiều năm không còn nhìn thấy ánh sáng nhưng trong ký ức của cụ, hình ảnh người con vẫn nguyên vẹn.

Nắm chặt tay cán bộ công an, cụ tin rằng vài giọt máu hôm nay có thể trở thành "chiếc chìa khóa" mở ra cánh cửa đoàn tụ mà gia đình chờ đợi suốt nhiều thập kỷ.

Chính những câu chuyện như vậy khiến Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tại Quảng Ngãi mang ý nghĩa vượt xa một nhiệm vụ hành chính.

Mệnh lệnh từ trái tim

Để triển khai chiến dịch, Công an tỉnh Quảng Ngãi đã tham mưu UBND tỉnh ban hành kế hoạch, đồng thời phát động đợt cao điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ.

Lực lượng công an cấp xã phối hợp với ngành nội vụ, chính quyền địa phương "đi từng ngõ, gõ từng nhà", rà soát thông tin liệt sĩ và thân nhân trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Đến nay, toàn tỉnh xác định còn 4.605 thân nhân thuộc diện lấy mẫu ADN. Trong đó đã có 3.606 người đăng ký, đạt hơn 78%, vượt chỉ tiêu đề ra. Song song với đó, lực lượng chức năng cũng rà soát, làm sạch dữ liệu, loại bỏ các trường hợp thông tin không còn phù hợp để bảo đảm độ chính xác.

Theo thượng tá Lê Quang Chính, trưởng Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội Công an tỉnh Quảng Ngãi, địa bàn sau sáp nhập trải dài từ vùng ven biển đến các xã miền núi, khiến việc xác minh thông tin gặp không ít khó khăn.

Nhiều liệt sĩ hy sinh khi còn rất trẻ, chưa lập gia đình. Có trường hợp thân nhân đã qua đời, chuyển nơi cư trú hoặc thất lạc thông tin nhiều năm.

"Tuy nhiên, chúng tôi xác định không để bất kỳ trường hợp nào bị bỏ lại phía sau", thượng tá Chính nói.

Để bảo đảm tiến độ, công an tỉnh chia địa bàn thành hai khu vực Đông và Tây Quảng Ngãi.

Theo kế hoạch, khoảng 330 mẫu ADN sẽ được thu tại khu vực phía tây trong ngày 13-7. Khu vực phía đông dự kiến đến ngày 16-7 sẽ thu khoảng 4.270 mẫu.

Các điểm lấy mẫu được bố trí tại những trường tiểu học trung tâm của các xã. Riêng người già yếu, không thể đi lại, tổ công tác sẽ đến tận nhà để thực hiện.

Trong quá trình triển khai, khó khăn không chỉ đến từ địa hình rộng, nhiều thân nhân sinh sống ngoài tỉnh mà còn từ tâm lý của một số gia đình đã quá mỏi mòn sau nhiều năm tìm kiếm không có kết quả.

Bởi vậy, bên cạnh việc lấy mẫu, cán bộ công an còn kiên trì giải thích ý nghĩa của công nghệ ADN trong xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, vận động người dân tham gia.

Mỗi mẫu ADN được bổ sung sẽ làm đầy thêm cơ sở dữ liệu quốc gia, tạo tiền đề để đối sánh, xác định danh tính liệt sĩ trong hiện tại và cả những năm sau này.

Phía sau mỗi phiếu đăng ký lấy mẫu là một gia đình vẫn đang chờ đợi. Và phía sau mỗi giọt máu là khát vọng được gọi đúng tên một người con đã ngã xuống vì Tổ quốc, để hành trình trở về của các anh không còn dang dở sau hơn nửa thế kỷ.