Những tranh Việt lập kỷ lục đấu giá

Hôm 11/6, bức bình phong sơn mài Deer in the forest (Đàn hươu trong rừng) của họa sĩ Phạm Hậu được Sotheby's Paris gõ búa hơn 1,7 triệu euro (hơn 1,9 triệu USD), là tranh đắt nhất của ông tính đến hiện tại.

Theo giám tuyển Ace Lê - kết quả giúp Đàn hươu trong rừng trở thành tranh của danh họa Đông Dương có giá cao thứ bảy trong lịch sử các sàn giao dịch, đồng thời là tác phẩm triệu USD đầu tiên của năm.

Họa sĩ vẽ năm con hươu trong khung cảnh hoang sơ, một vài con đang nghỉ ngơi, số còn lại thong thả gặm cỏ. Theo nhận định của nhà đấu giá, tác phẩm là một minh chứng nổi bật cho sự kết hợp giữa các nguyên tắc nghệ thuật hiện đại phương Tây và thẩm mỹ cổ truyền phương Đông.

Trước đó, Portrait of Mademoiselle Phuong (Chân dung cô Phương) lập kỷ lục tranh Việt với 3,1 triệu USD. Bức họa được Sotheby's Hong Kong đấu giá hồi tháng 4/2021, đến nay vẫn là tác phẩm đắt nhất của nền mỹ thuật Việt Nam.

Sotheby's đánh giá bức tranh hoành tráng nhưng gần gũi, gói gọn tình cảm của Mai Trung Thứ dành cho Phương - một phụ nữ Hà Nội, được cho là người tình của ông. Tác phẩm từng xuất hiện trong phim Mùi đu đủ xanh (1993), gắn liền sự trưởng thành của nhân vật Mùi.

Figures in a garden (Dáng hình trong vườn) của Lê Phổ được Sotheby's Hong Kong gõ búa 2,28 triệu USD hồi tháng 4/2022, là bức họa cao thứ hai trong lịch sử tranh Việt ở thời điểm đó.

Tác phẩm gồm ba bức sơn dầu trên vải ghép lại, khắc họa sáu nhân vật có kích thước lớn như người thật, đang hòa mình vào những tán cây, hoa trong khu vườn. Thông tin từ Sotheby's cho biết bức vẽ ra đời trong thời kỳ Findlay (giai đoạn hoàng kim) của Lê Phổ, khi ông thường sử dụng nhiều tông màu sáng, sống động cùng chất liệu sơn dầu trên vải khổ lớn trong các sáng tác.

Tác phẩm La famille dans le jardin (Gia đình trong vườn) của Lê Phổ được bán với giá 2,37 triệu USD ở phiên của Sotheby's Hong Kong, tháng 4/2023, phá vỡ kỷ lục của tranh Dáng hình trong vườn.

Tác phẩm tả cảnh một phụ nữ diện áo dài trắng, ngồi khâu vá trên chiếc chõng giữa vườn, bên cạnh là em bé đọc sách. Phía xa có ba người mặc trang phục truyền thống, đang làm các công việc khác nhau. Nhà đấu giá nhận định bức vẽ như một tác phẩm nhiếp ảnh, thể hiện kỹ thuật và trí tưởng tượng sống động của Lê Phổ.

Tranh Le bain (Tắm giặt) thu về hơn hai triệu euro (khoảng 2,32 triệu USD) ở buổi đấu giá của Aguttes vào tháng 5/2025, là bức họa triệu USD của Lê Phổ trong năm ngoái.

Đây là tác phẩm lụa tiêu biểu ở giai đoạn đầu sự nghiệp của họa sĩ, tái hiện khung cảnh đời thường nhưng đầy chất thơ: Người mẹ đang tắm cho con nhỏ, phía xe là một phụ nữ đang giặt đồ.

Bức Femme au chapeau conique le long de la rivière (Thiếu nữ đội nón lá bên sông) được Sotheby's Hong Kong bán với mức 1,57 triệu USD vào tháng 12/2021. Đây là mức cao thứ hai trong lịch sử tranh Việt trên sàn đấu giá, trước khi có tác phẩm Dáng hình trong vườn của Lê Phổ.

Trong bức họa, người phụ nữ mặc áo dài xanh, có gương mặt trái xoan, đôi mắt to, lọn tóc xoăn rơi vào má. Danh tính nhân vật chưa được làm rõ nhưng là hình mẫu yêu thích của Mai Trung Thứ khi ông ở Huế.

Giai đoạn 2020-2021, số lượng tranh Việt triệu USD đạt đỉnh cao, trong đó có nhiều sáng tác của danh họa Lê Phổ. Từ năm 2023, nền kinh tế toàn cầu đối mặt nhiều thách thức, tác động tới giá tranh Việt trên sàn quốc tế. Năm 2024, thị trường chỉ ghi nhận một tác phẩm của họa sĩ Nguyễn Phan Chánh đạt triệu USD.