Hươu sao tại Vườn quốc gia Cúc Phương - Ảnh: VQG Cúc Phương
Ngày 26-6, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết tới đây, Vườn quốc gia Cúc Phương sẽ triển khai chương trình tái hoang dã động vật quy mô lớn tại phân khu lõi của vườn.
Trong giai đoạn đầu của chương trình, Vườn quốc gia Cúc Phương lựa chọn hươu sao (Cervus nippon) và nai (Rusa unicolor) là những loài ưu tiên để triển khai tái hoang dã.
Đây là hai loài động vật bản địa (trong đó nai thuộc nhóm IIB) có vai trò quan trọng trong việc duy trì cấu trúc và động lực vận hành của hệ sinh thái rừng.
Theo kế hoạch, khoảng 60 con hươu và nai sẽ được tái hoang dã theo lộ trình từng bước. Đợt đầu tiên dự kiến được thực hiện vào ngày 29-6, với 19 cá thể, gồm 9 hươu sao và 10 nai.
Toàn bộ các con thú được lựa chọn đều trải qua quá trình đánh giá nghiêm ngặt về sức khỏe, nguồn gene, hành vi và khả năng thích nghi với môi trường tự nhiên.
Hồ sơ sinh học của từng con được xây dựng đầy đủ nhằm bảo đảm quản lý nguồn gene hiệu quả, duy trì tính đa dạng di truyền và nâng cao khả năng tồn tại lâu dài của quần thể sau tái thả.
Dự kiến có khoảng 60 con hươu và nai sẽ được tái hoang dã về vùng lõi Vườn quốc gia Cúc Phương - Ảnh: VQG Cúc Phương
Để nâng cao khả năng thích nghi và tỉ lệ sống sót sau tái thả, Trung tâm Cứu hộ, Bảo tồn và Phát triển sinh vật Cúc Phương đã triển khai chương trình huấn luyện tập tính trước khi động vật trở về tự nhiên.
Các con thú được giảm dần sự phụ thuộc vào con người, tăng cường khả năng tự tìm kiếm thức ăn, nhận biết nguồn nước, thích nghi với địa hình và hình thành các phản ứng sinh tồn cần thiết trong điều kiện hoang dã.
Khu vực được lựa chọn để triển khai tái thả hoang dã nằm sâu trong vùng lõi Vườn quốc gia Cúc Phương.
Đây là khu vực có sinh cảnh phù hợp, hệ sinh thái rừng thường xanh trên núi đá vôi đặc trưng, nguồn nước ổn định quanh năm, nguồn thức ăn tự nhiên phong phú và ít chịu tác động từ các hoạt động của con người, đáp ứng tốt các điều kiện phục vụ công tác theo dõi, giám sát và bảo vệ sau tái thả.
Mô hình "thả mềm" được áp dụng thông qua khu quây bán tự nhiên rộng khoảng 2.000m². Sau thời gian thích nghi từ 30-40 ngày, các con thú sẽ được tiếp cận hoàn toàn với môi trường rừng tự nhiên trước khi chấm dứt các hình thức hỗ trợ trực tiếp từ con người.
Đây là phương pháp đang được áp dụng rộng rãi trong nhiều chương trình tái thả động vật hoang dã trên thế giới nhằm giảm thiểu áp lực thích nghi đột ngột và tăng khả năng tồn tại của động vật sau tái thả.
Ông Nguyễn Văn Chính, Giám đốc Vườn quốc gia Cúc Phương, cho biết chương trình lần này không đơn thuần là hoạt động tái thả một số cá thể động vật về rừng, mà là bước triển khai cụ thể đầu tiên trong chiến lược phục hồi thiên nhiên dài hạn của Cúc Phương.
"Chúng tôi xác định đây là một quá trình khoa học lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì, trách nhiệm và sự tham gia của các nhà khoa học, cơ quan quản lý, cộng đồng địa phương cùng các tổ chức bảo tồn.
Thành công của chương trình sẽ góp phần cung cấp cơ sở thực tiễn quan trọng cho các hoạt động phục hồi quần thể động vật hoang dã tại Việt Nam" - ông Chính nói.
