Mỹ thu hồi giấy phép miễn trừ tạm thời lệnh trừng phạt với dầu Iran, sau khi cáo buộc Tehran tấn công 3 tàu hàng ở Hormuz.
"Đối với Mỹ, những hành động của Iran tại eo biển Hormuz là hoàn toàn không thể chấp nhận được và sẽ phải đối mặt với hậu quả thích đáng", một quan chức Mỹ ngày 7/7 cho hay.
Theo đó, Bộ Tài chính Mỹ đã thu hồi giấy phép tạm miễn trừ lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ Iran. Cơ chế này được Washington công bố hồi tháng 6, cho phép Iran tạm thời sản xuất, bán và vận chuyển dầu thô cùng các sản phẩm liên quan đến ngày 21/8. Quyết định mới đồng nghĩa thời hạn này chỉ còn đến ngày 17/7.
Giá dầu đã tăng hơn 5% sau thông báo của Bộ Tài chính Mỹ.
Tàu chở dầu HUGE của Iran tại Singapore hồi tháng 11/2023. Ảnh: Shipspotting
Động thái trên diễn ra sau khi ba tàu, trong đó có một tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Qatar, bị tấn công chỉ trong vòng vài giờ khi di chuyển qua eo biển Hormuz, theo các tổ chức giám sát hàng hải và phía Doha. Đây là lần đầu tiên kể từ khi xung đột bùng phát, một tàu LNG của Qatar bị nhắm mục tiêu.
Qatar, quốc gia đóng vai trò trung gian hòa giải, cáo buộc Iran đứng sau sự việc "không thể chấp nhận được" này. Một quan chức Mỹ cũng nói rằng các dấu hiệu ban đầu cho thấy Tehran nhắm vào tàu hàng.
Iran hiện chưa lên tiếng về các sự việc.
Diễn biến mới làm dấy lên lo ngại về quyền tự do hàng hải sau khi Iran chấm dứt phong tỏa eo biển Hormuz theo lệnh ngừng bắn mong manh với Mỹ. Quan chức Mỹ cho biết bản ghi nhớ mà Washington và Tehran đã ký kết "hoàn toàn phụ thuộc vào việc thực hiện cam kết", đồng thời cảnh báo Iran chỉ có thể nhận được lợi ích nếu thể hiện "thiện chí bằng hành động".
"Các nhà đàm phán của chúng tôi vẫn tiếp tục làm việc để đạt được thỏa thuận cuối cùng", quan chức Mỹ lưu ý.
Luồng di chuyển qua eo biển Hormuz. Đồ họa: Guardian
Tương lai của eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển năng lượng huyết mạch của khu vực vùng Vịnh, vẫn là một trong những vấn đề gai góc trong các cuộc đàm phán giữa Tehran và Washington nhằm chấm dứt hoàn toàn cuộc xung đột bùng phát từ cuối tháng 2.
Tehran thời gian qua tuyên bố hành lang duy nhất mà tàu thuyền được phép sử dụng là tuyến đường chạy dọc theo bờ biển của nước này. Mọi hoạt động di chuyển qua Hormuz phải do lực lượng Iran điều phối và những lộ trình khác là "không thể chấp nhận và hết sức nguy hiểm".
Huyền Lê (Theo AFP, Reuters)
