HEBERSaVax là ứng viên vaccine điều trị ung thư do Cuba phát triển, hoạt động theo hướng kích hoạt miễn dịch và tác động vào quá trình nuôi dưỡng khối u.
Vừa qua, nhóm nghiên cứu vaccine này được Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel Bermúdez gửi lời chúc mừng. Trong đó, bác sĩ Yanelys Morera Díaz là người phụ trách khoa học của HEBERSaVax.
Sau cuộc họp, bác sĩ Yanelys Morera chia sẻ thêm với báo chí về HEBERSaVax. Bà gọi sản phẩm này là vaccine điều trị hoặc liệu pháp miễn dịch chủ động. Nói dễ hiểu, đây không phải vaccine phòng bệnh như vaccine cúm hay vaccine HPV, mà là một phương pháp giúp cơ thể người bệnh tham gia chống lại ung thư.
Vaccine đang được nghiên cứu điều trị một số loại khối u đặc như ung thư đại trực tràng, gan, buồng trứng và thận. Dữ liệu ban đầu cho thấy khả năng dung nạp tốt và tiềm năng cải thiện chất lượng sống cho một số bệnh nhân.
Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel (áo trắng) họp cùng các nhà khoa học về vấn đề y tế, ngày 27/5. Ảnh: Revolution Studios
Giải thích về cơ chế hoạt động, bác sĩ Yanelys cho biết khối u cần dinh dưỡng và oxy để phát triển. HEBERSaVax được thiết kế để tác động vào cách khối u lấy dinh dưỡng, từ đó góp phần làm chậm hoặc ngăn khối u lớn lên. Vaccine đồng thời giúp cơ thể tạo ra kháng thể đặc hiệu, làm giảm nguồn máu nuôi khối u. Mũi tiêm cũng hỗ trợ khôi phục khả năng của hệ miễn dịch trong việc nhận diện và tấn công tế bào ung thư.
Nhóm nghiên cứu nhấn mạnh rằng dạng điều trị này được đánh giá là khá an toàn. Các tác dụng phụ được nói là ít và có thể kiểm soát được. Vì vậy, ứng viên vaccine này có thể được kết hợp với các phương pháp điều trị truyền thống mà không làm tăng thêm độc tính đáng kể.
Hiện, HEBERSaVax vẫn ở giai đoạn nghiên cứu thử nghiệm. Trong số bệnh nhân đã được dùng sản phẩm này, nhiều người có cải thiện đáng kể về chất lượng sống. Một số trường hợp bệnh nhân có đáp ứng hoàn toàn, kể cả ở giai đoạn ung thư tiến triển.
Về tương lai, bác sĩ Yanelys kỳ vọng HEBERSaVax có thể trở thành một phần trong "kho vũ khí" điều trị ung thư, giúp cải thiện kết quả điều trị cho bệnh nhân.
Minh họa vaccine điều trị ung thư. Ảnh: BJMO
Bác sĩ Julio César Hernández Perera, chuyên gia Nội khoa và thành viên Viện Hàn lâm Khoa học Cuba, nói rằng HEBERSaVax là sản phẩm mà nhiều bác sĩ lâm sàng có thể cảm thấy tin tưởng. Ông mô tả đây là một sản phẩm của công nghệ sinh học Cuba, kết quả của nhiều năm nghiên cứu, và có điểm đặc biệt là "độc nhất trên thế giới".
Theo bác sĩ Hernández Perera, trong tương lai sản phẩm này có thể được dùng cho nhiều loại khối u đặc, vì nhắm tới một loại protein có vai trò thúc đẩy khối u phát triển và lan rộng. Ông cũng nhắc tới ưu điểm như độc tính thấp và khả năng dùng cho bệnh nhân có nhiều bệnh nền đi kèm.
Tuy nhiên, vaccine vẫn cần tiếp tục nghiên cứu, mở rộng hiểu biết và tích lũy thêm dữ liệu. Nhóm nghiên cứu hiện rất hy vọng vì sản phẩm này có thể mở ra một hướng điều trị mới.
Bệnh ung thư là gánh nặng của nhiều quốc gia trên thế giới, đặt ra yêu cầu có phương pháp điều trị, phòng ngừa nhằm ngăn bệnh tiến triển. Vì vậy, vaccine ung thư được giới khoa học rất quan tâm. Bên cạnh vaccine phòng ngừa tác nhân gây ung thư, các chuyên gia cũng nghiên cứu những mũi tiêm hỗ trợ điều trị bệnh này.
Nhiều nghiên cứu không dùng vaccine đơn độc mà kết hợp với thuốc miễn dịch, như thuốc ức chế điểm kiểm soát miễn dịch, để tăng khả năng hệ miễn dịch nhận diện và tấn công tế bào ung thư; ví dụ vaccine cá thể hóa của Moderna - Merck đã có dữ liệu theo dõi ung thư hắc tố da đáng chú ý và đang được thử nghiệm giai đoạn muộn.
Bên cạnh đó, các hướng nghiên cứu đang mở rộng sang ung thư tụy, thận, phổi, buồng trứng, đại trực tràng và các khối u đặc khác, nhưng phần lớn vẫn ở giai đoạn thử nghiệm. Một nhánh khác cũng bắt đầu được chú ý là vaccine phòng ung thư ở nhóm nguy cơ cao hoặc giai đoạn tiền ung thư, nhưng hiện mới là hướng nghiên cứu sớm.
Văn Hà (Theo Granma)
