Wen Wen, 37 tuổi, quốc tịch Trung Quốc, sợ mắc sốt xuất huyết sẽ ảnh hưởng tới con gái và gia đình nên ưu tiên tiêm vaccine phòng ngừa.
Chị Wen Wen chuyển đến TP HCM cùng gia đình khoảng nửa năm trước. Thời gian đầu, chị tìm hiểu khí hậu, môi trường sống và các bệnh truyền nhiễm phổ biến tại Việt Nam để chuẩn bị cho cuộc sống mới.
Do không thạo tiếng Việt và tiếng Anh, việc tiếp cận thông tin của chị gặp nhiều khó khăn. Qua bạn học ở lớp tiếng Việt, chị biết sốt xuất huyết lưu hành quanh năm tại Việt Nam và thường tăng vào mùa mưa. Lo con gái 8 tuổi có nguy cơ mắc bệnh, chị đưa con đi tiêm. Hai mẹ con hoàn thành mũi thứ hai vaccine sốt xuất huyết vào giữa tháng 6.
Chị cho biết quê nhà ở miền Bắc Trung Quốc, khí hậu có bốn mùa rõ rệt. Trước khi sang Việt Nam, chị và con đã được tiêm vaccine viêm não Nhật Bản theo khuyến cáo tại địa phương. Khi sống ở môi trường mới, chị muốn rà soát lại các nguy cơ sức khỏe, nhất là các bệnh do muỗi truyền.
"Tôi mới đến Việt Nam, chưa quen hệ thống y tế và sinh hoạt ở đây. Nếu mắc bệnh nặng, sức khỏe bị ảnh hưởng, lại còn tốn thêm chi phí điều trị, vì vậy muốn dự phòng sớm", Wen Wen nói.
Wen Wen cùng con gái tiêm ngừa sốt xuất huyết tại VNVC Nhà Bè, TP HCM. Ảnh: Hoàng Dương
Anna Larsen, 32 tuổi, ở Oslo, Na Uy, cũng tìm hiểu về các bệnh truyền nhiễm trước chuyến du lịch Việt Nam và một số nước Đông Nam Á. Tại Na Uy, sốt xuất huyết và viêm não Nhật Bản không phổ biến, nên trước đây cô ít nghe đến các bệnh này.
Khi đọc thông tin trên các diễn đàn du lịch và tài liệu y tế, Anna nhận thấy nhiều quốc gia châu Á có nguy cơ bệnh do muỗi truyền, nhất là trong mùa mưa, mùa hè hoặc khi đi đến vùng nông thôn. Ngay ngày đầu đến Hà Nội, cô đến VNVC Xa La gần khách sạn để được tư vấn và tiêm các vaccine phù hợp, gồm viêm não Nhật Bản và bắt đầu phác đồ vaccine sốt xuất huyết.
"Tôi hơi lo khi đi tiêm ở một nơi mới, nhưng bác sĩ giải thích kỹ. Sau tiêm, tôi được hướng dẫn theo dõi tại trung tâm và tại nơi lưu trú", Anna nói.
Bác sĩ Trần Huỳnh Tấn, Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết giao lưu, du lịch và di cư quốc tế tăng khiến nhiều người có nguy cơ tiếp xúc với tác nhân gây bệnh ở môi trường mới. Với người đến Việt Nam sống dài hạn hoặc du lịch trong khu vực, nhóm bệnh do muỗi truyền như sốt xuất huyết, viêm não Nhật Bản cần được lưu ý.
Theo bác sĩ Tấn, không phải mọi bệnh do muỗi truyền đều có vaccine. Vì vậy, người dân và du khách cần kết hợp tiêm chủng khi có chỉ định với các biện pháp tránh muỗi đốt. Trước chuyến đi, mỗi người nên tìm hiểu về điểm đến, thời gian lưu trú, lịch trình đô thị hay nông thôn, hoạt động ngoài trời và rà soát lại lịch sử tiêm chủng.
Sốt xuất huyết do virus Dengue gây ra, lây qua muỗi Aedes aegypti. Bệnh có thể gây sốt cao, đau đầu, đau mỏi cơ khớp, buồn nôn hoặc phát ban. Một số trường hợp diễn tiến nặng, gây xuất huyết, sốc, tổn thương cơ quan và cần nhập viện. Hiện Việt Nam ghi nhận số ca mắc tăng trong những tháng đầu năm, trong đó nhiều ca ở người lớn.
Du khách chọn các quốc gia châu Á, bao gồm Việt Nam, cho chuyến du lịch cùng bạn bè, người thân. Ảnh: Vecteezy
Viêm não Nhật Bản lây truyền qua muỗi Culex, liên quan đến ổ chứa virus ở chim hoang dã và các loài gia súc, chủ yếu là lợn. Nguy cơ tăng ở người sống lâu dài trong vùng lưu hành, thường xuyên đến khu vực nông thôn, chăn nuôi, ruộng lúa hoặc tham gia hoạt động ngoài trời nhiều vào thời điểm muỗi hoạt động.
Với vaccine sốt xuất huyết, Việt Nam hiện sử dụng vaccine cho trẻ từ 4 tuổi và người lớn, lịch tiêm hai mũi cách nhau ba tháng. Vaccine giúp giảm nguy cơ mắc bệnh có triệu chứng và nhập viện, nhưng không thay thế các biện pháp phòng muỗi đốt như diệt muỗi, loại bỏ nước đọng, mặc quần áo dài, ngủ màn và dùng sản phẩm xua muỗi khi cần.
Với viêm não Nhật Bản, vaccine có trong chương trình tiêm chủng mở rộng và tiêm chủng dịch vụ, loại thế hệ mới tiêm từ 9 tháng tuổi. Miễn dịch sau tiêm vaccine như Jevax sản xuất trong nước sẽ suy giảm theo thời gian, cần lưu ý tiêm nhắc mỗi 3 năm sau các mũi tiêm cơ bản. Với vaccine thế hệ mới Imojev sản xuất tại Thái Lan, trẻ không cần tiêm nhắc sau các mũi cơ bản, người lớn chỉ cần tiêm 1 mũi.
Bác sĩ Tấn khuyến cáo người nước ngoài đến Việt Nam, kiều bào về nước hoặc người Việt chuẩn bị đi du lịch nên rà soát lịch sử tiêm chủng sớm, tốt nhất trước chuyến đi vài tuần. Sau tiêm, cơ thể cần thời gian tối thiểu 1-2 tuần để tạo kháng thể miễn dịch. Nếu có sốt cao, đau đầu, đau mỏi nhiều, nôn ói, xuất huyết dưới da hoặc lừ đừ, cứng gáy trong thời gian lưu trú, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được khám và theo dõi kịp thời.
Huyền Trâm
