Lo bản quyền, nhiều quán cà phê tắt nhạc Việt

Ghi nhận của Tuổi Trẻ thời gian gần đây cho thấy nhiều hàng, quán cà phê tại TP.HCM và Hà Nội đã chủ động tắt nhạc hoặc chuyển qua phát nhạc quốc tế, nhạc AI thay vì nhạc Việt.

Tắt nhạc để tránh rủi ro pháp lý

Trao đổi với Tuổi Trẻ, chủ quán M. (Hà Đông, Hà Nội) cho biết đã quyết định tạm dừng mở nhạc, sau khi xuất hiện các thông tin về việc có đoàn kiểm tra, thanh tra liên quan đến bản quyền âm nhạc. Do chưa nắm rõ quy định và cách thức thực hiện, quán chọn giải pháp an toàn là tắt nhạc để chờ thêm thông tin.

“Các quán đều khá mông lung vì chưa biết cụ thể phải thực hiện như thế nào. Mọi người truyền tai nhau tắt nhạc trước để tránh rủi ro, rồi tiếp tục nghe ngóng các thông tin chính thức”, đại diện quán chia sẻ.

Theo cơ sở này, việc tạm dừng phát nhạc hiện chưa ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động kinh doanh do đang vào thời điểm nghỉ hè, lượng học sinh, sinh viên - nhóm khách hàng chính của quán - giảm khá nhiều, nhưng về dài hạn thì “cũng chưa biết tính sao”.

“Chủ yếu các quán cà phê cũng chỉ là hộ kinh doanh nhỏ, nên nếu như không có thông báo gửi về, hay cán bộ xuống tận nơi hướng dẫn thì chúng tôi cũng không biết thanh toán ra sao, nộp hồ sơ thế nào...”, đại diện quán này bày tỏ.

Trong khi đó, chủ một quán cà phê “cóc” trên địa bàn phường An Hội Đông (TP.HCM) cho hay từ trước đến nay không phát nhạc qua các nền tảng phát trực tuyến, nhưng tải nhạc về thiết bị rồi mới phát. Theo chủ quán này, vì ở sát nhà dân, nên anh chỉ phát nhạc một vài tiếng buổi sáng vào lúc đông khách.

Người này cho biết có xem được thông tin liên quan đến qui định về bản quyền nhưng vẫn chưa rõ quy định này sẽ được thực hiện như thế nào, và kỳ vọng có sự hướng dẫn thêm từ cơ quan chức năng. “Mình mới nghe thông tin nhưng vẫn chưa biết bắt đầu chuyển đổi như thế nào và rất mong được có thêm thông tin hướng dẫn”, chủ quán chia sẻ.

Mở nhạc AI, nhạc nước ngoài

Bên cạnh việc tạm thời tắt nhạc Việt, nhiều quán cà phê chuyển sang mở nhạc nước ngoài và cả nhạc AI. 

Chia sẻ với Tuổi Trẻ, bà Lê Thị Chung, chủ quán An Coffee (TP.HCM), cho biết quán đã chuyển hoàn toàn sang sử dụng nhạc do AI tạo ra và các bản nhạc không lời thuộc nhóm không bản quyền (no copyright). 

Theo bà, việc mở nhạc tại quán chỉ nhằm tạo không gian thư giãn, giúp khách cảm thấy dễ chịu hơn, chứ không phải là yếu tố thu hút khách hay mô hình kinh doanh chuyên về âm nhạc.

“Từ ngày 1-7, chúng tôi chủ động đổi sang nhạc AI hoặc nhạc không lời để yên tâm kinh doanh. Quán chỉ cần có âm thanh nền, không nhất thiết phải phát các ca khúc có bản quyền”, bà Chung nói.

Chia sẻ từ phía khách hàng, chị Ly (ngụ phường Gia Định, TP.HCM) cho hay quán trà sữa chị hay lui tới cũng đang chuyển sang phát nhạc AI. “Mình thấy có người tự tạo nhạc bằng AI luôn, nghe cũng khá hợp thị hiếu”, chị Ly nói thêm.

Tuy vậy, điều khiến các hộ kinh doanh nhỏ lo ngại là áp lực chi phí nếu phải thực hiện đầy đủ các khoản phí bản quyền trong bối cảnh doanh thu còn nhiều khó khăn. 

Theo bà Chung, đối với những quán quy mô nhỏ, nếu cộng thêm tiền bản quyền cùng các loại thuế, chi phí vận hành khác thì lợi nhuận sẽ bị ảnh hưởng đáng kể. “Doanh thu  không phải lúc nào cũng ổn định. Nếu khoản nào cũng phải đóng thì về lâu dài sẽ rất khó duy trì hoạt động”, bà chia sẻ.

Một vấn đề khác được nhiều chủ quán quan tâm là cách tính phí bản quyền. Nhiều chủ quán cho biết đến nay quán vẫn chưa nhận được hướng dẫn trực tiếp từ cơ quan chức năng về việc thực hiện các quy định mới, nên chủ động  điều chỉnh hình thức phát nhạc để hạn chế rủi ro nếu có hoạt động thanh tra, kiểm tra.