Hà NộiAnh Hùng, 35 tuổi, tim đập nhanh, tức ngực, khó thở, hoảng loạn, bác sĩ chẩn đoán rối loạn lo âu kèm ám ảnh với đồ ăn, thức uống.
Anh Hùng làm nghề pha chế đồ uống, gần đây xuất hiện các triệu chứng bất thường mỗi khi nhìn thấy thức ăn, đồ uống. Ban đầu, anh tránh cà phê và rượu, sau đó là chocolate, trà sữa, bánh kẹo. Dần dần nhiều gia vị, món ăn uống khác cũng khiến anh hồi hộp, lồng ngực căng tức, tay chân vã mồ hôi, hơi thở gấp...
ThS.BS Phạm Văn Dương, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy, chẩn đoán anh Hùng mắc chứng rối loạn lo âu kèm ám ảnh với đồ ăn, uống. Não bộ có thể hình thành mối liên hệ sai lệch giữa một số thực phẩm với cảm giác nguy hiểm. Thực tế, người bệnh không sợ vị ngọt hay vị đắng của đồ ăn mà lo ngại các triệu chứng như tim đập nhanh, khó thở, sau khi ăn. Tâm lý né tránh khiến não bộ "hiểu nhầm" thực phẩm đó nguy hiểm, lâu dần lan rộng ra nhiều món ăn.
Bác sĩ chỉ định anh Hùng điều trị bằng liệu pháp tâm lý. Giai đoạn đầu, anh được giải thích về cơ chế cơn tăng thông khí, hiểu nguồn gốc các triệu chứng hồi hộp, khó thở. Anh được hướng dẫn kỹ thuật điều hòa hơi thở, thư giãn để kiểm soát lo âu.
Khi các cơn lo âu đã giảm, bác sĩ chuyển sang liệu pháp phơi nhiễm và ngăn chặn đáp ứng (Exposure and Response - ERP). Theo đó, anh tập ăn lại những món từng khiến mình sợ, bắt đầu từ lượng rất nhỏ rồi tăng dần để giảm phản ứng lo âu và tránh né.
Bác sĩ Dương hướng dẫn anh Hùng cách tiếp xúc dần với thực phẩm theo thang phơi nhiễm. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Anh bắt đầu với một lượng nhỏ bánh kẹo chứa chocolate, song chỉ cầm thanh kẹo trên tay thì tim đã đập nhanh, lồng ngực căng tức, tay chân đổ mồ hôi, hơi thở gấp. Thay vì né tránh, bác sĩ hướng dẫn anh tiếp tục tiếp xúc với thực phẩm, kết hợp điều hòa hơi thở đến khi các triệu chứng giảm dần. Sau đó, lượng chocolate được tăng dần trước khi chuyển sang trà sữa, cà phê và các món có gia vị.
Sau 4 tuần điều trị, anh Hùng ăn được một số loại bánh kẹo từng gây hoảng sợ, tiếp tục điều trị với các nhóm thực phẩm khác để từng bước quay lại công việc.
Theo bác sĩ Dương, rối loạn lo âu có thể khiến người bệnh thu hẹp dần cuộc sống nếu không được điều trị. Do đó, khi thường xuyên xuất hiện các cơn hồi hộp, khó thở, cảm giác sắp mất kiểm soát, người bệnh nên khám chuyên khoa tâm thần hoặc tâm lý để được đánh giá. Can thiệp sớm giúp ngăn vòng xoắn lo âu - né tránh và cải thiện chất lượng cuộc sống.
Thanh Ba
Độc giả đặt câu hỏi về bệnh thần kinh tại đây để bác sĩ giải đáp
