Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu các địa phương quy hoạch, xây dựng đồng bộ trường học và hạ tầng giáo dục khi phát triển đô thị, khu dân cư mới phù hợp quy mô dân số.
Làm việc với ngành giáo dục và đào tạo sáng 15/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá sau 10 tháng triển khai Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị, ngành đã có những chuyển biến tích cực về nhận thức, thể chế và công tác chuẩn bị chính sách.
Tuy nhiên, ông cho rằng những chuyển biến thực chất trong nhà trường, lớp học, đời sống và điều kiện làm việc của giáo viên, cũng như trải nghiệm học tập của học sinh, sinh viên chưa đồng đều, chưa đáp ứng yêu cầu đột phá của Nghị quyết.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, thiếu giáo viên vẫn là điểm nghẽn lớn của ngành giáo dục. Cơ sở vật chất, thiết bị dạy học chưa đáp ứng yêu cầu; chi phí học tập, thi cử, tuyển sinh và học thêm còn tạo áp lực lớn đối với nhiều gia đình. Môi trường giáo dục cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro về an toàn, văn hóa ứng xử và sức khỏe tâm lý.
Năm học 2026-2027 là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết 71 trên diện rộng, vì vậy phải bảo đảm đủ trường lớp, sách giáo khoa, thiết bị dạy học tối thiểu và thực hiện nguyên tắc "ở đâu có học sinh, ở đó có giáo viên".
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu mọi phương án sắp xếp mạng lưới trường học phải được đánh giá đầy đủ tác động đến khoảng cách đi học, sĩ số, chất lượng dạy học, giao thông và điều kiện làm việc của giáo viên; thực hiện thí điểm, tổng kết trước khi nhân rộng. "Kiên quyết không để học sinh nào vì hoàn cảnh khó khăn mà không được đến trường", ông nhấn mạnh.
Ông cũng yêu cầu các địa phương khi quy hoạch đô thị, khu dân cư mới phải đồng thời quy hoạch trường học và hạ tầng giáo dục phù hợp với quy mô dân số; tháo gỡ vướng mắc về quỹ đất và thủ tục đầu tư xây trường, nhất là tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, địa bàn tăng dân số cơ học và vùng khó khăn.
Đối với các xã biên giới, hệ thống trường phổ thông liên cấp nội trú cần được hoàn thành đúng tiến độ, đáp ứng đồng thời yêu cầu giáo dục, an sinh xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh. Các cơ quan nghiên cứu cơ chế khuyến khích sinh viên tốt nghiệp loại giỏi, giáo viên giỏi ở đô thị luân chuyển công tác về nông thôn, vùng khó khăn và khu vực biên giới.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm làm việc với ngành giáo dục và đào tạo, sáng 15/6. Ảnh: Cổng thông tin Đảng Cộng sản
Không ép buộc, gợi ý hoặc gây áp lực để học sinh phải học thêm
Về chất lượng giáo dục, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu ngành giáo dục coi việc phòng chống bạo lực học đường, giáo dục đạo đức, lối sống lành mạnh cho học sinh, sinh viên là nhiệm vụ trọng tâm của năm học 2026-2027.
Các trường phải kiểm soát chi phí học tập, công khai các khoản thu chi, chấn chỉnh dạy thêm, học thêm và bệnh thành tích. Ông yêu cầu xử lý nghiêm tình trạng ép buộc, gợi ý hoặc gây áp lực để học sinh và phụ huynh phải tham gia học thêm.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, việc dạy thêm, học thêm cần được giải quyết từ gốc bằng cách nâng cao chất lượng giờ học chính khóa, giảm áp lực thi cử, minh bạch tuyển sinh, điều chỉnh chương trình phù hợp và cải thiện động lực làm việc của giáo viên.
Ông cũng đề nghị Chính phủ sớm có cơ chế chuyển đổi các trụ sở, công sở dôi dư thành cơ sở giáo dục và y tế, tránh lãng phí tài sản công trong khi nhiều nơi còn thiếu trường học và cơ sở khám chữa bệnh.
Người đứng đầu Đảng, Nhà nước yêu cầu chuyển mạnh từ tư duy "quản lý giáo dục" sang "quản trị phát triển giáo dục"; xây dựng hệ thống dữ liệu giáo dục thống nhất để sớm nhận diện tình trạng thiếu giáo viên, thiếu phòng học, trường quá tải, học sinh có nguy cơ bỏ học và những bất cập trong sử dụng ngân sách.
Giáo dục phải đi trước một bước trong chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao, nhân lực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo. Bộ Giáo dục và Đào tạo cần giữ vai trò thống nhất về chuyên môn, tiêu chuẩn và chất lượng, đồng thời tăng quyền chủ động cho nhà trường, hiệu trưởng và giáo viên gắn với trách nhiệm giải trình.
Từ trái qua là Trưởng ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc, Phó thủ tướng Lê Tiến Châu, Chánh Văn phòng Trung ương Đảng Nguyễn Hải Ninh, Bộ trưởng Nội vụ Đỗ Thanh Bình, dự họp sáng 15/6. Ảnh: Cổng thông tin Đảng Cộng sản
Đối với giáo dục đại học, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ theo hướng xây dựng các đại học tinh hoa, trung tâm xuất sắc; đẩy mạnh tự chủ đi đôi với kiểm định chất lượng và trách nhiệm giải trình. Việt Nam sẽ đầu tư có chọn lọc cho một số đại học, viện nghiên cứu, trung tâm xuất sắc và phòng thí nghiệm trọng điểm trên cơ sở cạnh tranh về kết quả và hiệu quả hoạt động.
Ông giao Bộ Giáo dục và Đào tạo xây dựng bộ chỉ số theo dõi công bằng giáo dục giữa các vùng, các nhóm dân cư và nhóm yếu thế. Chính sách phải theo nguyên tắc nơi nào khó khăn hơn được hỗ trợ nhiều hơn, giáo viên công tác ở địa bàn khó khăn hơn phải được đãi ngộ tốt hơn.
"Mọi chính sách giáo dục phải được đo bằng sự tiến bộ, hạnh phúc và tương lai của người học", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.
Vũ Tuân
