Hàng chục nghìn người Morocco bơi 5 km trên biển để đổ bộ vào Ceuta, vùng lãnh thổ tự trị của Tây Ban Nha, bất chấp rủi ro đe dọa mạng sống.
Nghe tin đồn lan truyền trên mạng xã hội rằng biên giới giữa Morocco và Tây Ban Nha bất ngờ mở cửa, Fatima Zahra ngày 29/7 lập tức bỏ lại công việc ở Tangier, miền bắc Morocco, để hòa vào dòng người đổ về thị trấn Fnideq, nơi có chung biên giới với thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha.
"Tôi bảo những người đi cùng rằng hãy sang đó thử vận may", Zahra chia sẻ, nói thêm rằng cô muốn tìm đường sang châu Âu để thoát khỏi điều kiện làm việc khắc nghiệt hiện tại.
Người di cư bơi vòng qua hàng rào biên giới với Morocco để vào vùng Ceuta thuộc Tây Ban Nha ngày 31/7. Ảnh: AFP
Đám đông khổng lồ nhanh chóng hình thành ở thị trấn Fnideq, buộc lực lượng an ninh Morocco phải sử dụng hơi cay và vòi rồng để giải tán, còn người di cư đáp trả bằng cách ném đá và dùng ná cao su. Đụng độ khiến quảng trường Fnideq trở nên hoang tàn, hàng chục ôtô bị thiêu rụi, đá hộc nằm rải rác khắp mặt đất.
Zahra bị lực lượng an ninh chặn lại, trong khi hàng nghìn người khác cố lao xuống biển, bơi khoảng 5 km để vòng qua hàng rào biên giới, hướng đến bờ biển đầy đá của Ceuta.
Lãnh đạo chính quyền Ceuta cho biết khoảng 60.000 người đã tràn vào vùng lãnh thổ nhỏ bé rộng 18,5 km2, nơi chỉ có 80.000 dân sinh sống. Nhưng với nhiều người khác, hành trình vượt biên đã trở thành thảm cảnh, với ít nhất 34 người thiệt mạng vì đuối nước hay chen lấn, xô đẩy trên bãi đá.
"Tôi bị chìm nghỉm dưới nước và chứng kiến hai người đàn ông chết ngay trước mắt. Lúc đó tôi mới giật mình nhớ ra mình còn hai con nhỏ nên phải lùi lại, không thể mạo hiểm mạng sống được nữa", Abdelhakim, người đã đi bộ vượt 14 km đường núi để đến thị trấn Fnideq, nhớ lại.
Cư dân Ceuta cũng sống trong cảnh thấp thỏm lo âu khi chứng kiến dòng thác người di cư tràn vào. Giới chức địa phương khuyến cáo người dân ở trong nhà, đóng cửa hàng.
"Chúng tôi sắp hết bánh mì rồi. Hôm nay không có bánh mì tươi vì các tiệm bánh đều đóng cửa", Miguel Angel Campana, nhân viên vệ sinh đường phố ở Ceuta, nói.
Ông cho biết một số cư dân lo sợ người di cư có thể vào nhà "xin nước và những thứ khác", đồng thời kêu gọi hàng xóm "để mắt đến ban công nhà mình". Khắp thành phố, người di cư chặn các phương tiện đang lưu thông để xin thức ăn, tiền hoặc mượn điện thoại di động để liên lạc với gia đình.
Mohammed, một tài xế taxi ở Ceuta, cho hay nhiều người di cư đã quyết định tự nguyện trở về Morocco sau khi chứng kiến điều kiện sống ở Ceuta.
"Họ tưởng mình đã lường trước được mọi chuyện khi tới đây nhưng bây giờ, họ phải đối mặt thực tế phũ phàng", anh nói, cho biết một số người tâm sự sẽ quay về "vì không có thức ăn".
"Ở đây chẳng có gì cả. Người dân nơi đây cũng đang phải chật vật để kiếm sống. Dù là dân Tây Ban Nha, chúng tôi cũng đang gặp rất nhiều khó khăn", anh bày tỏ.
Mohammed cho biết anh và hàng xóm đã thức đến tận sáng sớm vì sợ trộm cướp. "Các cháu tôi đang rất sợ", anh nói.
Cảm giác bất an đó cũng được bà Yolanda Moreno, 56 tuổi, chia sẻ. "Tôi có cảm giác giống như thời đại dịch, rằng ở nhà thì tốt hơn là ra đường", bà cho hay.
Ceuta và Melilla là hai vùng lãnh thổ tự trị của Tây Ban Nha nằm ở Bắc Phi, nơi có biên giới trên bộ hiếm hoi giữa châu Âu và châu Phi.
Sự hỗn loạn ở biên giới đã châm ngòi cho một cuộc khủng hoảng chính trị tại Madrid. Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez đã đến thăm Ceuta và cho rằng làn sóng vượt biên là "hành vi xâm phạm chủ quyền lãnh thổ". Madrid đã nhanh chóng điều động quân đội đến tăng cường an ninh cho Ceuta.
Làn sóng di cư cũng kéo theo phản ứng dây chuyền tại châu Âu. Pháp tuyên bố thắt chặt kiểm soát biên giới với Tây Ban Nha, trong khi Italy quyết định đình chỉ hiệp ước đi lại tự do Schengen của EU với Tây Ban Nha.
Dù đối mặt với dòng hải lưu nguy hiểm ở eo biển Gibraltar và lực lượng an ninh tại Ceuta, ước mơ đổi đời ở châu Âu vẫn thôi thúc nhiều người Morocco mạo hiểm. Nhiều thanh niên sau khi bị đẩy trả về từ Ceuta đã tản vào các vùng quê lân cận, chờ đợi cơ hội vượt biên tiếp theo.
Vị trí Morocco, Tây Ban Nha và thành phố Ceuta. Đồ họa: Guardian
Hồng Hạnh (Theo AFP, Euro News)
