Gần đây tôi thường bị run tay khi cầm nắm, có phải dấu hiệu bệnh Parkinson không? (Thanh Nhàn, 62 tuổi)
Trả lời:
Parkinson là một bệnh lý thần kinh có nguyên nhân từ những rối loạn gây thoái hóa hệ thần kinh trung ương, cuối cùng làm chết các tế bào não sản sinh chất dẫn truyền thần kinh dopamine, dẫn đến thiếu hụt.
Dopamine có vai trò hỗ trợ não bộ kiểm soát và điều phối vận động của cơ thể. Khi thiếu hormone này, các tín hiệu thần kinh điều khiển vận động ở người bệnh Parkinson rối loạn, dẫn đến các triệu chứng đặc trưng như cứng cơ bắp, cử động chậm chạp, mất thăng bằng, run tay...
Run tay do Parkinson thường xảy ra khi người bệnh nghỉ ngơi, đặt tay lên đùi, buông thõng khi đi bộ. Khi người bệnh thực hiện hành động có chủ ý như cầm nắm đồ vật, hiện tượng run giảm. Run thường xảy ra ở một bên cơ thể trong nhiều năm trước khi lan sang bên còn lại.
Một số nguyên nhân khác có thể dẫn đến run tay gồm:
Run tay vô căn là tình trạng phổ biến nhất thường xảy ra khi cầm nắm, gắp thức ăn, viết, uống nước hoặc thực hiện động tác khác. Người bệnh thường run cả hai tay đối xứng, có thể bị run đầu và cổ, giật mí mắt, run lưỡi ảnh hưởng đến phát âm.
Cường giáp xảy ra khi tuyến giáp hoạt động quá mức, sản xuất nhiều hormone hơn nhu cầu của cơ thể. Người bệnh thường bị run nhẹ ở cả hai tay khi duỗi tay hoặc cầm nắm đồ vật, kèm theo các biểu hiện như tim đập nhanh, hồi hộp, đổ mồ hôi, mất ngủ và nóng bức trong người.
Tác dụng phụ của một số loại thuốc điều trị hen phế quản, rối loạn tâm thần, chống nôn, chống trầm cảm có thể ảnh hưởng đến hệ thống dẫn truyền thần kinh, gây rối loạn tín hiệu thần kinh dẫn đến run.
Căng thẳng tâm lý, lo âu cũng có thể gây run tay do hệ thần kinh giao cảm bị kích thích, giải phóng nhiều hormone như adrenaline và noradrenaline, làm tim đập nhanh hơn, tăng trương lực cơ, khiến các cơ nhỏ ở bàn tay run liên tục. Tình trạng này giảm khi thư giãn, nghỉ ngơi.
Tổn thương tiểu não có thể khiến tay run nhưng triệu chứng rõ khi cầm cốc nước, đưa ngón tay chạm mũi hoặc viết chữ. Ngoài run tay, người bệnh có thể đi loạng choạng, mất thăng bằng, phối hợp động tác kém hoặc nói khó.
Bác sĩ đo điện thần kinh cơ cho người bệnh run tay. Ảnh minh họa: Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy
Khi bị run tay, bác nên tới bệnh viện chuyên khoa sâu để khám. Bác sĩ kiểm tra lâm sàng, tùy trường hợp, chỉ định thêm một số xét nghiệm cần thiết nhằm xác định nguyên nhân, từ đó chỉ định các phác đồ điều trị run tay khác nhau.
Nếu mắc bệnh Parkinson, người bệnh cần được tăng cường dopamine sớm để kiểm soát triệu chứng, làm chậm tiến triển bệnh, duy trì chất lượng cuộc sống. Nếu nguyên nhân là run vô căn, cường giáp, tác dụng phụ của thuốc, căng thẳng tâm lý hay tổn thương tiểu não, việc điều trị bệnh nền hoặc loại bỏ yếu tố khởi phát thường giúp cải thiện đáng kể tình trạng run tay.
ThS.BS Lê Thế Phi
Khoa Thần kinh - Đột quỵ
Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy
