Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao dâng hoa tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Công viên ASEAN ở Manila ngày 31-5 - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH
Nửa thế kỷ từ ngày thiết lập quan hệ ngoại giao, Việt Nam và Philippines đang đứng trước cơ hội bứt phá mới - từ Đối tác chiến lược tiến lên tầm quan hệ cao hơn, với kỳ vọng kim ngạch thương mại vượt 10 tỉ USD và vai trò ngày càng lớn trong kiến trúc khu vực.
Cùng có điệu múa tre truyền thống - múa sạp của Việt Nam và Tinikling của Philippines, hai dân tộc dường như đã hiểu ý nhau từ lâu. Nhưng phải đến chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Philippines - lần đầu tiên một người đứng đầu Đảng Cộng sản Việt Nam đến Manila - từ ngày 31-5 đến 1-6, mối quan hệ song phương mới thực sự bước vào giai đoạn tăng tốc.
Kỳ vọng đột phá kinh tế và thương mại
Chuyến thăm diễn ra đúng dịp kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (1976 - 2026), không chỉ là dấu mốc ngoại giao mà còn như tiếng còi cho chặng nước rút mới.
Ngay khi đến Manila ngày 31-5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân đã gặp gỡ cộng đồng kiều bào, tiếp các doanh nghiệp và tổ chức hàng đầu Philippines và khu vực.
Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường cho biết chuyến thăm thể hiện sự coi trọng cao của Việt Nam đối với quan hệ hữu nghị và hợp tác với Philippines, cũng như với ASEAN và khu vực Đông Nam Á. Trọng tâm là củng cố tin cậy chính trị - nền tảng để hai nước mở rộng hợp tác trên mọi lĩnh vực.
Ông Cường nhấn mạnh hợp tác kinh tế vẫn còn nhiều dư địa, đặc biệt trong thương mại, đầu tư, logistics, nông nghiệp công nghệ cao, năng lượng tái tạo, chuyển đổi số và kinh tế biển.
Kim ngạch thương mại năm 2025 ngày càng tăng với sự hiện diện ngày càng mạnh của doanh nghiệp hai bên: VinFast, FPT Software, Thaco Auto từ Việt Nam và Jollibee, San Miguel, ACEN từ Philippines.
Bộ trưởng Ngoại giao Philippines Theresa Lazaro đánh giá quan hệ hai nước đã được vun đắp bền vững suốt năm thập kỷ, trong đó việc nâng cấp lên Đối tác chiến lược năm 2015 là bước ngoặt then chốt.
Bà kỳ vọng chuyến thăm sẽ thúc đẩy ba trụ cột: mở rộng thương mại vượt mốc 10 tỉ USD, củng cố hợp tác hàng hải dựa trên UNCLOS 1982, và tăng cường giao lưu nhân dân trong giáo dục, văn hóa, du lịch.
Tầm vóc vượt song phương
Chuyến thăm còn mang ý nghĩa khu vực rõ nét khi Philippines đang giữ cương vị Chủ tịch ASEAN 2026 với chủ đề "Cùng chèo lái tương lai chung", còn Việt Nam sẽ là chủ nhà APEC 2027.
Sự kết hợp đó tạo nên chiều sâu chiến lược hiếm có: vừa thắt chặt tin cậy song phương, vừa góp thêm mắt xích quan trọng cho nỗ lực giữ vững đoàn kết và vai trò trung tâm của ASEAN trong một không gian địa chính trị nhiều biến động.
Tiến sĩ Renato De Castro (Đại học De La Salle, Manila) nhận định trên tờ Philstar rằng "Việt Nam và Philippines đã trở thành đối tác tự nhiên trong ASEAN".
Ông cho rằng việc nâng cấp quan hệ từ Đối tác chiến lược lên tầm cao hơn "sẽ đánh dấu một cột mốc ngoại giao quan trọng, phản ánh sự trưởng thành, tin tưởng và tầm quan trọng ngày càng tăng của hai đối tác Đông Nam Á".
Ông cũng nhấn mạnh hợp tác song phương "không nhắm vào bất kỳ bên thứ ba nào", mà đang nổi lên như một mô hình hợp tác xây dựng giữa hai quốc gia cùng chia sẻ lợi ích trong duy trì hòa bình, ổn định, tự do hàng hải và hàng không.
Với tổng dân số hơn 220 triệu người và vị trí chiến lược quan trọng tại Đông Nam Á, Việt Nam và Philippines đang nắm trong tay tiềm năng to lớn để bổ trợ lẫn nhau.
Quan hệ song phương giờ đây không còn là sự hòa quyện giữa múa sạp và điệu Tinikling nữa, mà là hình ảnh một chiếc thuyền trong môn đua thuyền rồng phổ biến ở cả hai nước - nơi những tay chèo đã hiểu ý nhau, sẵn sàng bứt phá cùng tiến về phía trước.
