Tìm liệt sĩ bằng trách nhiệm và trái tim người lính

1 小时前 8

Từ những bức ảnh cũ, lời kể nhân chứng đến công nghệ ra đa xuyên đất, hành trình tìm kiếm liệt sĩ hy sinh trong Tết Mậu Thân 1968 tại công viên Lê Thị Riêng và sân bay Tân Sơn Nhất đã mở ra những kết quả bước đầu.

Sáng 11.7, tại khu vực khai quật trong công viên Lê Thị Riêng (P.Hòa Hưng, TP.HCM), đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, trực tiếp kiểm tra hiện trường, thắp hương tưởng niệm và động viên cán bộ, chiến sĩ đang tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Tại hiện trường, đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa đánh giá cao nỗ lực của các lực lượng trong thực hiện "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ".

Chiều 11.7, Bộ Tư lệnh TP.HCM cho biết lực lượng chức năng đã quy tập thêm 20 hài cốt liệt sĩ, 7 bộ di vật và phát hiện 1 bộ tập thể, nâng tổng số hài cốt tìm thấy tại công viên Lê Thị Riêng lên 49.

Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa cho rằng toàn Đảng, toàn dân và cả hệ thống chính trị cùng có trách nhiệm tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính liệt sĩ, song các đội tìm kiếm chuyên trách là lực lượng nòng cốt. Đảng, Nhà nước, quân đội, nhân dân và đặc biệt là thân nhân liệt sĩ đang gửi gắm niềm tin vào những cán bộ, chiến sĩ trực tiếp làm nhiệm vụ.

Những mảnh ghép được nối lại sau gần 60 năm

Kết quả tại công viên Lê Thị Riêng là thành quả của một hành trình kéo dài nhiều năm. Từ năm 1995, TP.HCM đã tiếp nhận thông tin nhân chứng về các rãnh mộ tập thể tại Nghĩa địa Đô Thành cũ. Tuy nhiên, sau nhiều lần giải tỏa, cải tạo, khu vực này đã thay đổi hoàn toàn; những lối đi, công trình, ranh giới và dấu mốc cũ gần như không còn.

Khoảng cuối năm 2017, đầu năm 2018, nhóm nghiên cứu của kiến trúc sư Nguyễn Xuân Thắng tìm thấy một bức ảnh cũ, không chú thích, ghi lại một hố chôn tập thể. Nhiều năm sau, một bức ảnh khác xuất hiện với những dấu vết về thế đất, mô đất và đường máy đào tương đồng.

Chi tiết tháp nước ở hậu cảnh trở thành "chìa khóa" để nhóm nghiên cứu rà soát, đối chiếu với ảnh vệ tinh, Google Earth và tư liệu cũ. Sau quá trình loại trừ, tháp nước tại khu vực cư xá Bắc Hải được xác định phù hợp nhất, từ đó mở hướng phục dựng không gian Nghĩa địa Chí Hòa - Chợ Quán, nay là công viên Lê Thị Riêng.

Một bước ngoặt khác đến từ bức ảnh màu của Hãng thông tấn AP. Dữ liệu đi kèm ảnh cho thấy thời điểm chụp là ngày 12.2.1968, với thông tin các thi thể được đưa về chôn trong 3 rãnh mộ. Các lớp ảnh tư liệu, bản đồ trước năm 1975, không ảnh quân sự, dữ liệu giải tỏa nghĩa trang và lời kể nhân chứng dần giao nhau tại những vị trí nghi vấn. Từ ngày 15.6, Bộ Tư lệnh TP.HCM phối hợp các cơ quan, đơn vị chuyên môn sử dụng ra đa xuyên đất để khảo sát.

Ngày 6.7, lực lượng chức năng triển khai tìm kiếm tại công viên Lê Thị Riêng. Tính đến ngày 10.7, thêm 13 hài cốt và 8 bộ di vật được phát hiện. Trong số những vật dụng nằm dưới rãnh mộ gần 60 năm có 2 chiếc nhẫn vàng, một cây bút, lọ dầu gió cùng một số đồ dùng cá nhân. Tính đến hết ngày 10.7, tổng số hài cốt được tìm thấy tại công viên Lê Thị Riêng là 29.

Quá trình khai quật cho thấy hài cốt được chôn xếp lớp lên nhau. Rãnh mộ thứ nhất bước đầu được xác định dài khoảng 50 m, rộng 3 m và sâu khoảng 3,5 m. Từ tư liệu ảnh AP, lực lượng chức năng nhận định có thể còn hai rãnh mộ khác nằm song song, so le với rãnh thứ nhất. Toàn bộ hài cốt được làm sạch, lưu mẫu sinh phẩm, đặt vào tiểu quách và đưa về nhà quàn; di vật được ghi nhận vị trí, bảo quản để tiếp tục đối chiếu.

Song song với việc khai quật tại công viên Lê Thị Riêng, Bộ Tư lệnh TP.HCM đang tiếp tục thu thập tư liệu, xác minh địa điểm chôn cất các liệt sĩ hy sinh trong trận đánh sân bay Tân Sơn Nhất đêm 30, rạng sáng 31.1.1968.

Theo các tài liệu trong nước và quốc tế, sau trận đánh có hai rãnh mộ tập thể tại khu vực đầu tây sân bay Tân Sơn Nhất. Bộ Tư lệnh TP.HCM kêu gọi cựu chiến binh, cựu quân nhân Mỹ và đồng minh, người dân địa phương, thân nhân liệt sĩ, các nhà nghiên cứu cùng những người còn lưu giữ nhật ký, bản đồ, hình ảnh, ký ức về việc chôn cất cung cấp thông tin.

Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa nhận định nhiệm vụ tìm kiếm hài cốt liệt sĩ phía trước còn dài và nhiều gian nan. Nhưng với trách nhiệm, kinh nghiệm và trái tim người lính, cuộc tìm kiếm sẽ tiếp tục cho đến khi những thông tin cuối cùng còn có thể được làm sáng tỏ.

Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng dự lễ truy điệu, an táng 63 hài cốt liệt sĩ tại Đồng Nai

Ngày 11.7, Phó thủ tướng Chính phủ đã dự lễ viếng, truy điệu, an táng 63 hài cốt liệt sĩ và dâng hương tưởng niệm anh linh các anh hùng liệt sĩ tại Nghĩa trang Bình Phước (xã Đồng Tâm), nhân kỷ niệm 79 năm Ngày thương binh liệt sĩ (27.7.1947 - 27.7.2026).

Trong số 63 hài cốt liệt sĩ được quy tập, an táng lần này có 62 hài cốt liệt sĩ được quy tập tại nước bạn Campuchia, 1 hài cốt liệt sĩ được quy tập trong nước. Trong đó chỉ có 2 mẫu sinh phẩm đủ điều kiện để gửi xác định ADN.

Từ năm 2002 - 2026, các thành viên Đội K72 của Bộ Chỉ huy quân sự thành phố đã nỗ lực vượt qua rất nhiều khó khăn, tìm kiếm hàng nghìn vị trí và đã cất bốc được 4.009 bộ hài cốt liệt sĩ hy sinh trong chiến tranh qua các thời kỳ ở trong nước và ngoài nước về an táng tại nghĩa trang liệt sĩ thành phố.

Hoàng Giáp

阅读全文