TP HCM mở rộng mạng lưới cấp cứu 115, tăng trạm vệ tinh và ứng dụng công nghệ để rút ngắn thời gian xe cấp cứu tiếp cận người bệnh xuống còn 15 phút.
Hội nghị khoa học kỹ thuật Bệnh viện Đa khoa Bình Chánh ngày 17/7, BS.CK2 Nguyễn Duy Long, Giám đốc Trung tâm Cấp cứu 115 TP HCM, cho biết sau sáp nhập, TP HCM trở thành "siêu đô thị" với khoảng 14 triệu dân, diện tích gần gấp ba trước đây. Mạng lưới y tế được mở rộng nhưng phân bố chưa đồng đều giữa khu vực trung tâm và vùng ven, khiến khả năng tiếp cận cấp cứu ngoại viện vẫn còn khoảng trống.
Hiện xe cấp cứu 115 tiếp cận người bệnh trong khoảng 15 phút ở nội thành, song tại nhiều địa bàn vùng ven như Cần Giờ, Dầu Tiếng hay Hồ Tràm, thời gian này có thể kéo dài 15-30 phút hoặc hơn do khoảng cách xa và cơ sở y tế thưa. Trung tâm Cấp cứu 115 đặt mục tiêu mở rộng mạng lưới để đưa thời gian tiếp cận trên toàn địa bàn về mức 15 phút. Hiện mạng lưới có 72 trạm vệ tinh tại TP HCM, Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, gồm bệnh viện công, tư và một số bệnh viện bộ, ngành.
Theo bác sĩ Long, mỗi năm TP HCM ghi nhận hơn 1,2 triệu lượt cấp cứu tại bệnh viện. Tổng đài 115 hiện tiếp nhận trung bình khoảng 1.500 cuộc gọi mỗi ngày, nhưng chỉ khoảng 10%, tương đương 150 trường hợp, là nhu cầu cấp cứu thực sự; còn lại là các cuộc gọi tư vấn, gọi nhầm hoặc không cần xuất xe.
Trong cấp cứu, yếu tố quyết định là tận dụng "thời gian vàng". Người ngừng tim cần được ép tim trong 4 phút, bệnh nhân nhồi máu cơ tim cần can thiệp mạch vành trong khoảng 90 phút, còn người đột quỵ nhồi máu não cần điều trị tiêu sợi huyết trong 4,5 giờ đầu.
"Rút ngắn thời gian tiếp cận hiện trường có ý nghĩa quyết định đến khả năng cứu sống và giảm di chứng", bác sĩ Long nói.
Để đạt mục tiêu này, Trung tâm Cấp cứu 115 tiếp tục mở rộng mạng lưới trạm vệ tinh, ưu tiên các địa bàn còn thiếu điểm cấp cứu. Một số trạm y tế như Bình Khánh, Dầu Tiếng dự kiến được nâng cấp để tham gia cấp cứu ngoại viện, bổ sung nhân lực, phương tiện và hoàn thiện hành lang pháp lý. Việc mở rộng không chỉ dựa vào bệnh viện mà huy động mọi cơ sở y tế đủ điều kiện, không phân biệt công hay tư.
Song song, TP HCM đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong điều phối cấp cứu. Trung tâm Cấp cứu 115 dự kiến phát triển ứng dụng để người dân theo dõi vị trí xe cấp cứu, biết thời gian xe đến và kết nối với tổng đài hoặc bác sĩ để được hướng dẫn sơ cứu trong lúc chờ lực lượng cấp cứu.
"Hiện nhiều người gọi 115 nhưng không biết xe khi nào đến nên sốt ruột và tự đưa bệnh nhân đi bệnh viện. Nếu theo dõi được hành trình xe cấp cứu và được hướng dẫn sơ cứu từ xa, hiệu quả cấp cứu sẽ tốt hơn", bác sĩ Long nói.
Nhân viên Trung tâm Cấp cứu 115 TP HCM sơ cấp cứu, vận chuyển người bệnh đến viện. Ảnh: Hoàng Việt
Theo ông, việc tích hợp ba đầu số khẩn cấp 113, 114 và 115 sẽ hình thành trung tâm tiếp nhận, điều phối chung tại các địa phương, tăng khả năng phối hợp giữa công an, cứu hỏa và y tế trong các tình huống như cháy nổ, sập công trình hay tai nạn lớn.
Ngành y tế cũng nghiên cứu bổ sung các phương tiện mới như xe phản ứng nhanh cỡ nhỏ do nhân viên y tế trực tiếp điều khiển, có thể mang theo thiết bị cấp cứu cơ bản và tiếp cận nhanh các hẻm nhỏ hoặc khu vực đông đúc. Một số xe chuyên dụng trong tương lai có thể được trang bị máy siêu âm tại chỗ, máy ép tim tự động và các thiết bị hồi sức hiện đại nhằm nâng cao năng lực cấp cứu trước viện.
TS.BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó giám đốc Sở Y tế TP HCM, cho biết phát triển mạng lưới cấp cứu ngoại viện và tăng cường kết nối giữa bệnh viện với y tế cơ sở là một trong những định hướng trọng tâm của ngành y tế. Theo ông, các bệnh viện cần phối hợp chặt chẽ với trạm y tế, trung tâm y tế khu vực và mạng lưới cấp cứu 115 để hình thành hệ thống chăm sóc sức khỏe liên tục, từ cấp cứu, điều trị đến quản lý người bệnh lâu dài.
Lê Phương
