Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ bỏ quy định cứng diện tích, số hóa việc cấp mã số vùng trồng và chuyển mạnh sang hậu kiểm để gỡ khó cho xuất khẩu nông sản.
Thông tin được ông Nguyễn Hoàng Hiệp, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết khi làm việc tại Đăk Lăk, chiều 7/7. Theo ông, Nghị định 38 quy định về mã vùng trồng mới có hiệu lực từ đầu năm nay, nhưng thực tế triển khai đã bộc lộ điểm chưa phù hợp. Thủ tướng chỉ đạo Bộ sớm nghiên cứu sửa đổi nghị định này.
Theo quy định hiện hành, mã số vùng trồng là điều kiện bắt buộc với nhiều loại nông sản xuất khẩu sang các thị trường như Trung Quốc, Mỹ, Australia, New Zealand, Hàn Quốc và Liên minh châu Âu.
Vùng trồng muốn được cấp mã phải đáp ứng các yêu cầu về quản lý sinh vật gây hại, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, ghi chép nhật ký sản xuất và các quy định của từng thị trường nhập khẩu. Sau khi được cấp mã, vùng trồng tiếp tục chịu giám sát và có thể bị tạm dừng hoặc thu hồi nếu không duy trì các điều kiện theo quy định.
Thu hoạch sầu riêng tại Đồng Tháp. Ảnh: Hoàng Nam
Tuy nhiên, theo lãnh đạo Bộ, thực tế sản xuất nông nghiệp của Việt Nam vẫn chủ yếu dựa trên các hộ quy mô nhỏ, đất đai phân tán, nhiều vùng canh tác theo hình thức xen canh. Trong khi đó, tiêu chuẩn từ các thị trường liên tục thay đổi khiến thủ tục cấp mã vùng trồng tiêu tốn nhiều thời gian và chi phí của người dân, doanh nghiệp.
Ở lần sửa đổi này, Bộ nghiên cứu bỏ quy định cứng về diện tích của một mã số vùng trồng. Hiện nay, diện tích tối thiểu của một mã số vùng trồng là 10 ha, theo Nghị định 38. Quy định riêng cho vùng chuyên canh và xen canh cũng sẽ được làm rõ để sát thực tế sản xuất. Quy trình cấp mã số vùng trồng dự kiến được thực hiện trực tuyến.
"Lần sửa đổi này hướng tới đơn giản hóa tối đa thủ tục, giảm chi phí cho người dân và doanh nghiệp, nhưng vẫn đáp ứng yêu cầu của thị trường nhập khẩu", Thứ trưởng Hiệp cho biết.
Cùng với đó, Bộ sẽ chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Doanh nghiệp sẽ tự khai báo, cơ quan chức năng giám sát, xử lý nghiêm vi phạm và tập trung hỗ trợ liên kết sản xuất thay vì kiểm soát như trước.
Theo Thứ trưởng Hiệp, việc sửa quy định và số hóa quy trình cấp mã diễn ra trong bối cảnh nhiều địa phương đang bước vào vụ thu hoạch trái cây xuất khẩu, nhất là sầu riêng. Tại Đăk Lăk, với 41.000 ha sầu riêng, trong đó 30.000 ha đang cho thu hoạch với sản lượng ước khoảng 500.000 tấn. Địa phương vào chính vụ sau 15 ngày nữa, kéo dài đến tháng 9.
Để hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm, Bộ sẽ làm việc với phía Trung Quốc trong tuần tới nhằm đẩy nhanh cấp mã vùng trồng và cơ sở đóng gói cho các hồ sơ từ Đăk Lăk. Theo tính toán của Bộ, nếu được chấp thuận, hơn 50% diện tích sầu riêng của địa phương sẽ đủ điều kiện xuất khẩu. Bộ cũng khuyến khích địa phương đẩy mạnh xuất khẩu sầu riêng đông lạnh, mở rộng thị trường ngoài Trung Quốc và tăng tiêu thụ để giảm áp lực mùa vụ.
Về lâu dài, việc sửa đổi này nhằm tháo gỡ thủ tục, hướng tới nền nông nghiệp trách nhiệm, mọi sản phẩm đều truy xuất được nguồn gốc, xác định rõ trách nhiệm chủ thể. Đây là nền tảng để nâng cao uy tín nông sản Việt trên thị trường quốc tế.
Gia Chính
