Cơ chế Nhà nước đặt hàng sản phẩm công nghệ chiến lược sẽ giúp doanh nghiệp có thị trường bước đầu để hoàn thiện sản phẩm và có nguồn lực tái đầu tư cho R&D, theo Realtime Robotics.
Hội nghị sơ kết một năm sáu tháng triển khai thực hiện Nghị quyết 57 về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia được tổ chức ngày 1/7 tại Hà Nội.
Trao đổi với VnExpress, ông Lương Việt Quốc, nhà sáng lập và Giám đốc Realtime Robotics - doanh nghiệp UAV có mặt tại Hội nghị, cho biết họ mong muốn có cơ chế Nhà nước đặt hàng mua sắm, sử dụng các sản phẩm công nghệ chiến lược do doanh nghiệp trong nước nghiên cứu, sản xuất. Nhà nước hỗ trợ đầu ra sẽ giúp doanh nghiệp tăng tốc, mở rộng quy mô, "biến những nhà vô địch quốc gia thành những nhà vô địch thế giới".
"Khó khăn lớn nhất hiện nay với chúng tôi là thiếu nguồn lực để tăng tốc. Với việc Nhà nước đặt hàng, Realtime Robotics sẽ có nguồn lực để mở rộng năng lực sản xuất, tái đầu tư nghiên cứu phát triển và chiếm lĩnh thị trường quốc tế nhanh hơn nữa", ông nói.
UAV Hera của Realtime Robotics trình diễn trong điều kiện gió to tại triển lãm thiết bị tự hành Xponential. Video: RtR
Cuối tháng 6, Hera của Realtime Robotics trở thành sản phẩm UAV châu Á duy nhất được Mỹ miễn trừ lệnh cấm nhập khẩu, cho phép sử dụng dân sự và quốc phòng. Phương tiện bay thường bị coi là sản phẩm nhạy cảm, ảnh hưởng đến an ninh quốc gia, tuy nhiên theo ông Quốc, Hera được miễn trừ nhờ sở hữu ưu thế về công nghệ so với các UAV khác như khả năng gấp gọn 14 lần so với khi bay, cơ động nhưng tải trọng lớn, hệ chống rung mang được hai camera.
"Sản phẩm đã được kiểm định bởi thị trường G7 gắt gao nhất và đáp ứng tốt cho các nhu cầu của Việt Nam. Mặt khác, thông qua đặt hàng mua sắm, Nhà nước đầu tư gián tiếp cho năng lực sản xuất và đội ngũ R&D trong nước để tiếp tục có các phát minh, công nghệ cạnh tranh thế giới", ông Quốc cho hay.
Từ bài học của Trung Quốc với các doanh nghiệp DJI hay BYD, ông đề xuất Nhà nước ưu tiên đặt hàng với sản phẩm, công nghệ đã chứng minh năng lực tại các thị trường khắt khe như OECD. Song song, Nhà nước có thể hỗ trợ ngay từ bước nghiên cứu phát triển, thương mại hóa lần đầu đối với sản phẩm công nghệ chiến lược tiệm cận năng lực cạnh tranh thế giới. Tuy nhiên, hỗ trợ cần đi kèm lộ trình tạo ra phát minh, nâng cấp trình độ tự chủ công nghệ, tránh tình trạng doanh nghiệp trở nên phụ thuộc hoặc lợi dụng chính sách.
"Đích đến vẫn là những sản phẩm tốt nhất, cạnh tranh toàn cầu", nhà sáng lập Realtime Robotics khẳng định.
Ông Lương Việt Quốc (thứ hai từ trái) cùng các kỹ sư phát triển Hera. Ảnh: Thy Nguyễn
Về giải pháp đẩy nhanh nghiên cứu phát triển công nghệ, Realtime Robotics cho rằng doanh nghiệp cần hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu nhằm tận dụng nguồn nhân lực nghiên cứu chuyên sâu. Đặc biệt trong các công nghệ có tính liên ngành như UAV, doanh nghiệp không thể duy trì đội ngũ R&D nội bộ bao phủ hết các lĩnh vực như cơ điện, laser, pin.
Theo ông, trong các nghiên cứu phát triển công nghệ, Nhà nước và doanh nghiệp có thể đồng tài trợ, giảm rủi ro tài chính và cùng đầu tư cho năng lực nghiên cứu trong nước. Tuy nhiên, điểm nghẽn với các nghiên cứu có kinh phí nhà nước là cơ chế quản lý theo định mức chi - xác định rõ kinh phí cho các hạng mục và có mức trần cho nhân sự. Từ kinh nghiệm hợp tác với Đại học Quốc gia TP HCM, ông cho rằng cơ chế phù hợp hơn là khoán theo kết quả - xác định nguồn lực, sản phẩm đầu ra, thời hạn hoàn thành, cho phép nhóm nghiên cứu tự chủ hơn về vận hành.
"Hợp tác ba nhà là nhu cầu thực, doanh nghiệp rất cần tri thức của đội ngũ chuyên gia. Tuy nhiên cơ chế đầu tư mua sắm cũ có thể làm chậm tốc độ dự án nghiên cứu, trong khi cạnh tranh công nghệ chiến lược đòi hỏi đi rất nhanh, chiếm lĩnh nhu cầu thị trường", ông Quốc nhấn mạnh.
Tại Hội nghị sơ kết, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu tập trung nguồn lực làm chủ và phát triển các công nghệ chiến lược thành sản phẩm cụ thể, nhất là trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, robot và tự động hóa, công nghệ sinh học và y sinh, vật liệu và năng lượng, chip bán dẫn, an ninh mạng, công nghệ lượng tử, thiết bị bay không người lái (UAV), công nghệ biển, đại dương và lòng đất.
Theo người đứng đầu Đảng, Nhà nước, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã được xác định là động lực chủ yếu để đổi mới mô hình phát triển, nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, hiệu lực quản trị và khả năng tự chủ quốc gia. Thể chế từng bước được hoàn thiện, nhiều điểm nghẽn được tháo gỡ.
Tuy nhiên, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đánh giá vẫn còn nhiều hạn chế về thể chế, hạ tầng, nhân lực, dữ liệu, an ninh mạng, an toàn thông tin và giải ngân vốn. Kết quả thực tế chưa tương xứng với nguồn lực và quyết tâm chính trị, chưa tạo ra nhiều sản phẩm chiến lược cụ thể. "Khâu yếu nhất hiện nay là tổ chức thực hiện", kết luận nêu.
Nam Nguyễn
- Giải bài toán 'doanh nghiệp chỉ tìm đến đại học mùa tuyển dụng'
- 'Năng lượng hạt nhân góp phần giúp Việt Nam đảm bảo an ninh năng lượng'
