Tối 26.7, tại điểm cầu công viên Lê Thị Riêng (TP.HCM) của chương trình cầu truyền hình "Sao sáng dẫn đường", Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ công bố kết quả xác minh trường hợp liệt sĩ Huỳnh Văn Quên.
Thông tin này khép lại những băn khoăn kéo dài từ sự khác biệt giữa tên liệt sĩ trên các giấy tờ và di vật được tìm thấy, đồng thời, chính thức xác nhận đây chính là liệt sĩ Huỳnh Văn Quên mà gia đình chờ đợi suốt gần 60 năm.
Gia đình liệt sĩ Huỳnh Văn Quên nhận lại di vật của liệt sĩ
ẢNH: NHẬT THỊNH
Từ mảnh giấy trong lòng đất
Liệt sĩ Huỳnh Văn Quên là Tiểu đội phó thuộc Đại đội 2, Tiểu đoàn 1 Long An. Ông tham gia chiến đấu tại khu vực cầu Chữ Y, Sài Gòn, trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968.
Bà Nguyễn Thị Lệ (vợ liệt sĩ Huỳnh Văn Quên) tại chương trình
ẢNH: NHẬT THỊNH
Trong quá trình tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại công viên Lê Thị Riêng, lực lượng chức năng phát hiện một bộ hài cốt cùng nhiều di vật. Đáng chú ý, trong số đó có mảnh giấy ghi tên "Huỳnh Văn Quên" và thông tin đơn vị 962. Qua giải mã ký hiệu quân sự, đơn vị 962 được xác định là Đại đội 2, Tiểu đoàn 1 Long An. Thông tin này phù hợp với hồ sơ về liệt sĩ Huỳnh Văn Quên từng được các cơ quan chức năng xác minh.
Tuy nhiên, quá trình xác định danh tính gặp khó khăn do giấy báo tử gia đình nhận được trong chiến tranh ghi tên "Huỳnh Văn Quyên", trong khi bằng Tổ quốc ghi công được gia đình lưu giữ lại mang tên "Huỳnh Văn Quên". Tên trên bằng cũng trùng với thông tin được tìm thấy bên hài cốt.
Trước sự khác biệt này, các cơ quan chức năng đã thẩm định, tra cứu hồ sơ và xác minh lại các nguồn tài liệu. Mẫu ADN của những người nhận là thân nhân liệt sĩ cũng đã được thu nhận trước đó để phục vụ việc đối chiếu.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn (phải), Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang (giữa) và Chủ tịch Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài dự chương trình tại điểm cầu công viên Lê Thị Riêng
ẢNH: NHẬT THỊNH
Tại chương trình, đại diện ban tổ chức thông báo giấy báo tử mang tên Huỳnh Văn Quyên mà gia đình nhận được chính xác là giấy báo tử của liệt sĩ Huỳnh Văn Quên. Kết quả xác minh giúp làm sáng tỏ sự sai lệch tên gọi tồn tại trong hồ sơ suốt nhiều thập niên.
Những kỷ vật trở về
Cùng với thông tin xác định danh tính, bộ hồ sơ và những kỷ vật được tìm thấy bên hài cốt gồm một cây bút bi, chiếc lược, chiếc ví và chai dầu gió đã được trao lại cho gia đình liệt sĩ.
Đón nhận những kỷ vật của anh trai, ông Huỳnh Văn Nhỏ không giấu được xúc động. Ông cho biết liệt sĩ Huỳnh Văn Quên thoát ly gia đình khi mới 16 tuổi. Từ đó đến nay đã gần 60 năm, người thân vẫn mong chờ một ngày tìm được thông tin về ông.
Hàng ghế tri ân các anh hùng liệt sĩ
ẢNH: NHẬT THỊNH
"Gia đình mất đi một người anh từ khi anh thoát ly ra đi. Đến nay, khi nhận được tin tìm thấy anh hai, tôi rất vui mừng nhưng cũng vô cùng xót xa, xúc động không thể nói thành lời", ông Nhỏ chia sẻ.
Có mặt bên những kỷ vật còn lại của liệt sĩ Huỳnh Văn Quên còn có bà Nguyễn Thị Lệ, người phụ nữ đã chờ ông suốt hơn nửa thế kỷ. Do di chứng tai biến, bà gặp khó khăn khi nói và đi lại. Khi được hỏi về niềm vui trong ngày nhận lại kỷ vật của người đã khuất, bà chỉ có thể gật đầu trong nước mắt.
Ngày 18.7, cơ quan chức năng tỉnh Tây Ninh đã công nhận bà Nguyễn Thị Lệ là vợ liệt sĩ Huỳnh Văn Quên. Hai người từng được gia đình tổ chức lễ đính ước trước khi ông lên đường chiến đấu, nhưng chưa kịp tổ chức đám cưới. Sau ngày ông hy sinh, bà Lệ không lập gia đình và chờ đợi suốt gần 60 năm.
Tiếp nối hành trình tìm kiếm
Cầu truyền hình "Sao sáng dẫn đường" được tổ chức tại 4 điểm cầu gồm tượng đài Bắc Sơn ở Hà Nội, Nhà bia tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ xã Thanh Thủy ở Tuyên Quang, Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Đường 9 ở Quảng Trị và công viên Lê Thị Riêng tại TP.HCM. Chương trình tập trung khắc họa hành trình tri ân, tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ trong "Chiến dịch 500 ngày đêm".
Các di vật được tìm thấy cùng hài cốt liệt sĩ tại công viên Lê Thị Riêng
ẢNH: NHẬT THỊNH
Theo thông tin công bố tại chương trình, tính đến ngày 26.7, lực lượng chức năng đã quy tập tại công viên Lê Thị Riêng 117 hài cốt liệt sĩ, 3 bộ hài cốt liệt sĩ tập thể và 66 bộ di vật.
"Cuộc trở về" của liệt sĩ Huỳnh Văn Quên cho thấy giá trị đặc biệt của từng hồ sơ, mảnh giấy và kỷ vật được tìm thấy trong lòng đất. Đó không chỉ là căn cứ phục vụ xác minh danh tính, mà còn là sợi dây nối người đã hy sinh với gia đình sau nhiều thập niên xa cách.
