Tắc nghẽn mạch máu nuôi tim

7 小时前 10

TP HCMÔng Tấn, 73 tuổi, hơn 50 năm hút thuốc lá, từng bị đột quỵ, nay phát hiện ba nhánh mạch vành hẹp nghẽn nghiêm trọng phải phẫu thuật.

Ông Tấn hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia từ thuở đôi mươi. Ông đột quỵ 15 năm trước để lại di chứng yếu nửa người phải nên hạn chế bia rượu, nhưng vẫn hút nửa gói thuốc một ngày. Gần đây ông ho, mệt mỏi, bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM chẩn đoán viêm phổi, tầm soát tim mạch phát hiện ba nhánh mạch vành (mạch máu chính nuôi tim) hẹp nghẽn nghiêm trọng.

Động mạch vành phải của bệnh nhân tắc hoàn toàn, động mạch liên thất trước và động mạch mũ hẹp trên 90%, thân chung động mạch vành hẹp 80%, nguy cơ nhồi máu cơ tim bất cứ lúc nào. Siêu âm tim cho thấy phân suất tống máu (EF) chỉ còn 42% (bình thường trên 50%), chứng tỏ cơ tim suy giảm chức năng do thiếu máu kéo dài.

ThS.BS.CKII Huỳnh Hoàng Khang, Trưởng khoa Ngoại Tim mạch, Trung tâm Tim mạch Can thiệp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết hút thuốc lá là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu gây bệnh mạch vành. Nicotine trong khói thuốc dần phá hủy mạch máu, tạo điều kiện hình thành mảng xơ vữa làm thu hẹp lòng mạch, thậm chí gây tắc nghẽn. Việc lạm dụng rượu bia kéo dài cũng làm tăng phản ứng viêm, stress oxy hóa và tổn thương cơ tim, từ đó thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch và suy tim.

"Trái tim của ông Tấn được nuôi bằng lượng máu rất ít, thêm một nhánh mạch vành bị bít tắc có thể dẫn đến nhồi máu cơ tim, rối loạn nhịp hoặc đột tử", bác sĩ Khang nói.

Bệnh nhân từng đột quỵ, có nhiều mảng xơ vữa ở động mạch chủ và các động mạch nuôi não. Êkíp hội chẩn đa chuyên khoa, cho rằng nếu phẫu thuật theo phương pháp thông thường với tuần hoàn ngoài cơ thể và liệt tim, việc kẹp động mạch chủ có thể làm bong mảng xơ vữa, gây đột quỵ lần hai. Việc chạy máy tim phổi nhân tạo còn làm tăng phản ứng viêm, khiến tình trạng viêm phổi diễn tiến nặng. Để hạn chế các nguy cơ này, êkíp chọn phẫu thuật bắc cầu mạch vành khi trái tim vẫn đang đập, không sử dụng tuần hoàn ngoài cơ thể (off-pump coronary artery bypass - OPCAB).

Ca mổ kéo dài 5 giờ, bác sĩ lấy các mạch máu khỏe mạch từ động mạch vú trong và tĩnh mạch hiển của chính người bệnh, tạo ba cầu nối qua những đoạn mạch vành tắc nghẽn, đưa máu giàu oxy vượt qua chỗ hẹp trở lại nuôi cơ tim. Phương pháp này góp phần giảm nguy cơ đột quỵ, giảm truyền máu, giảm phản ứng viêm, đồng thời bảo tồn chức năng tim và hỗ trợ phục hồi hô hấp sau mổ.

Siêu âm sau mổ xác định các cầu nối hoạt động thông tốt, lượng máu đổ về tim dồi dào trở lại. Ông Tấn được rút nội khí quản sau 4 giờ, tiếp tục điều trị viêm phổi. Một tuần sau, chỉ số sức khỏe ổn định, chức năng tim cải thiện lên 48%, ông không còn khó thở, có thể đi lại nhẹ nhàng và được xuất viện.

Bệnh mạch vành thường tiến triển âm thầm trong nhiều năm. Không ít người chỉ phát hiện bệnh khi đã xảy ra biến chứng như nhồi máu cơ tim, suy tim hoặc đột tử.

Để phòng ngừa bệnh mạch vành tiến triển sớm, bác sĩ Khang khuyến cáo mọi người không hút thuốc lá, hạn chế rượu bia, duy trì cân nặng hợp lý, ăn uống lành mạnh, tập thể dục thường xuyên và ngủ đủ giấc. Những người trên 55 tuổi hoặc có các yếu tố nguy cơ như từng hoặc đang hút thuốc lá, tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, tiền sử gia đình mắc bệnh tim, ít vận động... nên khám và tầm soát tim mạch 6-12 tháng một lần. Khi xuất hiện các triệu chứng đau ngực, khó thở, hụt hơi, hồi hộp hoặc tim đập không đều, người bệnh cần đến cơ sở y tế để tìm nguyên nhân và điều trị kịp thời.

Thu Hà

* Tên bệnh nhân đã được thay đổi

Độc giả gửi câu hỏi về bệnh tim mạch tại đây để bác sĩ giải đáp

阅读全文