Hà NộiAnh Quang, 30 tuổi, mắc hội chứng lỏng đa khớp bẩm sinh, 15 năm qua hai khớp vai thường xuyên bị trật.
Anh Quang trật khớp vai từ năm 14 tuổi, tái diễn mỗi khi va chạm, ngã nhẹ hoặc vận động sai tư thế. Ban đầu bác sĩ chẩn đoán anh trật khớp tái diễn và nắn khớp. Sau này, anh tự học cách nắn chỉnh khớp và chung sống với bệnh. Hai năm nay, hai vai của anh đau kể cả khi không trật khớp.
Chỏm cánh tay khuyết xương, sụn viền rách trên phim chụp MRI của anh Quang. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
ThS.BS Vũ Trung Hiếu, Khoa Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, ghi nhận người bệnh gập được ngón út ra sau quá 90 độ, khuỷu tay bẻ ngược quá 10 độ, cúi gập người đặt được cả hai bàn tay xuống sàn, chẩn đoán mắc hội chứng lỏng đa khớp dựa trên thang điểm tăng động khớp Beighton. Đây là tình trạng bẩm sinh khi người bệnh có dây chằng và mô liên kết quanh khớp yếu khiến biên độ cử động vượt mức bình thường dễ gây trật khớp tái diễn. Bệnh hay gặp tại khớp vai vì đây là khớp linh hoạt nhất trên cơ thể.
Phim chụp X-quang và cộng hưởng từ cho thấy rõ anh Quang bị trật khớp vai tái diễn, cọ xát nhiều lần gây rách bờ trước sụn viền. Khớp vai phải trật nhiều hơn đến nỗi mất xương ở ổ chảo, khuyết xương chỏm cánh tay. Bác sĩ Hiếu chỉ định mổ mở khớp vai phải cho anh Quang, khâu sụn viền, ghép xương vào vị trí khuyết và bắt vít xốp để cố định làm vững khớp.
Hậu phẫu, anh Quang được giảm đau đa mô thức, đeo nẹp bất động vai trong một tháng. Người bệnh tập phục hồi chức năng, lấy lại sức và tầm vận động vai bình thường sau 3-6 tháng, hết hẳn trật khớp.
Khớp vai trái trật khớp, lỏng ít hơn nên chưa có tổn thương xương. Bác sĩ Hiếu phẫu thuật nội soi cho người bệnh, khâu và cố định sụn viền cùng bao khớp trước bằng vít đóng vào ổ chảo. Anh xuất viện 24 giờ sau mổ, tiếp tục nẹp bất động một tháng trước khi tập phục hồi chức năng.
Bác sĩ Hiếu (bên phải) cùng êkíp phẫu thuật cho anh Quang. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Theo bác sĩ Hiếu, lỏng đa khớp có thể liên quan di truyền, do người bệnh có các gene bất thường tham gia vào quá trình tạo collagen gây ra khiếm khuyết. Gân và dây chằng cấu tạo từ collagen lỗi sẽ bị yếu, khiến các khớp lỏng, có biên độ vận động quá mức bình thường.
Bệnh thường biểu hiện từ thời niên thiếu, trẻ có thể uốn cong các khớp ngón tay, ngón cái, khuỷu tay, xoạc chân... vượt quá giới hạn thông thường mà không cảm thấy đau. Tuy nhiên, tình trạng cũng dễ gây trật khớp vai hoặc xương bánh chè, tái trật nhiều lần gây đau, ảnh hưởng vận động.
Bác sĩ Hiếu khuyến cáo người bệnh có các biểu hiện lỏng đa khớp nên tới bệnh viện chuyên khoa khám. Tùy tình trạng, bác sĩ chỉ định điều trị bảo tồn, tập vật lý trị liệu giúp tăng sức mạnh khớp, cải thiện thăng bằng, sử dụng nẹp, dụng cụ chuyên dụng để bảo vệ khớp khi vận động nặng, chơi thể thao. Phòng ngừa trật khớp tái diễn có thể giúp tránh tổn thương khớp, phải phẫu thuật, bảo vệ khớp khi trưởng thành, tránh nguy cơ thoái hóa khớp sớm ngay tuổi trung niên.
Thanh Long
*Tên người bệnh đã được thay đổi
