Bà Phạm Thị Thanh Trà, Bí thư Trung ương Đảng, Phó thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban chỉ đạo 515 quốc gia, phát biểu tại hội thảo về xác minh, kết luận thông tin mộ tập thể liệt sĩ được an táng tại nghĩa địa Chí Hòa - Chợ Quán (nay là khu vực công viên Lê Thị Riêng)
Chủ trì Hội thảo xác minh kết luận thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ tại khu vực nghĩa địa Chí Hòa - Chợ Quán là bà Phạm Thị Thanh Trà, Bí thư Trung ương Đảng, Phó thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban chỉ đạo 515 quốc gia.
Ban điều hành phối hợp có Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Phó trưởng Ban chỉ đạo 515 quốc gia; ông Nguyễn Văn Được, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND TP.HCM.
Dự hội thảo còn có sự tham dự của ông Trần Lưu Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP.HCM, cùng nhiều cơ quan bộ, ngành, nhà khoa học, nhân chứng lịch sử.
Mong được đón các anh hùng trở về vùng đất mẹ
Ông Nguyễn Văn Được, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND TP.HCM, điều hành hội thảo
Phát biểu khai mạc, Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhắc lại những trang sử hào hùng và bi tráng của dân tộc tại cuộc Tổng tiến công và nổi dậy xuân Mậu Thân năm 1968 mãi là một bản anh hùng ca bất tử.
Bà Trà nhấn mạnh ngay tại khu vực Sài Gòn - Gia Định, các lực lượng cách mạng đã vô cùng quả cảm, quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh, tiến công vào các mục tiêu trọng yếu tại nội đô Sài Gòn.
Trong các trận chiến ác liệt, nhiều cán bộ chiến sĩ đã kiên trung bám trụ và anh dũng hy sinh. Sau các trận giao tranh khốc liệt ấy, chính quyền ngụy đã thu dọn chiến trường, thu gom hài cốt các chiến sĩ của chúng ta và tiến hành chôn cất tập thể.
Sau ngày đất nước thống nhất, từ năm 1978 đến năm 1983, nghĩa trang đô thành Chí Hòa - Chợ Quán được giải tỏa, quy hoạch, cải tạo để xây dựng công viên Lê Thị Riêng.
"Thời gian gần đây, nhiều tài liệu quân sự và hình ảnh của phía Hoa Kỳ liên quan đến trận đánh năm 1968 đã được giải mật, cung cấp cho Việt Nam.
Kết hợp dữ liệu lịch sử, sơ đồ quân sự, hình ảnh tư liệu, hồi ức chiến tranh và lời kể của các nhân chứng lịch sử, đặc biệt là sự hỗ trợ tận tâm, cung cấp thông tin trực tiếp từ các nhân chứng như ông Robert Ambrose Connor và sự phối hợp của nhóm tình nguyện nghiên cứu không ảnh hỗn hợp Việt Nam - Hoa Kỳ, Bộ Tư lệnh TP.HCM đã tận tụy, tâm huyết phối hợp với các cơ quan chức năng của Bộ Quốc phòng, nhân chứng từ nhiều bên liên quan để củng cố hồ sơ, giúp chúng ta nắm trong tay những cơ sở thực tiễn vô cùng quý giá", Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nói.
"Chúng ta đang thực hiện những ngày tháng cao điểm của chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin. Chiến dịch đang thôi thúc chúng ta từng ngày, từng giờ, từng phút. Mỗi thông tin được kiểm chứng, mỗi tư liệu được đối chiếu, mỗi ký ức được nhắc lại hôm nay đều mang ý nghĩa rất đặc biệt để mong được đón các anh hùng trở về vùng đất mẹ và đồng đội" - Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nói.
Thống nhất 3 nội dung trọng tâm trước khi khai quật phần mộ liệt sĩ
Ông Robert Ambrose Connor, trước đây là trung sĩ cảnh sát bảo vệ sân bay Biên Hòa, người hỗ trợ rất nhiều cho công tác tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại Việt Nam
Thông qua hội thảo, Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đề nghị phải đi thẳng vào vấn đề, thảo luận để thống nhất 3 nội dung trọng tâm trước khi có thể tiến tới việc khai quật thực địa:
Đầu tiên là rà soát, đánh giá toàn diện, cẩn trọng, chặt chẽ về lịch sử, khoa học, pháp lý, thực tiễn, bảo đảm tính chính xác, tính liên kết và độ tin cậy của toàn bộ các nguồn thông tin, tài liệu và hồ sơ đã được giải mật.
Với toàn bộ dữ liệu thông tin, chứng cứ lịch sử đã có, đủ độ tin cậy, đủ cơ sở thực tiễn để khẳng định địa điểm được xác định trong khu vực công viên Lê Thị Riêng là nơi chôn cất tập thể các anh hùng liệt sĩ hay chưa?
Thứ hai làm rõ quy mô, phạm vi, đặc điểm và khả năng tồn tại khu mộ tập thể qua gần 60 năm. Theo đó, khi đã đủ cơ sở khẳng định, cần thống nhất phương án thăm dò và khai quật.
Phát huy tối đa hiệu quả của công nghệ radar xuyên đất quét ngầm kết hợp với hệ thống định vị không ảnh và bản đồ lịch sử, các nguồn thông tin dữ liệu và của nhân chứng lịch sử nhằm bảo đảm công tác tìm kiếm đạt độ chính xác cao nhất.
Thứ ba, từ cơ sở thảo luận trên, cần đề xuất phương án cụ thể để thống nhất cơ chế phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa các lực lượng nhằm xác định vị trí tìm kiếm, khai quật, quy tập hài cốt liệt sĩ trên thực địa. Đảm bảo khoa học, thận trọng, an toàn tuyệt đối, tỉ mỉ, kỹ lưỡng, đúng quy trình quy định, đáp ứng được mục tiêu thiêng liêng cao cả lớn nhất mà chúng ta đặt ra.
Đại tá Bùi Yên Tĩnh, Phó cục trưởng Cục Tác chiến thuộc Bộ Tổng tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam, phát biểu
Nghiên cứu rất nhiều tài liệu
Đại tá Bùi Yên Tĩnh, Phó cục trưởng Cục Tác chiến thuộc Bộ Tổng tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam, cho biết nhóm nghiên cứu đã sử dụng rất nhiều các loại tài liệu khác nhau như ảnh hiện trường, không ảnh, bản đồ.
"Nhóm nghiên cứu đã sử dụng phương pháp thu thập nghiên cứu, phân tích các thông tin về việc thu gom thi hài liệt sĩ tại trận Mậu Thân khu vực Sài Gòn - Chợ Lớn. Các thông tin liên quan đến quá trình giải tỏa nghĩa trang Chí Hòa - Chợ Quán để xây dựng công viên Lê Thị Riêng.
Đồng thời, các thông tin về lịch sử tìm kiếm, quy tập mộ liệt sĩ được chôn trong nghĩa trang Chí Hòa. Các thông tin từ cộng đồng, nhân chứng, các thông tin từ khảo sát hiện trường để đi đến nhận định về số lượng rãnh mộ là 3 và số lượng liệt sĩ là khoảng 900 người", Đại tá Tĩnh nói.
