Sau khi đồng nghiệp phát hiện mắc viêm gan B khi khám sức khỏe định kỳ, Phạm Phương, 26 tuổi, mới xét nghiệm và biết kháng thể bảo vệ của mình đang thấp, phải tiêm ngừa.
Phạm Phương làm kỹ sư cơ khí tại TP HCM. Anh cho biết đã tiêm vaccine viêm gan B khi còn nhỏ nên nghĩ mình đã được bảo vệ lâu dài. Vì vậy, anh chưa từng xét nghiệm kiểm tra tình trạng miễn dịch, không biết phải tiêm phòng khi lớn lên.
Kể từ khi biết tình trạng của đồng nghiệp, anh mới tìm hiểu thêm và biết bệnh có thể lây qua máu, quan hệ tình dục không an toàn và từ mẹ sang con. Anh đi xét nghiệm, được bác sĩ tư vấn tiêm bổ sung sau khi kết quả cho thấy lượng kháng thể thấp.
Phạm Phương tiêm vaccine phòng viêm gan B tại Trung tâm tiêm chủng VNVC Quận 9 sau khi đồng nghiệp trong công ty mắc bệnh. Ảnh: Diệu Thuần
Khánh Ngọc, 24 tuổi, sinh viên năm cuối khoa Răng Hàm Mặt tại TP HCM, cũng từng nghĩ đã tiêm đủ từ nhỏ. Khi đi thực tập tại bệnh viện, cô thường tiếp xúc với kim tiêm, vết thương, máu và dịch tiết của người bệnh nên chủ động xét nghiệm. Kết quả cho thấy kháng thể viêm gan B dưới ngưỡng bảo vệ.
Tại VNVC Hoàng Văn Thụ, cô cho biết trước đó không biết cần kiểm tra lại miễn dịch với bệnh dù đã tiêm vaccine từ bé và khi thuộc nhóm có nguy cơ phơi nhiễm cao. Ngọc được tư vấn tiêm vaccine phối hợp viêm gan A và B.
Bùi Thùy Vân, sinh viên năm ba ngành Vật lý trị liệu tại TP HCM, cũng đi xét nghiệm sau khi bắt đầu thực tập tại trung tâm phục hồi chức năng. Gia đình có người mắc viêm gan B nên Vân hiểu bệnh có thể diễn tiến âm thầm. Tuy nhiên, cô chỉ biết mình cần tiêm bổ sung khi kết quả xét nghiệm cho thấy kháng thể đã giảm.
Theo bác sĩ Huỳnh Anh Đào, Bác sĩ Trưởng Trung tâm tiêm chủng VNVC Quận 9, viêm gan B do virus HBV gây ra. Virus tấn công tế bào gan và có thể tồn tại lâu dài trong cơ thể. Nếu không được kiểm soát, bệnh có thể dẫn đến viêm gan mạn, xơ gan và ung thư gan.
Bệnh thường diễn tiến âm thầm. Nhiều người không có triệu chứng rõ trong giai đoạn đầu và chỉ phát hiện khi khám sức khỏe, xét nghiệm máu hoặc điều trị bệnh khác.
Việt Nam thuộc khu vực lưu hành viêm gan B cao. Bác sĩ Đào cho biết nhiều người trưởng thành không rõ lịch sử tiêm chủng, không biết tình trạng kháng thể hoặc chỉ kiểm tra khi đi khám sức khỏe, làm hồ sơ xuất khẩu lao động, chuẩn bị thực tập y khoa, có người thân hoặc bạn đời mắc bệnh.
Xét nghiệm máu sẽ giúp mỗi người biết định lượng kháng thể viêm gan B giảm hay không để tiêm vaccine phòng bệnh. Ảnh: Vecteezy
Kháng thể sau tiêm có thể giảm theo thời gian, độ tuổi, tình trạng sức khỏe. Người có nguy cơ phơi nhiễm cao, người không rõ lịch sử tiêm hoặc có kết quả xét nghiệm kháng thể thấp nên được bác sĩ tư vấn lịch tiêm phù hợp.
Trẻ sơ sinh cần tiêm vaccine viêm gan B trong 24 giờ đầu sau sinh, sau đó tiếp tục các mũi có thành phần viêm gan B theo chương trình tiêm chủng. Khi trưởng thành, mỗi người nên kiểm tra lại lịch sử tiêm và xét nghiệm khi cần, nhất là trước khi làm việc trong môi trường y tế hoặc khi có nguy cơ tiếp xúc với máu, dịch cơ thể.
Hiện Việt Nam sử dụng vaccine viêm gan B đơn giá và vaccine phối hợp phòng thêm viêm gan A. Vaccine tiêm cho cả trẻ em và người lớn. Lịch tiêm thường gồm ba mũi trong 6 tháng; một số trường hợp cần bảo vệ sớm có thể được tư vấn phác đồ nhanh theo chỉ định của bác sĩ.
Ngoài tiêm vaccine, người dân cần phòng bệnh bằng quan hệ tình dục an toàn, không dùng chung các vật dụng dễ gây trầy xước hoặc dính máu như dao cạo, kềm cắt móng, bàn chải đánh răng. Người có nguy cơ phơi nhiễm hoặc trong gia đình có người mắc viêm gan B nên đi khám, xét nghiệm và tư vấn phòng bệnh sớm.
Phúc An
